Building and Decorative Stones in the Sacral and Secular Architecture of the Sandomierz Upland and Its Geotourism and Geoeducational Potential

Elżbieta Gałka

doi:10.14746/quageo-2026-0028

.blurhash-client-img { display: none !important; }

Building and Decorative Stones in the Sacral and Secular Architecture of the Sandomierz Upland and Its Geotourism and Geoeducational Potential

Quaestiones Geographicae

AHEAD OF PRINT

By: Elżbieta Gałka

Open Access

|Aug 2026

Alexandrowicz S.W., Alexandrowicz Z., 2004. Wapienie jani-kowskie – specyficzna facja turonu (górna kreda) w Polsce. Chrońmy Przyrodę Ojczystą 60(6): 55–69.
Search in Google Scholar Back to article
Barcicki M., 2014. Uwarunkowania rozwoju geoturystyki miejskiej na przykładzie Kielc. Logistyka 3: 326–339.
Search in Google Scholar Back to article
Bochnak A., 1925. Kolegiata świętego Józefa w Klimontowie. Drukarnia Przeglądu Powszechnego, Kraków.
Search in Google Scholar Back to article
Bromowicz J., Figarska-Warchoł B., 2016. Marmur Błogosławionej Salomei – odmiana wapienia górnojurajskiego i jego rola w małej architekturze. Przegląd Geologiczny 64(10): 848–860.
Search in Google Scholar Back to article
Bromowicz J., Magiera J., 2023a. Historia zapisana w kamieniu romańskiej kolegiaty pw. Św Marcina w Opatowie. Przegląd Geologiczny 71(1): 12–18. DOI 10.7306/2023.2.
Open DOI Search in Google Scholar Back to article
Bromowicz J., Magiera J., 2023b. Skały w romańskich murach Małopolski. Przegląd Geologiczny 71(11): 567–575. DOI 10.7306/2023.46.
Open DOI Search in Google Scholar Back to article
Bryła-Mazurkiewicz M., Jedynak U., 2025. Program opieki nad zabytkami Miasta i Gminy Opatów na lata 2025-2028. Urząd Miasta i Gminy Opatów, Opatów.
Search in Google Scholar Back to article
Dworzak A., 2016. Fabrica ecclesiae sandomiriensis: dzieje modernizacji wnętrza kolegiaty sandomierskiej w XVIII wieku w świetle źródeł archiwalnych. Wydawnictwo Attyka, Kraków.
Search in Google Scholar Back to article
Fijałkowska-Mader A., Stoiński A., Tyczyński Z., Gawron P., Kozak B., Król P., Trela W., 2022. Historia eksploatacji surowców skalnych w dolinie Świśliny (Góry Świętokrzyskie). Przegląd Geologiczny 70(2): 100–114.
Search in Google Scholar Back to article
Fijałkowska-Mader A., Złonkiewicz Z., Król P., 2019. Kamień w zabytkowej architekturze Szydłowa. Przegląd Geologiczny 67(9): 736–748.
Search in Google Scholar Back to article
Gągol J., Król P., Urban J., 2020. Złoża i kopalnie eksploatowane przez „Marmury Kieleckie”. Z dziejów Marmurów Kieleckich (1876–2016). Kieleckie Towarzystwo Naukowe, Kielce.
Search in Google Scholar Back to article
Gałka E., 2014. Quarries of the Kunów surroundings as future geotourist attractions within the Kamienna Valley Geopark. Geoturystyka 1(36): 43–50. DOI 10.7494/geotour.2014.36.43.
Open DOI Search in Google Scholar Back to article
Gałka E., 2018. Potencjał geoturystyczny rzeźby lessowej projektowanego Geoparku Dolina Kamiennej. Przegląd Geologiczny 66(1): 55–64.
Search in Google Scholar Back to article
Górska-Zabielska M., Zabielski R., 2019. Stone in an urban space – Its potential to promote geotourism. GeoJournal of Tourism and Geosites 26(3): 1033–1045. DOI 10.30892/gtg.26327-415.
Open DOI Search in Google Scholar Back to article
Huber M., Mroczek P., 2012. Kamień w architekturze Lublina na przestrzeni wieków. Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego 448: 441–450.
Search in Google Scholar Back to article
Jamroz J.S., 1977. Kościół parafialny w Goźlicach. Ze studiów nad architekturą romańską w Polsce. Folia Historiae Artium 13: 5–18. DOI 10.11588/diglit.20408.4.
Open DOI Search in Google Scholar Back to article
Janowski P.J., 2022. Inwentarz marmurów z krakowskiego warsztatu Sebastiana Sali z 1653 r. Kilka uwag na temat biografii rzeźbiarza i jego ostatnich zamówień. Biuletyn Historii Sztuki LXXX0 2: 311–338. DOI 10.36744/bhs.1440.
Open DOI Search in Google Scholar Back to article
Jawecki B., 2019. Kamień w architekturze i budownictwie ziemi strzelińskiej. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław.
Search in Google Scholar Back to article
Jędrychowski J., 2014. Kamień w architekturze regionu świętokrzyskiego. PHU„GEORAJ, Kielce.
Search in Google Scholar Back to article
Jewuła K., Fijałkowska-Mader A., Salwa S., 2022. Walory geoedukacyjne i geoturystyczne kamieniołomu Zygmuntówka na Czerwonej Górze (Góry Świętokrzyskie). Przegląd Geologiczny 70(1): 25–33. DOI 10.7306/2022.1.
Open DOI Search in Google Scholar Back to article
Kamińska J., Doroz-Turek M., Gołembnik A., 2023. Notes on the phases of construction of the Dominican church of St. James in Sandomierz: Results of interdisciplinary research. Wiadomości Konserwatorskie – Journal of Heritage Conservation 76: 98–114. DOI 10.48234/WK76SANDOMI-ERZ.
Open DOI Search in Google Scholar Back to article
Kossakowski A., 2022. Primum post matricem… gothic architecture of the collegiate church of the blessed virgin Mary in Sandomierz. Biuletyn Historii Sztuki LXXXIV 4: 715–763. DOI 10.36744/bhs.1253.
Open DOI Search in Google Scholar Back to article
Król P., Fijałkowska-Mader A., 2023. Kamień w architekturze Pałacu Biskupów Krakowskich w Kielcach – próba identyfikacji. Przegląd Geologiczny 71(1): 19–35.
Search in Google Scholar Back to article
Król D., Wozniak P.P., Zakrzewski L., 2004. Kamienie szwedzkie w kulturze i sztuce Pomorza. Muzeum Archeologiczne w Gdańsku.
Search in Google Scholar Back to article
Kubalíková L., Kirchner K., Kuda F., Bajer A., 2020. Assessment of urban geotourism resources: An example of two geocultural sites in Brno, Czech Republic. Geoheritage 12: 7. DOI 10.1007/s12371-020-00434-x.
Open DOI Search in Google Scholar Back to article
Kubalíková L., Zapletalová D., 2021. Geo-cultural aspects of building stone extracted within Brno City (Czech Republic): A bridge between natural and cultural heritage. Geoheritage 13: 78. DOI 10.1007/s12371-021-00585-5.
Open DOI Search in Google Scholar Back to article
Łannik A., Smoleńska A., Wójcik B., 2008. Poznajmy piękno kamieniarki kolegiaty p.w. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Tarnowie. Geoturystyka 3(14): 27–40. DOI 10.7494/geotour.2008.14.27.
Open DOI Search in Google Scholar Back to article
Lindner L., Wojtanowicz J., Kusiak J., 1999. Datowany TL profil lessowy w Bodzechowie nad Kamienną i jego znaczenie dla stratygrafii plejstocenu Wyżyny Sandomierskiej. Przegląd Geologiczny 47: 163–167.
Search in Google Scholar Back to article
Makowski J., 1976. Przyczyny zróżnicowania gęstości sieci wąwozów na Wyżynie Kielecko-Sandomierskiej. Prace i Studia Instytutu Geografii UW, z. 21. Geografia Fizyczna 7: 49–76.
Search in Google Scholar Back to article
Matyja B.A., 1977. The Oxfordian in the south-western margin of the Holy Cross Mts. Acta Geologica Polonica 27: 41–63.
Search in Google Scholar Back to article
Miraj K., Plesiński K., 2023. Granitowe otoczaki w architekturze Podtatrza. Przegląd Geologiczny 71(1): 36–43.
Search in Google Scholar Back to article
Myśliński K., 2017. Marmury kieleckie w sztuce i architekturze. Świętokrzyskie 19(23): 98–109.
Search in Google Scholar Back to article
Rajchel J., 2004. Kamienny Kraków. Spojrzenie geologa. AGH, Kraków.
Search in Google Scholar Back to article
Rajchel J., 2008. The Stony Cracow: Geological valors of its architecture. Przegląd Geologiczny 56(8/1): 653–662.
Search in Google Scholar Back to article
Rasiņa M., Racek M., Přikrylová J., Řimnáčová D., Pumpuriņš D., Přikryl R., 2024. Natural stones used in the cultural heritage of Latvia: Historical context, stone selection criteria, durability, and conservation. Geoheritage 16: 128. DOI 10.1007/s12371-024-01029-6.
Open DOI Search in Google Scholar Back to article
Richling A., Solon J., Macias A., Balon J., Borzyszkowski J., Kistowski M., 2021. Regionalna geografia fizyczna Polski. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.
Search in Google Scholar Back to article
Ruszkowski M., Wiszniewska J., 2018. Katedra w Łowiczu i jej kamieniarskie zabytki. Przegląd Geologiczny 66(7): 437–443.
Search in Google Scholar Back to article
Samsonowicz J., 1926. O eksploatacji skał piaskowcowych i wapiennych we wschodniej części gór Świętokrzyskich. Przegląd Górniczo-Hutniczy, T. XVIII 3(352): 82–90.
Search in Google Scholar Back to article
Sermet E., Musiał A., Auguścik J., 2016. Geotopy południowo-wschodniej części Gór Świętokrzyskich. Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego 466: 271–278. DOI 10.5604/01.3001.0009.4325.
Open DOI Search in Google Scholar Back to article
Siegesmund S., Snethlage R., 2014. Stone in architecture. Springer Berlin, Heidelberg.
Search in Google Scholar Back to article
Skoczylas J., Jochemczyk L., 2018. Niektóre rezultaty badań petroarcheologicznych skalnego materiału budowlanego kościoła pw. św. Maurycego w Zawichoście. In: Tabaczyński S., Wyczółkowski D. (eds), Zawichost we wczesnym średniowieczu. Wydawnictwo Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa: 209-216.
Search in Google Scholar Back to article
Skoczylas J., 2024. Kamienny Poznań. O skałach, które tworzą miasto. Wydawnictwo Miejskie Posnania, Poznań.
Search in Google Scholar Back to article
Sygietyńska H., 1978. Kamień w architekturze i rzeźbie Warszawy. PWN, Warszawa.
Search in Google Scholar Back to article
Szczepanik Z., 2015. Surowce skalne w murach klasztoru na Łysej Górze – walory edukacyjne i estetyczne – propozycja wycieczki geologicznej. Przegląd Geologiczny 63(8): 485–499.
Search in Google Scholar Back to article
Tercjak I., Szczepanik Z., Fijałkowska-Mader A., Salwa S., 2026. Kamień użyty do budowy XVII-wiecznego zamku w Ossolinie, Góry Świętokrzyskie. Przegląd Geologiczny 74(1): 48–57. DOI 10.7306/2026.3.
Open DOI Search in Google Scholar Back to article
Urban J., Gągol J., 1994. Quarries of sandstones in ancient centres of stone mining in the northern part of the Holy Cross region (central Poland) as monuments of engineering and nature. Geological Review 42: 193–200.
Search in Google Scholar Back to article
Wardzyński M., 2013. Lapidarium warszawskie. Szlachetne materiały kamieniarskie w XVI i XVII wieku. Fundacja Hereditas, Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, Warszawa.
Search in Google Scholar Back to article
Wolniewicz P., 2019. Bringing the history of the earth to the public by using storytelling and fossils from decorative stones of the city of Poznań, Poland. Geoheritage 11: 1827–1837. DOI 10.1007/s12371-019-00400-2.
Open DOI Search in Google Scholar Back to article
Wolniewicz P., 2024. Where geoheritage meets cultural heritage: Historical stone use in the city of Poznań, Poland, and its economic and political background. Geoheritage 16: 11. DOI 10.1007/s12371-024-00913-5.
Open DOI Search in Google Scholar Back to article
Zagożdżon P.P., Śpiewak A., 2011. Kamień w architekturze a geoturystyka miejska – przykłady z terenu Wrocławia. Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej nr 133. Studia i Materiały 40: 123–143.
Search in Google Scholar Back to article
Złonkiewicz Z., 1994. Objaśnienia do szczegółowej mapy geologicznej Polski: arkusz Ożarów. Państwowy Instytut Geologiczny, Warszawa.
Search in Google Scholar Back to article
Złonkiewicz Z., Fijałkowska-Mader A., 2018. Kamień w architekturze zespołu kościelno-klasztornego na Karczówce w Kielcach (Góry Świętokrzyskie). Przegląd Geologiczny 66(7): 421–435.
Search in Google Scholar Back to article