References
- Ampong, K., Thilakaranthna, M.S., Gorim, L.Y. 2022. Understanding the role of humic acids on crop performance and soil health. Frontiers in Agronmoy, 4, 1–14. DOI: 10.3389/fagro.2022.848621.
- Augusto, L., Bonnaud, P., Ranger, J. 1998. Impact of forest tree species on soil acidification. Forest Ecology and Management, 105, 67–78. DOI: 10.1016/S0378-1127(97)00270-3.
- Augusto, L., Ranger, J., Binkley, D., Rothe, A. 2002. Impact of several common tree species of European temperate forests on soil fertility. Annals of Forest Science, 59 (3), 233–253. DOI: 10.1051/forest:2002020.
- Badora, A. 2002. Wpływ pH na mobilność pierwiastków w glebach. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 482, 21–36.
- Bednarek, R. 1991. Wiek, geneza i stanowisko systematyczne gleb rdzawych w świetle badań paleopedologicznych w okolicy Osia (Bory Tucholskie). Rozprawy UMK, Toruń.
- Bennett, E. et al. 2021. Ecosystem services and the resilience of agricultural landscapes. Advances in Ecological Research, 64, 1–43, DOI: 10.1016/bs.aecr.2021.01.001.
- Berg, B., Matzner, E. 1997. Effect of N deposition on decomposition of plant litter and soil organic matter in forest systems. Environmental Reviews, 5 (1), 1–25. DOI: 10.1139/a96-017.
- Błaszczyk, W.H. 1998. Ilościowe zróżnicowanie form magnezu i potasu w glebach różnie użytkowanych. Roczniki Gleboznawcze, 49 (3/4), 73–84.
- Błońska, E., Januszek, K. 2010. Wpływ składu gatunkowego drzewostanów na aktywność enzymatyczną i właściwości fizykochemiczne gleb leśnych. Roczniki Gleboznawcze, 61 (2), 5–14.
- Błońska, E., Lasota, J., Gruba, P. 2016. Effect of temperate forest tree species on soil dehydrogenase and urease activities in relation to Rother properties of soil derived from less and galciofluvial sand. Ecological Research, 31 (5), 655–664. DOI: 10.1007/s11284-016-1375-6.
- Borowiec, J. 2005. Skład makro-i mikropierwiastków we frakcjach granulometrycznych z poziomów genetycznych gleb wykształconych z różnych utworów macierzystych Polski Wschodniej (II seriabadań). 6 Zintegrowany Monitoring Środowiska Przyrodniczego, 59–70.
- Brożek, S., Zwydak, M. 2010. Atlas gleb leśnych Polski. Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, Warszawa.
- Brunner, I., Sperisen, Ch. 2013. Aluminium exclusion and aluminium tolerane in woody plants. Frontiers in Plant Science, 4. DOI: 10.3389/fpls.2013.00172.
- Chao, H. et al. 2023. Effects of forest management practices on carbon dynamics of China’s boreal forests under changing climates. Journal of Environmental Management, 335, 117497. DOI: 10.1016/j.jenvman.2023.117497.
- Chojnicki, J., Brzozowska, A., Hryciuk, A., Marczak, R. 2010. Formy żelaza, glinu i manganu jako wskaźnik niektórych procesów glebotwórczych w glebach rezerwatu „Rybitew” Kampinoskiego Parku Narodowego. Roczniki Gleboznawcze, 61 (2), 29–36.
- Christ, M.J., David, M.B. 1996. Dynamics of extractable organic carbon in spodosol forest floors. Soil Biology and Biochemistry, 28 (9), 1171–1179. DOI: 10.1016/0038-0717(96)00128-9.
- Cronan, C.S., Grigal, D.F. 1995. Use of calcium/aluminium ratios as indicators of stress in forest ecosystems. Journal of Environmental Quality, 24, 209–226. DOI: 10.2134/jeq1995.00472425002400020002x.
- Degórski, M., Kowalkowski, A., Kozłowska, A. 2013. Gleby bielicoziemne – geograficzne trendy oraz dyskontynuacje procesów rozwoju. SEDNO Wydawnictwo Akademickie, Warszawa.
- Dziadowiec, H. 1990. Rozkład ściółek w wybranych ekosystemach leśnych. Wydawnictwo UMK, Toruń.
- Dziadowiec, H., Jonczak, J., Czarnecki, A., Kacprowicz, K. 2007. Masa, dynamika i skład chemiczny opadu roślinnego w różnowiekowych plantacjach odmiany uprawnej topoli czarnej – Hybryda 275. Roczniki Gleboznawcze, 58 (3/4), 68–77.
- Eggenberger, U., Kurz, D. 2000. A soil acidification study using the PROFILE model on two contrasting regions in Switzerland. Chemical Geology, 170, 243–257. DOI: 10.1016/S0009-2541(99)00250-8.
- Filipek, T. 2001. Przyrodnicze i antropogeniczne przyczyny oraz skutki zakwaszenia gleb. Nawozy i Nawożenie, 8, 5–26.
- Gałka, B., Labaz, B., Bogacz, A., Bojko, O., Kabała, C. 2014. Conversion of Norway spruce forests will reduce organic carbon pools in the mountain soils of SW Poland. Geoderma, 213, 287–295. DOI: 10.1016/j.geodema.2013.08.029.
- Gatica-Saaveda, P., Aburto, F., Rojas, P., Echeverria, C. 2023. Soil health indicators for monitoring forest ecological restoration. A critical review. Restoration Ecology, 31e, 13836, DOI: 10.1111/rec.13836.
- Getino-Álvarez, M. et al. 2023. Assessing soil C stock and C to N ratio of soil organic matter under mixed pine-beech forests at different scales. European Journal of Forest Research, 142, 1081–1098. DOI: 10.1007/s10342-023-01578-5.
- Gliński, J. 1985. Soil aeration and its role for plants. CRC Press. DOI: 10.1201/9781351076685.
- Gmitrowicz-Iwan, J., Ligęza, S., Pranagal, H., Smal, A., Wójcikowska-Kapusta, A. 2023. Improving with dam reservoir sediments in the face of soaring fertiliser prices. Soil Titlage Resources, 234, 105843. DOI: 10.1016/j.still.2023.105843.
- Greinert, H., Greinert, A. 1999. Ochrona i rekultywacja środowiska glebowego. Monografia Wyd. Politechniki Zielonogórskiej, Zielona Góra.
- Gruba, P. 2009. Wpływ drzew na przestrzenną zmienność pH w wierzchnich poziomach gleb leśnych. Sylwan, 153 (5), 332–337.
- Gruba, P., Mulder, J. 2015. Tree species affect cation exchange capacity (CEC) and cation binding properties of organic matter in acid forest soils. Science of the Total Environment, 511, 655–662.
- Hendershot, W.H., Lalande, H., Duquette, M. 2008. Soil reaction and exchangeable acidity. In: Soil Sampling and Methods of Analysis (eds. M.R Carter, E.G. Gregorich). Taylor & Francis Group, Boca Raton, 173–178. DOI: 10.1201/9781420005271. ch16.
- Hu, M. et al. 2024. The impacts of tree species on soil properties in afforested areas: a case study in central subtropical China. Forests, 15 (6), 895. DOI: 10.3390/f15060895.
- Isa, N. et al., 2023. Relationship between the floristic composition and soil characteristics of a tropical rainforest (TRF). Forests, 14, 306. DOI: 10.3390/f14020306.
- ISO 11464:1994. Soil quality. Pretreatment of samples for physico-chemical analyses. International Organisation for Standardisation. Geneva, Switzerland. Available at www.iso.ch.
- Janowska, E. 2001. Geneza i właściwości gleb rdzawych na obszarze zlodowacenia środkowopolskiego. Fundacja Rozwój SGGW, Warszawa.
- Jonczak, J. 2011. Struktura, dynamika i właściwości opadu roślinnego w 110-letnim drzewostanie bukowym z domieszką sosny i świerka. Sylwan, 155 (11), 760–768.
- Jonczak, J. 2012. Wpływ domieszki sosny w drzewostanie bukowym na intensywność wypłukiwania węgla, żelaza i glinu z poziomu organicznego i próchnicznego gleb bielicowo-rdzawych. Leśne Prace Badawcze, 73 (2), 143–151.
- Jonczak, J. 2013. Dynamics, structure and properties of plant litterfall in a 120-year old beech stand in Middle Pomerania between 2007–2010. Soil Science Annual, 64 (1), 9–14.
- Jonczak, J. 2015. Geneza, ewolucja i właściwości gleb dolin rzek źródłowych w młodoglacjalnych obszarach zastoiskowych na przykładzie Leśnej (Równina Sławieńska). Wydawnictwo Akademii Pomorskiej w Słupsku, Słupsk.
- Jonczak, J., Olszak, I., Łazarczyk, A. 2013. Geneza, ewolucja i właściwości gleb niższej terasy nadzalewowej Słupi w południowej części Słupska. In: Środowisko glebotwórcze i gleby dolin rzecznych (ed. J. Jonczak, W. Florek). Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, 57–66.
- Jonczak, J., Parzych, A. 2015. Porównanie zasobów materii organicznej oraz wybranych wskaźników stanu ekochemicznego gleb w zespołach Empetro nigri-Pinetum i Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis Słowińskiego Parku Narodowego. Leśne Prace Badawcze, 76 (4), 360–369. DOI: 10.1515/frp-2015-0035.
- Jonczak, J., Parzych, A., Sztabkowski, K. 2022. Soilforming processes and properties of soils developed from fluvic materials in the headwater river valleys of Middle Pomerania, north Poland: A case study of the Kamienna stream. Soil Science Annual, 73 (3),156044. DOI: 10.37501/soilsa/156044.
- Kabała, C., Ksepko, M., Musiał, P. 2021. Typological and physicochemical variability of rusty soils (Brunic Arenosols) in the Bialowieża Forests, eastern Poland. Soil Science Annual, 72 (4), 143900. DOI: 10.37501/soilsa/143900.
- Klimat w Polsce – Portal Klimat IMGW-PiB. Available at https//: Klimat.imgw.pl/pl/climate-normals (access on 1 March 2024).
- Konecka-Betley, K., Czępińska-Kamińska, D., Janowska E. 1999. Przemiany pokrywy glebowej w Kampinoskim Parku Narodowym (1991–1994). Roczniki Gleboznawcze, 50 (4), 5–29.
- Kopáček, J., Borovec, J., Hejzlar, J., Porcal, P. 2001. Spectrophotometric determinations of iron, aluminum, and phosphorus in soil and sediment extracts after their nitric and perchloric acid digestion. Communications Soil Science and Plant Analysis, 32 (9/10), 1431–1443. DOI: 10.1081/CSS-100104203.
- Kowalik, P. 2001. Ochrona środowiska glebowego. PWN, Warszawa.
- Kowalkowski, A. 2002. Wskaźniki ekochemicznego stanu gleb leśnych zagrożonych przez zakwaszenie (Ecochemical indicators of forest soil condition damaged by acidification). Regionalny Monitoring Środowiska Przyrodniczego, 3, 31–43.
- Kuźnicki, F., Białousz, S., Rusiecka, D., Skłodowski, P. 1974. Charakterystyka procesu bielicowania w glebach wytworzonych z piasków wydmowych Puszczy Kampinoskiej. Roczniki Gleboznawcze, 23 (2), 25–51.
- Kuźnicki, F. et al. 1978. Typologia gleb wytworzonych z piasków Puszczy Białej w nawiązaniu do geomorfologii terenu. Roczniki Nauk Rolniczych, seria D – Monografie, 166, 57–86.
- Lasota, J., Błońska, E. 2013. Siedliskoznawstwo leśne na nizinach i wyżynach Polski. Wydawnictwo Uniwersytetu Rolniczego w Krakowe.
- Manual on Methodologies and criteria for harmonized sampling, assessment, monitoring and analysis of the effects of air pollution on forests. 1994. International Co-operative Programme on Assessment and Monitoring of Air Pollution Effects on Forests, Programme Coordinating Centres, Hamburg and Prague.
- Matschonat, G., Vogt, R. 1998. Significance of the total cation concentration in acid forest soils for the solution composition and the saturation of exchange sites. Geoderma, 84, 289–307. DOI: 10.1016/S0016-7061(98)00009-3.
- Medyńska-Juraszek, A., Ćwieląg-Piasecka, I. 2020. Effect of biochar application on heavy metal mobility in soils impacted by copper smelting processes. Polish Journal of Environmental Studies, 29 (2), 1749–1757. DOI: 10.15244/pjoes/108928.
- McCauley, A., Jones, C., Jacobsen, J. 2009. Soil pH and organic matter. Environmental Science, 8, 1–12.
- Mulder, J., Stein, A. 1994. The solubility of aluminium in acidic forest soils: long-term changes due to acid deposition. Geochimica et Cosmochimica Acta, 58, 85–94. DOI: 10.1016/0016-7037(94)90448-0.
- Neagoe, A., Iordache, V., Fărcăşanu, I.C. 2012. The role of organic matter in the mobility of metals in contaminated catchments. In: Bio-geo interactions in metal-contaminated soils (eds. E. Kothe, A. Varma). Soil Biology, 31, 297–326. Springer, Berlin, Heidelberg. DOI: 10.1007/978-3-642-23327-2_15.
- Olszowska, G. 2018. Określenie intensywności przemian biochemicznych gleb w zależności od składu gatunkowego drzewostanu. Leśne Prace Badawcze, 79 (4), 327–334. DOI: 10.2478/frp-2018-0033.
- Osman, K. 2013. Organic matter of forest soils. In: Forest soils: properties and management. (ed. K. Osman). Springer, Cham, 63–76. DOI: 10.1007/978-3-319-02541-4_4.
- Paradelo, R., Navarro-Pedreño, J., Glaser, B., Grobelak, A., Kowalska, A., Singh, B. R. 2024. Potential and constraints of use of organic amendments from agricultural residues for improvement of soil properties. Sustainability, 16 (1), 158. DOI: 10.3390/su16010158.
- Pavlů, L., Borůvka, L., Drábek, O., Nikodem, A. 2021. Effect of natural and antropogenic acidification on aluminium distribution in forest soils of two regions in the Czech Republic. Journal of Forestry Research, 32, 363–370. DOI: 10.1007/s11676-019-01061-1.
- Pérez-Harguindeguy, N. et al. 2013. New handbook for standardised measurement of plant functional traits worldwide. Australian Journal of Botany, 61, 167–234.
- PN-EN 11464:1994. Soil quality. Pretreatment of samples for physico-chemical analyses. PKN, Warsaw.
- PN-EN ISO 10390:1997. Soil quality. Determination of pH. PKN, Warsaw.
- PN-EN ISO 11260:2018. Soil quality. Determination of effective cation exchange capacity and base saturation level using barium chloride solution. PKN, Warsaw.
- PN-EN ISO 11885:2007. Water quality. Determination of selected elements by inductively coupled plasma optical emission spectrometry (ICP-OES). PKN, Warsaw.
- PN-EN ISO 14254:2018. Soil quality. Determination of exchangeable acidity in barium chloride as extractant. PKN, Warsaw.
- PN-ISO 10694:2002. Soil quality. Determination of organic and total carbon after dry combustion (elementary analysis). PKN, Warsaw.
- PN-ISO 11277:2005. Soil quality. Determination of particle size distribution in mineral soil material. Method by sieving and sedimentation. PKN, Warsaw.
- PN-ISO 11465:1999. Soil quality. Determination of dry matter and water content on a mass basic. Gravimetric method. PKN, Warsaw.
- PN-ISO 13878:2002. Soil quality. Determination of total nitrogen content bt dry combustion (elemental analysis). PKN, Warsaw.
- Prusinkiewicz, Z. 1970. Gleba jako zasadniczy składnik siedliska leśnego. Sylwan, 114, 26–30.
- Roussos, P.A., Gasparatos, D., Kechrologou, K., Katsenos, P., Bouchagier, P. 2017. Impact of organic fertilization on soil properties, plant physiology and yield in two newly planted olive (Olea europaea L.) cultivars under Mediterranean conditions. Scientia Horticulturae, 220, 11–19. DOI: 10.1016/j. scienta.2017.03.019.
- Rout, G.R., Samantaray, S., Das, P. 2001. Aluminium toxicity in plants: a review. Agronome, 21, 3–21. DOI: 10.1051/agro.2001105.
- Schulze, E.D. 2000. The carbon and nitrogen cycle of forest ecosystems. In: Carbon and nitrogen cycling in European forest ecosystems (ed. E.D. Schultze). Ecological Studies, 142. Springer, Berlin, Heidelberg. DOI: 10.1007/978-3-642-57219-7_1.
- Sienkiewicz, M. et al. 2018. Long-term changes in soil quality in forest ecosystems under different management practices. Journal of Forest Research, 23 (5), 345–354.
- Siuta, J. 1987. Formy i stan chemicznej degradacji gleb i roślin w Polsce. UMCS Lublin, 185–212.
- Stefanowicz, A.M., Kapusta, P., Zubek, S., Stanek, M., Woch, M.W. 2020. Soil organic matter prevails over heavy metal pollution and vegetation as a factor shaping soil microbial communities at historical Zn-Pb mining sites. Chemosphere, 240. DOI: 10.1016/j.chemosphere.2019.124922.
- TIBCO Software Inc. 13. 2017. Statistica (data analysis software system). Available at http://statistica.io.
- Uziak, S., Brogowski, Z., Komornicki, T. 2005. Właściwości frakcji granulometrycznych gleb wytworzonych z różnych utworów macierzystych. Acta Agrophysica. 7 (124), 1–159.
- Yano, Y., Lajtha, K., Sollins, P., Caldwell, C.A. 2002. Chemical and seasonal controls on the dynamics of dissolved organic matter in a coniferous old-growth stand in the Pacific Northwest, USA. Biogeochemistry, 71, 197–223.
- Wang, A.S., Angle, J.S., Chaney, R.L., Delorme, T.A., McIntosh, M. 2006. Changes in soil biological activities under reduced soil pH during Thlaspi caerulescens phytoextraction. Soil Biology and Biochemistry, 38, 1451–1461. DOI: 10.1016/j.soilbio.2005.11.001.
- Wanic, T., Błońska, E. 2011. Zastosowanie metody SIG w ocenie przydatności terenów porolnych do hodowli lasu. Roczniki Gleboznawcze, 62 (4), 173–181.
- Wawrzoniak J., Wójcik, J., Lech, P. 2004. Stan uszkodzenia lasów w Polsce w 2003 roku na podstawie badań monitoringowych. Biblioteka Monitoringu Środowiska. GIOŚ, Warszawa.
- Woś, B., Chodak, M., Józefowska, A., Pietrzykowski, M. 2022. Influence of tree species on carbon, nitrogen, and phosphorus stocks and stoichiometry under different soil regeneration scenarios on reclaimed and afforested mine and post-fire forest sites. Geoderma, 415, 115782, DOI: 10.1016/j.geoderma.2022.115782.