Porównanie metod delimitacji równin zalewowych na potrzeby modelowania hydrologicznego i jakości wody
Abstract
Równiny zalewowe stanowią istotny element systemów dolinnych, odgrywając ważną rolę w regulacji odpływu rzecznego oraz retencji i transformacji materii w obrębie zlewni. Ich poprawna reprezentacja przestrzenna ma szczególne znaczenie w modelowaniu hydrologicznym i jakości wody, zwłaszcza w najnowszych modelach takich jak Soil and Water Assessment Tool plus (SWAT+). Celem pracy była ocena wybranych metod delimitacji równin zalewowych oraz wskazanie metody najbardziej adekwatnej do zastosowań modelowych w nizinnej zlewni młodoglacjalnej. Analizy przeprowadzono dla dorzecza Parsęty reprezentatywnego dla obszarów młodoglacjalnych. Przetestowano trzy metody delimitacji równin zalewowych dostępne w aplikacji QSWAT+, tj. buforowanie osi cieków, metodę inwersji rzeźby oraz metodę opartą na hierarchii i długości sieci rzecznej. Ocenę poprawności uzyskanych zasięgów równin zalewowych przeprowadzono poprzez porównanie z referencyjnymi mapami zagrożenia powodziowego ISOK (Q1%), z wykorzystaniem miar statystycznych takich jak dokładność ogólna oraz współczynnik Kappa. Wyniki wskazują, że metody uwzględniające pozycję topograficzną terenu względem koryta rzecznego zapewniają najwyższą zgodność z referencyjnymi zasięgami zalewów, podczas gdy metoda oparta o buforowanie wykazuje tendencję do niedoszacowania powierzchni równin zalewowych. Uzyskane rezultaty potwierdzają zasadność stosowania podejść geomorfometrycznych w przygotowaniu warstw wejściowych do modelu SWAT+ i podkreślają znaczenie właściwego doboru metody delimitacji równin zalewowych dla poprawnej reprezentacji procesów hydrologicznych i geomorfologicznych w zlewniach nizinnych.
© 2025 Joanna Gudowicz, published by Association of Polish Geomorphologists
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 License.