The age of mature Abies alba Mill. trees in the Białowieża Forest and the onset of their seed production
By: Aleh Marozau, Kamil Pilch, Piotr Borowik and Tomasz Oszako
References
- Abramowicz, A. 1952. Nowe stanowiska jodły na północno-wschodniej granicy zasięgu. Rocznik Sekcji Dendrologicznej Polskiego Towarzystwa Botanicznego, 8, 145–161.
- Antczak, A. 1984. Bibliografia jodły pospolitej (Abies alba Mill.) w Polsce. Arboretum Kórnickie, 29, 261.
- Barzdajn, W. 2010. Provenance and family variation of silver fir (Abies alba Mill.) in the experiment established in the Siemianice Forest Experimental Station in 1996. Annals of Warsaw University of Life Sciences – SGGW, Forestry and Wood Technology, 73, 51–64.
- Bernadzki, E. 2008. Jodła pospolita: ekologia, zagrożenia, hodowla. Drzewa Polskich Lasów. Poradnik Leśnika. PWRiL, Warszawa, 209.
- Bledý, M. et al. 2024. Silver Fir (Abies alba Mill.): Review of Ecological Insights, Forest Management Strategies, and Climate Change’s Impact on European Forests. Forests, 15 (6), 998. DOI: 10.3390/f15060998.
- Boratyński, A. 1983. Systematyka i geograficzne rozmieszczenie. W: Jodła pospolita (Abies alba Mill.) (red. S. Białobok). Nasze Drzewa Leśne, t. 4. PWN, Warszawa – Poznań, 41–85.
- Brang, P. 2001. Resistance and elasticity: promising concepts for the management of protection forests in the European Alps. Forest Ecology and Management, 145 (1–2), 107–119. DOI: 10.1016/S0378-1127(00)00578-8.
- Brincken, J. 2017. Mémoire Descriptif Sur La Forêt Impériale De Białowieża, En Lithuanie. Translation Cieszewska M., Cieszewski Chris J., ORWLP w Bedoniu, Warszawa, 147.
- Bronisz, K., Bijak, S. 2012. Fazy wzrostu wysokości jodły pospolitej z Gór Świętokrzyskich. Sylwan, 156 (7), 511–517.
- Bruchwald, A. 1999. Dendrometria. Wydanie III. Wydawnictwo SGGW, Warszawa, 261.
- Bruchwald, A., Dmyterko, E., Niemczyk, M., Łukaszewicz, J. 2015. Tempo wzrostu wysokości i pierśnicy jodły pospolitej (Abies alba Mill.) w Beskidzie Niskim. Sylwan, 159 (10), 804–812.
- Bunn, A.G. 2008. A dendrochronology program library in R (dplR). Dendrochronologia, 26 (2), 115–124. DOI: 10.1016/j.dendro.2008.01.002.
- Bunn, A.G. et al. 2020. Dendrochronology program library in R (R package dplR version 1.7.1).
- Chałupka, W. 2006. Procesy rozmnażania generatywnego a ochrona zasobów genowych w chronionych populacjach drzew leśnych. W: Elementy genetyki i hodowli selekcyjnej drzew leśnych. J. Sabor (red.). Wyd. Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, Warszawa, 597–617.
- Cook, E., Peters, K. 1981. The smoothing spline, a new approach to standardising forest interior tree-ring. Tree-Ring Bulletin, 41, 45–53.
- Cook, E.R., Kairiukstis, L.A. 1990. Methods of Dendrochronology. Applications in the Environmental Sciences. International Institute for Applied Systems Analysis, Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, 394 pp. DOI: 10.1007/978-94-015-7879-0.
- Dobrowolska, D. 1998. Struktura drzewostanu głównego jako czynnik kształtujący warunki świetlne w odnowieniu naturalnym jodły pospolitej (Abies alba Mill.). Prace Instytutu Badawczego Leśnictwa, Seria A, 850, 174–188.
- Dobrowolska, D. 1999. Analiza wzrostu odnowienia naturalnego jodły pospolitej (Abies alba Mill.) w rezerwacie Jata. Prace Instytutu Badawczego Leśnictwa, Seria A, 866, 5–18.
- Dobrowolska, D., Olszowska, G., Pawlak, P. 2015. Weryfikacja istniejących zasięgów występowania głównych lasotwórczych gatunków drzew w Polsce na podstawie nowych badań. Jodła pospolita (Abies alba Mill.) w badaniach hodowlanych na terenie Polski. BLP–358, appendix No. 27. Available at https://tbr.lasy.gov.pl/apex/f?p=102:3:::NO-::P3_TEM-AT:3483.
- Eckstein, D., Bauch, J. 1969. Beitrag zur Rationalisierung eines dendrochronologischen Verfahrens und zur Analyse seiner Aussagesicherheit. Forstwissenschaftliches Centralblatt, 88, 230–250.
- FAO. 2015. Status of the World’s Soil Resources: Main Report. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Intergovernmental Technical Panel on Soils, Rome, 648.
- Gazda, M. 1988. Przebieg wzrostu naturalnych odnowień jodły (Abies alba Mill.) w różnych warunkach środowiska. Sylwan, 132 (2), 39–48.
- Gieruszyński, T. 1961. Zmienność elementów miąższości drzew w drzewostanach jodłowych Beskidu Sądeckiego. Folia Forestalia Polonica, Series A, 7, 87–111.
- Gloger, Z. 1914. Puszcza Białowieska (urywki z pracy pt. „Białowieża w albumie”). Sylwan, 32 (8/12), 318–329.
- Gunia, S., Kowalski, M. 1968. Jodła pospolita (Abies alba Mill.) w Puszczy Białowieskiej. Sylwan, 112 (3), 59–66.
- Ilmurzyński, E., Włoczewski, T. 2003. Hodowla lasu. Wydanie III. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, 542.
- Instrukcja urządzania lasu. 2012. Część I. Instrukcja sporządzania projektu planu urządzenia lasu dla nadleśnictwa. Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, Warszawa, 287.
- Jaworski, A. 2013. Hodowla lasu. Pielęgnowanie lasu, t. 2. PWRiL, Warszawa, 357.
- Jaworski, A. 2019. Hodowla lasu. Charakterystyka hodowlana drzew i krzewów leśnych, t. 3. PWRiL, Warszawa, 696.
- Jaworski, A., Zarzycki, K. 1983. Ekologia. W: Jodła pospolita (Abies alba Mill.) (red. S. Białobok). Nasze Drzewa Leśne, t. 4. PWN, Warszawa-Poznań, 317–430.
- Jedliński, W. 1922. O granicach naturalnego zasięgu buka, jodły, świerka i innych na Wyżynie Małopolskiej i Lubelskiej oraz ich znaczenie dla gospodarstwa leśnego. Zamość, 136.
- Klasyfikacja gleb leśnych Polski. 2000. Praca zbiorowa. Wydanie III. Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, Warszawa.
- Korczyk, A. 1995. Protection and conservation of gene resources of forest trees in the Białowieża Forest. In: Protection of forest ecosystems biodiversity of Białowieża primeval forest (eds. P. Paschalis, S. Zajączkowski). Warsaw, 95–102.
- Korczyk, A., Kawecka, A., Martysevič, V., Strelkov, A. 1997. Naturalne stanowisko jod.ły pospolitej (Abies alba Mill.) w Puszczy Białowieskiej. Prace Instytutu Badawczego Leśnictwa, 837, 27–62.
- Korczyk, A.F. 1999. Ocena wartości genetycznej i hodowlanej naturalnych populacji jodły pospolitej (Abies alba Mill.) ze wschodniego zasięgu w Polsce. Zeszyty Naukowe Akademii Rolniczej im. H. Kołłątaja w Krakowie, 61, 155–170.
- Korczyk, A.F. 2008. Inwentaryzacja drzew starych i drzew gatunków ginących w Puszczy Białowieskiej. Leśne Prace Badawcze, 69 (2), 117–126.
- Kosel, B., Pirożnikow, E. 2019. Gospodarka leśna w Puszczy Białowieskiej w latach 1939–1941 w świetle referatu por. Jarmarkiera. Studia i Materiały Ośrodka Kultury Leśnej, 18, 177–189.
- Kosel, B., Pirożnikow, E., Kulbacka, A., Jędrzejewska, B. 2022. W cieniu Puszczy Białowieskiej. Ilustrowany przewodnik po międzywojennych dziejach lasu, jego włodarzy i mieszkańców (red. B. Kosel). Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie, Gołuchów, 344.
- Krysztofik, E. 1963. Refleksje na temat jodły pospolitej (Abies alba Mill.). Sylwan, 107 (4), 47–54.
- Larsson, L. 2013. CooRecorder and Cdendro Programs of the Coorecorder/Cdendropackage Version 9. http://www.cybis.se/forfun/dendro.
- Marozau, A. et al. 2022. The Influence of the Provenance and Spatial Structure on the Growth of European Silver Fir (Abies alba Mill.) of Autochthonous Origin in a Forest Plantation in the Białowieża Forest. Forests, 13 (6), 831. DOI: 10.3390/f13060831.
- Marozau, A., Oszako, T., Borowik, P., Nowakowska, J.A. 2026. Reconstructing the origin of silver fir (Abies alba Mill.) stands in the Białowieża Forest. Folia Forestalia Polonica, Series A – Forestry, 68 (1), 9–20. DOI: 10.2478/ffp-2026-0002.
- Maxwell, R.S., Larsson, L.-A. 2021. Measuring treering widths using the CooRecorder software application. Dendrochronologia, 67: page 12584. DOI: 10.1016/j.dendro.2021.125841.
- Niklasson, M. 2002. A comparison of three age determination methods for suppressed Norway spruce: implications for age structure analysis. Forest Ecology and Management, 161 (1–3), 279–288. DOI: 10.1016/S0378-1127(01)00500-X.
- Novák, J., Kacálek, D. 2023. Support for silver fir (Abies alba Mill.) in managed forests. Journal of Forest Science, 69 (2), 41-43. DOI:10.17221/165/2022-JFS.
- Plan urządzenia lasu Nadleśnictwa Białowieża na okres 1.01.2012 – 31.12.2021 po zmianach wprow - adzonych przez Ministra Środowiska. 2011. Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Białymstoku.
- Puchniarski, T. 2005. Zabiegi pielęgnacyjne w lasach. Poradnik leśniczego. Zasady i wskazówki. PWRiL, Warszawa.
- R Core Team. 2020. R: A language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria, r-project.org.
- Rogozin, M.V., Razin, G.S. 2015. Development of forest stands, models, laws, hypotheses. Perm State University, Perm, 277.
- Sokołowski, A.W. 2004. Lasy Puszczy Białowieskiej. Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, Warszawa, 12.
- Speer, J.H. 2010. Fundamentals of Tree-Ring Research. University of Arizona Pres. ISBN: B00GA42F4O.
- Suchecki, K. 1953. Rozwinięcie teorii ekologicznego wypełnienia przestrzeni i zastosowania jej w hodowli lasu. Prace Rolniczo-Leśne, 67, Polska Akademia Umiejętności, Kraków.
- Szafer, W. 1920. Jodła w Puszczy Białowieskiej. Sylwan, 38, 65–74. W: Dwa wieki Puszczy Białowieskiej na łamach „Sylwana” (red. A. Grzywacz). Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, Warszawa, 2019, 103–112.
- Szymkiewicz, B. 2001. Tablice zasobności i przyrostu drzewostanów. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, Poland.
- Vangi, E. et al. 2024. Stand age diversity (and more than climate change) affects forests’ resilience and stability, although unevenly. Journal of Environmental Management, 366, 121822. DOI: 10.1016/j.jenvman.2024.121822.
- Vejpustková, M., Čihák, T., Fišer, P. 2023. The increasing drought sensitivity of silver fir (Abies alba Mill.) is evident in the last two decades. Journal of Forest Science, 69 (2), 67-79. DOI: 10.17221/172/2022-JFS.
- Wigley, T.M.L., Briffa, K.R., Jones, P.D. 1984. On the average value of correlated time series with applications in dendroclimatology and hydrometeorology. Journal of Climate and Applied Meteorology, 23 (2), 201–213.
- Zasada, M. 1998. Problemy określania wieku drzewostanów jodłowych. Sylwan, 142 (12), 23–31.
- Załącznik nr 1 do Zarządzenia DGLP nr 108 z dnia 05 grudnia 2023 r. Zasady Hodowli Lasu. 2023. Lasy Państwowe, 60.
Language: English
Page range: 152 - 163
Submitted on: May 29, 2026
Accepted on: Aug 1, 2026
Published on: Sep 16, 2026
Published by: Forest Research Institute
In partnership with: Paradigm Publishing Services
Keywords:
Related subjects:
© 2026 Aleh Marozau, Kamil Pilch, Piotr Borowik, Tomasz Oszako, published by Forest Research Institute
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 License.