Analiza podobieństw i przebiegu morskich stadiów i substadiów izotopowych na krzywej izotopowej tlenu LR04 a zagadnienia stratygrafii czwartorzędu Polski

Przedstawiona analiza jest nowym spojrzeniem na stratygrafię i rekonstrukcje paleośrodowiskowe dla okresu ostatnich 1,014 mln lat, w oparciu o wyniki podobieństw stadiów, substadiów MIS (Marine Isotope Stage), wybranych z krzywej tlenowej LR04. Kompilacja nowych danych ze znanymi dla obszaru Polski pozwoliła na podjęcie próby rekonstrukcji zasięgów lądolodów zlodowaceń plejstoceńskich na obszarze Polski, przez wykorzystanie wskaźnika paleoklimatu, związanego z objętością mas lodowych, za pomocą obiektywnego mechanizmu analizującego podobieństwa okresów na tej krzywej. Do wyznaczenia podobieństw użyliśmy metody Dynamicznego Wyrównania w Czasie (Dynamic Time Wrapping, DTW). Nasza metoda jest oparta na matematyczno-statystycznej analizie podobieństw dla odcinków krzywej LR04. Poprzez analizy numeryczne metodą DTW wykazaliśmy podobieństwo między morskimi stadiami izotopowymi, a za ich pośrednictwem z czterema głównymi cyklami glacjalnymi, MIS 2–4 (pleniglacjał zlodowacenia Wisły), MIS 6, MIS 12 i MIS 16 wraz z następującymi po nich skokowymi przejściami do holocenu i interglacjałów. Amplitudy i okresy cykli dla glacjałów starszych niż MIS 16, są dużo bardziej regularne oraz krótsze niż dla okresów młodszych co wiążemy z rewolucją środkowo-plejstoceńską. Najbardziej podobnymi do siebie odcinkami krzywej LR04, biorąc pod uwagę również długość odcinka, są MIS 17e–19 i MIS 22–25. Wskazujemy również na słabsze glacjały i proponujemy ich zasięgi zgodnie ze stwierdzonymi podobieństwami odpowiednich fragmentów krzywej LR04. Zastosowana przez nas metoda wpisuje się w nurt obiektywnego powiązania danych stratygraficznych ze wskaźnikami paleoklimatycznymi. Rozszerzenie jej wykorzystania na inne wskaźniki może zwiększyć wiarygodność rekonstrukcji palaeogeograficznych lądolodów plejstoceńskich.