Mapping Lost Woodland. An Attempt to Use the Spatial Distribution of Woodland-Related Place Names as a Proxy for Localizing Woodland in the Middle Ages
By: Bert Groenewoudt, Gijs Eijgenraam, Theo Spek and Menne Kosian
References
- Bijlsma, R. J. (2002).
Bosrelicten op de Veluwe; een historisch-ecologische beschrijving (Alterra-rapport 647) . Wageningen. - Blink, H. (1929). Woeste gronden, ontginning en bebossching in Nederland voormaals en thans.
The Hague: N.v. Boek- en kunstdrukkerij v.h . Mouton & Co. - Bremer, P. (2018). Eeuwenoud bos in Overijssel—Ancient woodlands in Overijssel—Historisch alte Wälder in Overijssel. Achtergronddocument bij de Atlas van Overijssel (Cultuurhistorische Waardenkaart). Zwolle.
- Brinkkemper, O, Kosian, M., & Maes, B. (2014). Ancient woodlands: seeing the wood from the trees by means of ancient maps, floristic data and field inventories (Presentation at the 26th session of PECSRL,
8–12 September 2014 , Gothenburg-Mariestad, Sweden). - Buiks, C. (1997). Laatmiddeleeuws landschap en veldnamen in de Baronie van Breda. Assen.
- Buis, J. (1985). Historia Forestis: Nederlandse bosgeschiedenis (Doctoral thesis, Wageningen University).
- Compendium Leefomgeving. (2020). Retrieved 9-2-21 from
https://www.clo.nl/indicatoren/nl0061-bodemgebruikskaart-voor-nederland - Chiarucci, A., Araujo, M., Decocq, G., Beierkuhnlein, C., & Fernandez-Palacios, J. M. (2010). The concept of potential natural vegetation: An epitaph? Journal of Vegetation Science, 21, 1172–1178. DOI: 10.1111/j.1654-1103.2010.01218.x
- De Bakker, H., & Schelling, J. (1966). Systeem van bodemclassificatie voor Nederland. De hogere niveaus. Centrum voor landbouwpublikaties en landbouwdocumentatie. Wageningen.
- Deforce, K., Groenewoudt, B., & Haneca, K. (2021). 2500 years of charcoal production in the Low Countries: The chronology and typology of charcoal kilns and their relation with early iron production. Quaternary International, 593, 295–305. DOI: 10.1016/j.quaint.2020.10.020
- De Langen, G. J. (2011).
De gang naar een ander landschap. De ontginning van de (klei-op-) veengebieden in Fryslân gedurende de late ijzertijd, Romeinse tijd en middeleeuwen (van ca. 200 v. Chr. tot ca. 1200 na Chr.) . In Gevormd en omgevormd landschap. Van Prehistorie tot Middeleeuwen (pp. 70–97). Assen. - De Rijk, J. H. (1990). Vergeten malebossen op de Veluwe. Nederlands Bosbouw Tijdschrift, 2, 68–77.
- Dirkx, G. H. P. (1998).
Wood-pasture in Dutch common woodlands and the deforestation of the Dutch landscape’ . In K. J. Kirby & Ch. Watkins (Eds.), The ecological history of European forests (pp. 53–62). Walingford. - Dirkx, G. H. P., & Nieuwenhuizen, W. (2013). HISTLAND. Historisch-landschappelijk informatiesysteem. Wageningen.
- Edelman, C. H. (1955). Over de plaatsnamen met het bestanddeel woud en hun betrekking tot de bodemgesteldheid. Lezing gehouden voor de Naamkunde-Commissie der Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen op 16 januari 1954 (Nr. 7).
- Edelman, C. H., & Van Liere, W. J. (1949). Over woudgronden op de zeeklei van westelijk en noordelijk Nederland. Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap, 66(3), 257–263.
- Eijgenraam, G. (2021). Middeleeuwse bosplaatsen. Een globale reconstructie van de aanwezigheid van bos in het laatmiddeleeuwse Nederlandse landschap (1000–1500 n. Chr.) aan de hand van plaatsnamen (Internal report Cultural Heritage Agency of the Netherlands). Amersfoort/Wageningen.
- Elerie, H., & Spek, T. (2009). Van Jeruzalem tot Ezelakker: Veldnamen als levend erfgoed in het Nationaal Landschap Drentsche Aa. Utrecht.
- Elerie, J. N., Smeenge, H., & Van den Berg, E. (2015).
Te holt en te veld . In Th. Spek, J. N. H. Elerie, J. P. Bakker, & I. Noordhoff (Eds.), Landschapsbiografie van de Drentse Aa (Chapter 8). Assen. - Faegri, K. (1988).
Preface . In H. H. Birks et al. (Eds.), The cultural landscape: Past, present and future (pp. 1–6). Cambridge. - Fischer, A. (2008). Hoe stiller het water hoe dieper de boom. Gebruik en betekenis van de boomstamput in Nederland. Amsterdam (unpublished MA thesis, University of Amsterdam).
- Gattiglia, G. (2015). Think big about data: Archaeology and the Big Data challenge. Archäologische Informationen, 38(1), 113–124.
- Gelling, M., & Cole, A. (2000). The landscape of place-names. Stamford.
- Gouw-Bouman, M. T. I. J. (2019). The Dark Ages: climate change and vegetation development during the first millennium AD in the Netherlands (Presentation at final symposium Dark Age of the Lowlands in an interdisciplinary light, Utrecht,
26 September 2019 ). - Gouw-Bouman, M. T. I. J., Van Asch, N., Engels, S., & Hoek, W. Z. (2019). Late Holocene ecological shifts and chironomid-inferred summer temperature changes reconstructed from Lake Uddelermeer, the Netherlands. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 535, 109366. DOI: 10.1016/j.palaeo.2019.109366
- Groenewoudt, B., Deforce, K., Groothedde, M., & Scholte Lubberink, H. (in press). Conquest and clearance. Charcoal burning as a prelude to reclamation on new domains along the northern Frankish frontier (8th–10th century AD) (Proceedings Journées Lotharingiennes 2020).
- Groenewoudt, B., & van Doesburg, J. (2018). Peat people. On the function and context of medieval artificial platforms in a coastal wetland, Eelder-and Peizermaden, the Netherlands. Journal of Wetland Archaeology, 18(1), 77–96. DOI: 10.1080/14732971.2018.1473233
- Groenewoudt, B. J. (2012). Versatile Land: High versus low. Diverging developments in the eastern Netherlands (Proceedings of the Latvian Academy of Sciences A 66–3, 54–69).
- Groenewoudt, B. J., & Spek, T. (2016). Woodland dynamics as a result of settlement relocation on Pleistocene sandy soils in the Netherlands (200 BC–AD 1400). Rural Landscapes: Society, Environment, History, 3(1), 1–17. DOI: 10.16993/rl.20
- Groenewoudt, B. J., & Van Lanen, R. J. (2018). Diverging decline. Reconstructing and validating (post-)Roman population trends (AD 0–1000) in the Rhine-Meuse delta (the Netherlands). PCA-European Journal of Postclassical Archaeologies, 8, 189–218.
- Gysseling, M., Künzel, R. E., Βlok, D. P., & Verhoeff, J. M. (1993). Lexicon van Nederlandse toponiemen tot 1200. Revue Belge de Philologie et d’Histoire, 71(4), 991–992.
- Hartmann, J. H. L. (1986). De reconstructie van een middeleeuws landschap: Nederzettingengeschiedenis en instellingen van de heerlijkheden Eijsden en Breust bij Maastricht (10–19 eeuw). Assen.
- Hasel, K., & Schwarz, E. (2002). Forstgeschichte. Ein Grundriss für Studium und Praxis. Remagen.
- Hendrikx, P. A. (1989). Die mittelarterliche Kultivierung der Moore im Rhein-Maas-Delta (10–13 Jahrhundert). Siedlungsforschung Archäologie-Geschichte-Geographie, 7, 67–87.
- Hermy, M., & Verheyen, K. (2007).
Legacies of the past in the present-day forest biodiversity: A review of past land-use effects on forest plant species composition and diversity . In T. Nakashizuka (Ed.), Sustainability and Diversity of Forest Ecosystems. Japan: Springer. (pp. 361–371). DOI: 10.1007/978-4-431-73238-9_1 - Higham, N. J., & Ryan, M. J. (eds.). (2011). Place-names, language and the Anglo-Saxon landscape, Vol. 10. Woodbridge.
- Kaplan, J. O., Krumhardt, K. M., & Zimmermann, N. (2009). The prehistoric and preindustrial deforestation of Europe. Quat. Sci. Rev., 28, 3016–3034. DOI: 10.1016/j.quascirev.2009.09.028
- Küster, H. J. (1998). Geschichte des Waldes. Von der Urzeit bis zur Gegenwart. Munich.
- Leenders, K. A. H. W. (2002). Oude bossen tussen Antwerpen, Turnhout, Geertruidenberg en Willemstad. Internal report.
- Louwe Kooijmans, L. P., Van den Broeke, P. W., Fokkens, H., & Van Gijn, A. (2005). The prehistory of the Netherlands. Amsterdam. DOI: 10.5117/9789053561607
- Maes, B. (2016). Atlas van het landschappelijk groen erfgoed van Nederland. Cultuurhistorisch waardevolle bossen, houtwallen en heggen. Amersfoort (Rapportage Onderzoek Nederlands Cultuurlandschap 2).
- McCoy, M. D. (2017). Geospatial Big Data and archaeology: Prospects and problems too great to ignore. Journal of Archaeological Science, 84, 74–94. DOI: 10.1016/j.jas.2017.06.003
- Meures-Balke, J., & Kalis, A. J. (2005).
Landnutzung in Prähistorischer und Historischer Zeit im Vredener Land. Ein Pollendiagramm von Ernst Burrichter Neu Betrachtet . In H.-W. Peine & H. Terhalle (Eds.), Stift-Stadt-Land. Vreden im Spiegel der Archäologie. Beiträge des Heimatsvereins Vreden zur Landes und Volkskunde, 69, 83–90. Vreden. - Oram, R., Slavin, P., & Newfield, T. (eds.). (2019). A handbook of medieval European environmental history Vol. 2 (1000–1350). Leiden.
- Paulissen, M. (2018). Talig erfgoed in het landschap: geografische namen als landschapshistorische bron. De Maasgouw, 137(1), 17–22.
- Peterken, G. F. (1993). Woodland conservation and management, 2nd ed. London.
- Peterken, G. F. (1996). Natural woodland. Ecology and conservation in northern temperate forests. Cambridge.
- Pierik, H. J., Van Lanen, R. J., Gouw-Bouman, M. T. I. J., Groenewoudt, B. J., Wallinga, J., & Hoek, W. Z. (2018). Controls on late-Holocene drift-sand dynamics: The dominant role of human pressure in the Netherlands. Holocene, 28(3), 1–21. DOI: 10.1177/0959683618777052
- Rackham, O. (1980). Ancient woodland. Its history, vegetation and uses in England. London.
- Rackham, O. (1990). Trees and woodland in the British landscape. The complete history of Britain’s trees, woods and hedgerows (revised ed.). London.
- Renes, J. (1999). Landschappen van Maas en Peel. Een toegepast historisch-geografisch onderzoek in het streekplangebied Noord- en Midden-Limburg (Doctoral thesis, Wageningen University).
- Rolstad, J., Gjerde, I., Gundersen, V. S., & Sætersdal, M. (2002). Use of indicator species to assess forest continuity: A critique. Conservation Biology, 16(1), 253–257. DOI: 10.1046/j.1523-1739.2002.00552.x
- Schmidt, M., Mölder, A., Schönfelder, E., Engel, F., Schmiedel, I., & Culmsee, H. (2014). Determining ancient woodland indicator plants for practical use: A new approach developed in northwest Germany. Forest Ecology and Management, 330, 228–239. DOI: 10.1016/j.foreco.2014.06.043
- Scholte Lubberink, H., & Willemse, N. W. (2009). Bornsche Maten-Grutterskamp: gemeente Borne. Een nederzetting uit de ijzertijd en vroeg-Romeinse tijd (RAAP-rapport 1937). Weesp.
- Smart, S. M., Bunce, R. G. H., & Stuart, R. C. (2001). An assessment of the potential of British hedges to act as corridors and refuges for Ancient Woodland Indicator plants. In C. Barr & S. Petit (Eds.), Hedgerows of the world: Their ecological functions in different landscapes (pp. 137–146). Proceedings of the 10th Annual Conference of the International Association for Landscape Ecology.
- Smeenge, H. (2020). Historische landschapsecologie van Noordoost-Twente: Acht interdisciplinaire studies op het snijvlak van aardkunde, ecologie en cultuurhistorie (ca. 13.000 BP–heden). (Doctoral thesis, University of Groningen).
- Sousa, A., & García-Murillo, P. (2001). Can place names be used as indicators of landscape changes? Application to the Doñana Natural Park (Spain). Landscape Ecology, 16(5), 391–406. DOI: 10.1023/A:1017585101389
- Spek, T. (2004). Het Drentse esdorpenlandschap. Een historisch-geografische studie (Doctoral thesis, Wageningen University).
- Spek, T., & Smeenge, H. (2021). Celtic fields en marke- en malebossen. Enkele gedachten over hun landschapshistorische samenhang en een bijzondere prehistorische landschapstransitie. Tijdschrift voor Historische Geografie, 6(3), 223–242. DOI: 10.5117/THG2021.3.001.SPEK
- Spek, T. (1996). Die bodenkundliche und Landschaftliche Lage von Siedlungen, Äckern und Gräberfeldern in Drenthe (Nördliche Niederlande). Eine Studie zur Standortwahl in Vorgeschichtlicher, Frühgeschichtlicher und Mittelalterlicher Zeit (3400 v. Chr.-1500 n. Chr.). Siedlungsforschung, 14, 95–193.
- Spring in ’t Veld, N. (2010). Bostoponiemen and Bodems. Een veldnamenstudie in het Drentsche Aa gebied (MA thesis, University of Groningen, Department of Cultural Geography).
- Stockmarr, J. (1975). Retrogressive forest development, as reflected in a Mor pollen diagram from Mantingerbos, Drenthe—The Netherlands. Palaeohistoria, 17, 38–51.
- Tack, G., van den Bremt, P., & Hermy, M. (1993). Bossen van Vlaanderen. Een Historische Ecologie. Leuven.
- Ter Laak, J. T. (2007). De taal van het landschap. Pilotproject toponiemen in de Berkelstreek (Rapportage Archeologische Monumentenzorg 123). Amersfoort. DOI: 10.17026/dans-xj2-uddn
- Theuws, F. (2011).
De Nederzettingsontwikkeling in de Middeleeuwen: een model en enige thema’s voor toekomstig onderzoek . In F. Theuws, M. J. van der Heiden, & J. P. W. Verspay (Eds.), De Archeologie van de Brabantse Akkers. Toegelicht aan de hand van het onderzoek van de Universiteit van Amsterdam in Veldhoven (pp. 60–77). Amsterdam. - Van Berkel, G., & Samplonius, K. (2006). Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie. Amstelveen
- Van Berkel, G., & Samplonius, K. (2018). Nederlandse plaatsnamen verklaard. Rotterdam.
- Van den Berg, E. (2015). Bossen van de Drentsche Aa. Een historisch-ecologische studie naar de verschillende bostypen en hun gebruik in de Late Middeleeuwen en Vroegmoderne Tijd (circa 1250–1800) (MA thesis, University of Groningen, Department of Landscape History).
- Van der Linden, H. (1984). Die Besiedlung der Moorgebiete in der holländisch-utrechter Tiefebene und die Nachahmung im nordwerstdeutschen Raum. Siedlungsforschung Archäologie-Geschichte-Geographie, 2, 77–99.
- Van der Meulen, D. (2003). Het bedwongen bos. Nederlanders en hun natuur. Nijmegen.
- Van der Velde, H. M. (2004).
Landschapsordening in de Vroege Middeleeuwen. Het ontstaan van het middeleeuwse cultuurlandschap in Oost-Nederland . In R. M. van Heeringen, E. H. P. Cordfunke, M. Ilsink, & H. Sarfatij (Eds.), Geordend landschap. 3000 jaar ruimtelijke ordening in Nederland (pp. 43–59). Hilversum. - Van Haaster, H. (2018).
‘Het botanische landschap’ . In: E. A. F. Ball & R. Jansen (red.). Drieduizend jaar bewoningsgeschiedenis van oostelijk Noord-Brabant. Synthetiserend onderzoek van locatiekeuze en bewoningsdynamiek tussen 1500 v. Chr. en 1500 n. Chr. op basis van archeologisch onderzoek in het Malta-tijdperk. Amersfoort (Nederlandse Archeologische Rapporten 61), pp. 87–144. - Van Lanen, R. J. (2017). Changing ways, Patterns of connectivity, habitation and persistence in Northwest European lowlands during the first millennium AD (Doctoral thesis, Utrecht University). DOI: 10.17026/dans-29m-mgzw
- Van Lanen, R. J., Groenewoudt, B. J., Spek, T., & Jansma, E. (2016). Route persistence. Modelling and quantifying historical route-network stability from the Roman period to early-modern times (AD 100–1600): A case study from the Netherlands. Archaeological Anthropogenic Sciences, 10, 1037–1052. DOI: 10.1007/s12520-016-0431-z
- Vera, H. L. M. (2011). ‘… dat men het goed van den ongeboornen niet mag verkopen’. Gemene gronden in de Meierij van Den Bosch tussen hertog en hertgang 1000–2000. Een wetenschappelijke proeve op het gebied van de rechtsgeleerdheid (Doctoral thesis, Radboud University Nijmegen). Oisterwijk.
- Willemse, N., De Roode, F., & Neefjes, J. (2008). Cultuurhistorie in beeld: een multidisciplinair pilotproject naar verborgen cultuurhistorie op de (West-)Veluwe (RAAP-rapport 1829). Amsterdam.
- Zanon, M., Davis, B. A., Marquer, L., Brewer, S., & Kaplan, J. O. (2018). European forest cover during the past 12,000 years: A palynological reconstruction based on modern analogs and remote sensing. Frontiers in Plant Science, 9, 253. DOI: 10.3389/fpls.2018.00253
- Zeiler, F. D. (2013).
Nu groen en daal—ooit duin en kaal? Het wisselend lot van het bos in Zuid-Kennemerland . In J. Verschoor (Ed.), Groenendaal. Van buitenplaats tot wandelbos (pp. 53–67). Heemstede. - Zomer, J. (2016). Middeleeuwse veenontginningen in het getijdenbekken van de Hunze: Een interdisciplinair landschapshistorisch onderzoek naar de paleogeografie, ontginning en waterhuishouding (ca 800–ca 1500) (Doctoral thesis, University of Groningen).
DOI: https://doi.org/10.16993/rl.82 | Journal eISSN: 2002-0104
Language: English
Page range: 3 - 3
Submitted on: Dec 9, 2021
Accepted on: Sep 5, 2022
Published on: Sep 29, 2022
Published by: Stockholm University Press
In partnership with: Paradigm Publishing Services
Keywords:
© 2022 Bert Groenewoudt, Gijs Eijgenraam, Theo Spek, Menne Kosian, published by Stockholm University Press
This work is licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 License.