Genesis of Deep Lakes of the łęCzna-WłOdawa Lakeland – Case Study of Lake Piaseczno (Polesie Lubelskie, East Poland)
By: Łukasz Franczak and Józef Superson
References
- Błaszkiewicz M., 2011. Timing of the final disappearance of permafrost the Central European Lowland, as reconstructed from the evolution of lakes in N Poland. Geological Quarterly 55(4): 361–374.
- Błaszkiewicz M., Danel W., 2019. Formy pierścieniowe w rejonie Wejherowa jako prawdopodobne pozostałości po pingo i ich znaczenie dla paleogeografii późnego glacjału w północnej Polsce. Przegląd Geograficzny 91(3): 405–419.
- Bobiński Z., 1982. Pingo degradation in the Bayan-Nuurin-Khotnor Basin, Khangai Mountains, Mongolia. Boreas 11: 291–298. DOI 10.1111/j.1502-3885.1982.tb00538.x.
- Boike J., Georgi C., Kirilin G., Muster S., Abramova K., Fedorova I., Chetverova A., Grigoriev M., Bornemann N., Langer M., 2015. Thermal processes of thermokarst lakes in the coninuous permafrost zone of northern Syberia –observations and modeling (Lena River Delta, Syberia). Biogeosciences 12: 5941–5965. DOI 10.5194/bg-12-5941-2015.
- Boretti-Onyszkiewicz W., 1968. Cios we fliszu zachodniego Podhala. Acta Geologica Polonica 18: 101–152.
- Bouchard F., Fortier D., Paquette M., Boucher V., Pienitz R., Laurion I., 2020. Thermokarst lake inception and development in syngenetic ice-wedge polygon terrain during a cooling climatic trend, Bylot Island (Nunavut), Eastern Canadian Arctic. The Cryosphere 14(8): 2607–2627. DOI 10.5194/tc-14-2607-2020.
- Brisebois H., Olsthoorn J., Devoie E., 2025. Investigating effects of thermokarst lakes on permafrost under equilibrium conditions. Science of the Total Environment 958(1): 177921. DOI 10.1016/j.scitotenv.2024.177921.
- Buraczyński J., Wojtanowicz J., 1979. Szczegółowa mapa geologiczna Polski 1:50,000, 715 –Orzechów Nowy. Wydawnictwo Geologiczne, Warszawa.
- Buraczyński J., Wojtanowicz J., 1981. Objaśnienia do Szczegółowej mapy geologicznej Polski 1:50,000, arkusz Orzechów Nowy (715). Wydawnictwo Geologiczne, Warszawa.
- Buraczyński J., Wojtanowicz J., 1983. Wpływ zlodowacenia środkowopolskiego na rzeźbę południowej części Polesia Lubelskiego. Annales UMCS, B 35/36: 63-79.
- Chernov R.A., Romanshova K.V., 2023. Large periglacial lakes on the Spitsbergen (Svalbard): state in 2008–2012 and dynamics in 1991–2022. Ice and Snow 63(4): 525–539. DOI 10.31857/S207667342304004X.
- Coulombe S., Fortier D., Bouchard F., Paquette M., Charbonneau S., Lacelle D., Laurion I., Pienitz R., 2022. Contrasted geomorphological and limnological propiertes of thermokarst lakes formed in buried glacier ice and ice-wegde polygon terrain. The Cryosphere 16(799): 2837–2857. DOI 10.5194/tc-16-2837-2022.
- Dobrowolski R., 2006. Glacjalna i peryglacjalna transformacja rzeźby krasowej północnego przedpola wyżyn lubelsko-wołyńskich (Polska SE, Ukraina NW). Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.
- Dobrowolski R., Kulesza P., Łojek J., Pidek I.A., 2015. Origin and evolution of the Bezedna lake-mire complex in the Lublin area (East Poland): a case study for permafrost lakes in karstic regions. Journal of Paleolimnology 53: 191–213. DOI 10.1007/s10933-014-9818-y.
- Dobrowolski R., zagórski P., Pidek I.A., Rodzik J., Hajdas I., 2025. Holocene multi-proxy enviromental reconstruction of a tundra lake: a case study from Reindeer Lake, Western Spitsbergen. The Holocene 35(5): 479–490. DOI 10.1177/09596836251313624.
- Dobrowonlski R., Mroczek P., Bieganowski A., Ryżak M., 2012. Role of periglacial processes in epikarst morphogenesis: a case study from Chełm chalk quarry, Lublin Upland, Eastern Poland. Permafrost and Periglacial Processes 23: 251–266. DOI 10.1002/ppp.1750.
- Haładus A., Motyka J., Szczepański A., Wilk Z., 1978. Prognozowanie do kopalń pracujących w skałach szczelinowo-krasowych. Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego 48, 3/4: 559–587.
- Hamm A., 2023. Permafrost groundwater dynamics. Modeling of vertical and lateral flows in the active layer across multiple scales. Dissertations in Physical Geography 32, Department of Physical Geography, Stockholm University, Stockholm.
- Harasimiuk M., 1996. Geologiczne i geomorfologiczne uwarunkowania krążenia wód w rejonie prac renaturalizacyjnych na Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim (rejon jezior Rogóźno-Uściwierz). In: Chmielewski T. J., Harasimiuk M., Radwan S. (eds.). Renaturalizacja ekosystemów wodno-torfowiskowych na Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim. Wydawnictwo UMCS, Lublin: 7-13.
- Harasimiuk M., Michalczyk Z., Turczyński M., 1998. Jeziora łęczyńsko-włodawskie. Monografia przyrodnicza. Biblioteka Monitoringu Środowiska. Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska, Warszawa.
- Henkiel A., 1995. Nowa koncepcja morfogenezy Wyżyny Lubelskiej –geologia i geomorfologia Równiny Bełżyckiej. Annales UMCS, B 48(1993): 133-152.
- Janiec B., 2014. Geneza mis jeziornych Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego: hipotezy a rzeczywistość rozwoju krasu węglanowego. Przegląd Geologiczny 62(5): 257-266.
- Johansson E., Berglund S., Lindborg T., Petrone J., van As D., Gustafsson L.-G., Naslund J.-O., Laudon H., 2015. Hydrological and meteorological investigations in a periglacial lake catchment near Kangerlussuaq, west Greenland –presentation of a news multi-parameter data set. Earth System Science Data 7: 93. DOI 10.5194/essd-7-93-2015.
- Kowalczyk A., 2003. Rola stref uskokowych w kształtowaniu warunków przepływu wód w kompleksie wodonośnym triasu. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach 2152. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.
- Krawczyk M., 2021. Szczegółowa mapa geologiczna Polski 1:50,000, 714 –Ostrów Lubelski (M-34-22-D). Państwowy Instytut Geologiczny –Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa.
- Krawczyk M., 2023. Objaśnienia do Szczegółowej mapy geologicznej Polski 1:50,000, arkusz Ostrów Lubelski (714). Narodowe Archiwum Geologiczne PIG-PIB, Warszawa. Online: bazadata.pgi.gov.pl/data/smgp/arkusze_txt/smgp0714.pdf (accessed 15 July 2025).
- Kucharska M., 2021. Szczegółowa mapa geologiczna Polski 1:50,000, 715 –Orzechów Nowy (M-34-23-C). Państwowy Instytut Geologiczny –Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa.
- Kucharska M., 2023. Objaśnienia do Szczegółowej mapy geologicznej Polski 1:50,000, arkusz Orzechów Nowy (715). Narodowe Archiwum Geologiczne PIG-PIB, Warszawa.
- Kurylyk B., MacQuarrie K.T.B., McKenzie J.M., 2014. Climate change impacts on groundwater and soil temperatures in cold and temperate regions: implications, mathematical theory, and emerging tools. Earth-Science Reviews 138: 313–334. DOI 10.1016/j.earscirev.2014.06.006.
- Lara M.J., Chipman M.L., 2021. Periglacial lake origin influences the likelihood of lake drainage in Northern Alaska. Remote Sensing 13: 852. DOI 10.3390/rs13050852.
- Liszkowski J., 1977. Szczegółowa mapa geologiczna Polski 1:50,000, 714 –Ostrów Lubelski. Wydawnictwo Geologiczne, Warszawa.
- Liszkowski J., 1979. Objaśnienia do Szczegółowej mapy geologicznej Polski 1:50,000, arkusz Ostrów Lubelski (714), 1:50,000. Wydawnictwo Geologiczne, Warszawa.
- Majewski K., 2013a. Wpływ budowy geologicznej na występowanie źródeł w zachodniej części Podhala. In: Buczuński S., Staśko S., Huszcza B. (eds.). IV International Field Workshop for young hydrogeologists on Geothermic, Poland, 24-26 May 2013. Wydział Nauk o Ziemi i Kształtowania Środowiska, Studenckie Koło Naukowe Geologów, Agencja Wydawnicza Argi, Wrocław: 85-93.
- Majewski K., 2013b. Wykorzystanie darmowych danych teledetekcyjnych do analizy rozmieszczenia młak (na przykładzie zachodniego Podhala). Prace Studenckiego Koła Naukowego Geografów Uniwersytetu Pedagogicznegow Krakowie. Darmowe dane i open source w badaniach środowiska, 2: 71-84.
- Małecka D., 1973. Analiza związków hydraulicznych środkowego Podhala na tle budowy geologicznej regionu. Biuletyn Geologiczny Uniwersytetu Warszawskiego 15: 87-147.
- Marks L., 2022. Mapa geologiczna Polski 1:500,000, A –Mapa powierzchni terenu. Państwowy Instytut Geologiczny –Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa.
- Maruszczak H., 1966. Zagadnienie genezy i wieku jezior Łęczyńsko-Włodawskich. Biul. LTN, D 5/6: 31-37.
- Michalczyk Z., Wilgat T., 1998. Stosunki wodne Lubelszczyzny. Wydawnictwo UMCS, Lublin.
- Niu F., Lin Z., Liu H., Lu J., 2011. Characteristic of thermokarst lakes and their influence on permafrost in Qinghai-Tibet Plateau. Geomorphology 132: 222–233. DOI 10.1016/j.geomorph.2011.05.011.
- Sawicki L., 1918. Jeziora Lubartowskie. Lubartower Seen. Buli. Internat. Ac. Sc. Cracovie. Cl. sc. math. nat, Ser. A 1-3: 17-28.
- Séjourné A., Costard F., Fedorov A., Gargani J., Skorve J., Massé M., Mège D., 2015. Evolution of the banks of thermokarst lakes in Central Yakutia (Central Siberia) due to retrogressive thaw slump activity controlled by insolation. Geomorphology 241: 31–40. DOI 10.1016/j.geomorph.2015.03.033.
- Skompski S., 1975. Czwartorzędowe osady i procesy geologiczne u północnego podnóża Wyżyny Lubelskiej. Biuletyn Instytutu Geologicznego 17: 141-156.
- Szumińska D., Szopińska M., Lehmann-Konera S., Franczak Ł, Kociuba W., Chmiel S., Kalinowski P., Polkowska Ż, 2017. Water chemistry of tundra lakes in the periglacial zone of the Bellsund Fiord (Svalbard) in the summer of 2013. Science of the Total Environment 624: 1669–1679. DOI 10.1016/j.scitotenv.2017.10.045.
- Tutkovskij P.A., 1911. Karstovyje javlenija i samobytnye artezianskije kluči w Volynskoj gubernii. Trudy Obshchestva Issledovanija Volyni, T. IV, 1. Žytomir: 1–127.
- Walvoord M.A., Kurylyk B.L., 2016. Hydrologic impacts of thawing permafrost –A review. Vadose Zone Journal 15(6): 1–20. DOI 10.2136/vzj2016.01.0010.
- Wilgat T., 1954. Jeziora Łęczyńsko-Włodawskie. Annales UMCS, B 8: 37–122.
- Wilgat T., 1994. Spory wokół jezior Łęczyńsko-Włodawskich. In: Wilgat T. (ed.), Ogólnopolski Zjazd Polskiego Towarzystwa Geograficznego. Przewodnik wycieczkowy. Lublin. Wydawnictwo TWWP, Lublin: 122-129.
- Wilgat T., 2002. From the history of research on and the conservation of the Łęczna-Włodawa Lakes. Limnological Review 2: 425–432.
- Wilgat T., Michalczyk Z., Turczyński M., Wojciechowski K., 1991. Jeziora Łęczyńsko-Włodawskie. In: Kleczkowski A.S. (ed.), Wybrane zagadnienia wartości i zagrożeń środowiska fizjograficznego. Studia Ośrodka Dokumentacji Fizjograficznej 19. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków: 23-140.
- Wojtanowicz J., 1994. O termokrasowej genezie jezior łęczyńsko-włodawskich. Annales UMCS, B 49: 1–18.
- Wołosowicz S., 1922. O zlodowaceniu w dorzeczu Bugu. Sprawozdania Polskiego Instytutu Geologicznego 1, Warszawa: 4-6.
DOI: https://doi.org/10.14746/quageo-2026-0030 | Journal eISSN: 2081-6383 | Journal ISSN: 2082-2103 (formerly 0137-477X)
Language: English
Submitted on: Feb 3, 2025
Published on: Sep 17, 2026
Published by: Adam Mickiewicz University
In partnership with: Paradigm Publishing Services
Keywords:
Related subjects:
© 2026 Łukasz Franczak, Józef Superson, published by Adam Mickiewicz University
This work is licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 License.