Rycina 1

Rycina 2

Rycina 3
![Szlaki odpowiedzi na uszkodzenia DNA komórki. Szlaki ATM i ATR są aktywowane w odpowiedzi na sygnały uszkodzenia DNA, co prowadzi do zatrzymania punktu kontrolnego cyklu komórkowego, naprawy DNA lub apoptozy. ATM jest aktywowana przez pęknięcia podwójnej nici DNA (DSB) i inicjuje kaskadę odpowiedzi przez fosforylację białek efektorowych, w tym kinaza Chk2 i białek naprawy DNA – BRCA1 i pSMC1. Oprócz naprawy DSB, ATM bierze udział w kontroli punktów kontrolnych cyklu komórkowego G1/S, intra-S i G2/M, częściowo przez fosforylację p53. ATR reaguje na stres replikacyjny w obecności jednoniciowego DNA (ssDNA). Uruchamia kaskadę akty-wacji białek efektorowych, takich jak kinaza Chk1 i składniki szlaku niedokrwistości Fanconiego (FA). Szlaki ATM i ATR ułatwiają naprawę DNA poprzez rekombinację homologiczną (HR). DSB mogą być również naprawiane przez zależną od DNA kinazę białkową (DNA-PK), która koordynuje naprawę poprzez szlak łączenia niehomologicznych końców (NHEJ). 9-1-1 – kompleks złożony z białek RAD9-HUS1-RAD1; cdc25 – fosfataza, wpływająca na regulację cyklu komórkowego; ATRIP – białko oddziałujące z kinazą ATR; BRCA1/BRCA2 – produkty genów podatności na raka piersi; DNA-PK – kinaza białkowa zależna od DNA; E2F1 – czynnik transkrypcyjny; FANCD2 – podstawowy składnik szlaku FA; Mre11, Rad50, Nbs1 – składniki kompleksu MNR; Rad51 – białko biorące udział w szlaku naprawy DNA; RFC– czynnik replikacyjny; SMC1 – białko zapewniające utrzymanie struktury chromosomów; TIP60 – acetylotransferaza histonowa; TopBP1– białko 1 wiążące topoizomerazę II; XRCC4-LigIV – kompleks ligacyjny, łączący zerwane końce DNA; γH2AX – wariant histonu H2A (na podstawie: [74])](https://sciendo-parsed.s3.eu-central-1.amazonaws.com/647088b271e4585e08a9f607/j_ahem-2021-0049_fig_003.jpg?X-Amz-Algorithm=AWS4-HMAC-SHA256&X-Amz-Content-Sha256=UNSIGNED-PAYLOAD&X-Amz-Credential=ASIA6AP2G7AKIB3G2HH3%2F20260220%2Feu-central-1%2Fs3%2Faws4_request&X-Amz-Date=20260220T113601Z&X-Amz-Expires=3600&X-Amz-Security-Token=IQoJb3JpZ2luX2VjEMf%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2FwEaDGV1LWNlbnRyYWwtMSJGMEQCIAEgjgyqud6SQgssT%2FUiwm0fK%2F8c%2FLc%2FAf5p8R24iSP%2BAiBJUgbk3Kvb1oho0RK0qZSMCuHTe40OSv8RMyBqixh2NSrEBQiQ%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F8BEAIaDDk2MzEzNDI4OTk0MCIMikE1yvMUslYpKW2FKpgFc15R3wrI%2FE1JANHFTZWKRtK5bxe%2FeuDV%2FR%2FQOZ9JhaAP3DBmh0a%2FplHp%2F9S5qMrVVsk5XfgtALlAToZ%2BpDoQLL3tWm97jU3%2F7AqzLRMlChRt6KMtXcaCqLhGMymzAQaRXaEsipyHt7do2OYTXpmoqSA2j0%2FPSGqByM%2BMSJCY9v6AcQMKml9cAhkv6Sm799B8Qk7QfMZKeQluU6QuVsQpyntO%2Buz%2F0v9VetxDOLZ%2BrRXqfBNlZNKHHwXDCiujQmFG9U1vq1lluSkjCRfkDF9UOcvhC4WDPNKreaL%2FBg4OCnF3GFrOBC2Pukq2Ou9I8V4lZh9YKNLrmyf3GC11uzfj4jujKqABMqd2l8PeDxM%2F60UejuDxW6p1u5C4ufxBDLkn4KK2Gpza82Ye1ABEDX4wbTlMGLn%2BLpXcG2oUBH%2FPAWvx053bqsFGK1RyHTmPiD7br7o09vC0BvMQ2JIC2zxefvscdQ3EUuckvEetCrqpSwZhifq7Ye41C1reT98VZdn9eErfDw9M4Op76%2BpmFVGbeL3cPoYEElk3qx%2BoDObEtMx%2F3j6Nl4d%2Bn7L869u9GbtWjk9Mr0GcJlF8a0RdesNBB35WZbav4KYdTio2wXWfuMQeQv%2Bq%2FTXGxgNX9ehkTy8JAR7FSkOGKEigumS6uMmSkiHwN10mUFZbX5PvS3mQWtt%2Ft%2BkwEiHrrFXVDsz%2FZW91NfMwpi1mSC7Dq5ezIvYsSZ3zLdV05E3LSwlZdcBxP4uKRN06VgtXjndFKB%2BXw2%2F9EwM9m9Q9OmsPRHs06ixV9r4k14uX25424Q6zgpvU81Yqxi0bJozJXVdXwjrcxHpZiL%2BUHgJZybTPYfQEpLFCbABK84waoxKyd%2BU1L%2FKTwgsq%2FsV2XN6%2BLzDvh%2BDMBjqyAUK1LhsDa3SJ6JTy91O4oL6xc2Va5wmmg6ER%2BLmowHxi4aadVJvs5BLIVMUQECuofignhIQhThpOqjS%2Fq2gAvw6yKjldafB9VYn2iAbUtS%2BIW8UfQhS8D4E%2BqGzz4KV5lxsPfaDsNQGCUtaa0oCtUvZKvohNcuFIVeOWsHWuQvoajJeO7kxMcSfdoHEOguo%2FtBsQcs1zNnn6q2hG7pAtSQd8omDXyw6JYNIn%2FFiWHxktUyc%3D&X-Amz-Signature=77507bfd841e961305fd8701f9eb1a5137cc2ed1c36916102fb6bf2c40a6b91c&X-Amz-SignedHeaders=host&x-amz-checksum-mode=ENABLED&x-id=GetObject)
Rycina 4
![Schemat regulacji komórkowych szlaków naprawy DNA ATM i ATR przez wirusowe białka E7 i E1 HR-HPV w celu promowania replikacji genomu HPV. Aktywacja ATM jest kluczowa dla naprawy DNA drogą rekombinacji homologicznej (HR) (rekrutuje białka Mre11, Nbs1, Rad50 oraz BRCA1 i Rad51). Aktywacja Chk2 i p38/Mk2 jest wymagana dla produktywnej amplifikacji wirusa. Szlak ATR prowadzi do aktywacji Chk1, która powoduje wzrost poziomu białek E2F1. Natomiast E2F1 powoduje wzrost ekspresji RRM2 w celu zaspokojenia zapotrzebowania na dNTP niezbędne do replikacji genomu wirusa. Mre11, Rad50, Nbs1 – składniki kompleksu MNR; p38/MK2 – kinazy z rodziny MAPK; RRM2 – mała podjednostka kompleksu reduktazy rybonukleotydowej; SIRT1 – deacetylaza zależna od NAD; STAT5 – czynnik transkrypcyjny (na podstawie: [94])](https://sciendo-parsed.s3.eu-central-1.amazonaws.com/647088b271e4585e08a9f607/j_ahem-2021-0049_fig_004.jpg?X-Amz-Algorithm=AWS4-HMAC-SHA256&X-Amz-Content-Sha256=UNSIGNED-PAYLOAD&X-Amz-Credential=ASIA6AP2G7AKIB3G2HH3%2F20260220%2Feu-central-1%2Fs3%2Faws4_request&X-Amz-Date=20260220T113601Z&X-Amz-Expires=3600&X-Amz-Security-Token=IQoJb3JpZ2luX2VjEMf%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2FwEaDGV1LWNlbnRyYWwtMSJGMEQCIAEgjgyqud6SQgssT%2FUiwm0fK%2F8c%2FLc%2FAf5p8R24iSP%2BAiBJUgbk3Kvb1oho0RK0qZSMCuHTe40OSv8RMyBqixh2NSrEBQiQ%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F%2F8BEAIaDDk2MzEzNDI4OTk0MCIMikE1yvMUslYpKW2FKpgFc15R3wrI%2FE1JANHFTZWKRtK5bxe%2FeuDV%2FR%2FQOZ9JhaAP3DBmh0a%2FplHp%2F9S5qMrVVsk5XfgtALlAToZ%2BpDoQLL3tWm97jU3%2F7AqzLRMlChRt6KMtXcaCqLhGMymzAQaRXaEsipyHt7do2OYTXpmoqSA2j0%2FPSGqByM%2BMSJCY9v6AcQMKml9cAhkv6Sm799B8Qk7QfMZKeQluU6QuVsQpyntO%2Buz%2F0v9VetxDOLZ%2BrRXqfBNlZNKHHwXDCiujQmFG9U1vq1lluSkjCRfkDF9UOcvhC4WDPNKreaL%2FBg4OCnF3GFrOBC2Pukq2Ou9I8V4lZh9YKNLrmyf3GC11uzfj4jujKqABMqd2l8PeDxM%2F60UejuDxW6p1u5C4ufxBDLkn4KK2Gpza82Ye1ABEDX4wbTlMGLn%2BLpXcG2oUBH%2FPAWvx053bqsFGK1RyHTmPiD7br7o09vC0BvMQ2JIC2zxefvscdQ3EUuckvEetCrqpSwZhifq7Ye41C1reT98VZdn9eErfDw9M4Op76%2BpmFVGbeL3cPoYEElk3qx%2BoDObEtMx%2F3j6Nl4d%2Bn7L869u9GbtWjk9Mr0GcJlF8a0RdesNBB35WZbav4KYdTio2wXWfuMQeQv%2Bq%2FTXGxgNX9ehkTy8JAR7FSkOGKEigumS6uMmSkiHwN10mUFZbX5PvS3mQWtt%2Ft%2BkwEiHrrFXVDsz%2FZW91NfMwpi1mSC7Dq5ezIvYsSZ3zLdV05E3LSwlZdcBxP4uKRN06VgtXjndFKB%2BXw2%2F9EwM9m9Q9OmsPRHs06ixV9r4k14uX25424Q6zgpvU81Yqxi0bJozJXVdXwjrcxHpZiL%2BUHgJZybTPYfQEpLFCbABK84waoxKyd%2BU1L%2FKTwgsq%2FsV2XN6%2BLzDvh%2BDMBjqyAUK1LhsDa3SJ6JTy91O4oL6xc2Va5wmmg6ER%2BLmowHxi4aadVJvs5BLIVMUQECuofignhIQhThpOqjS%2Fq2gAvw6yKjldafB9VYn2iAbUtS%2BIW8UfQhS8D4E%2BqGzz4KV5lxsPfaDsNQGCUtaa0oCtUvZKvohNcuFIVeOWsHWuQvoajJeO7kxMcSfdoHEOguo%2FtBsQcs1zNnn6q2hG7pAtSQd8omDXyw6JYNIn%2FFiWHxktUyc%3D&X-Amz-Signature=9cd39ec95198d93c4505a08c5bff5ff3f6f22a8db12c151d2159f41959e03960&X-Amz-SignedHeaders=host&x-amz-checksum-mode=ENABLED&x-id=GetObject)
Klasyfikacja ludzkich wirusów HPV na podstawie ich potencjału onkogennego, określanego jako prawdopodobieństwo wystąpienia transformacji nowotworowej w wyniku zakażenia [4_ 5]
| Potencjał onkogenny | Typ wirusa HPV |
|---|---|
| Typy nieonkogenne; niskiego ryzyka (LR-HPV) | 2, 6, 7, 11, 13, 27, 28, 29, 32, 40, 44, 57, 61, 62, 72, 74, 77, 81, 83, 84, 86, 87, 89, 90, 91, 106 |
| Typy prawdopodobnie onkogenne; prawdopodobnie HPV) wysokiego ryzyka (pHR- | 26, 30, 53, 66, 67, 68, 69, 70, 82, 85 |
| Typy onkogenne; wysokiego ryzyka (HR -HPV) | 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59 |