Zmiany rzeźby terenu na obszarze kopalni Barycz spowodowane wieloletnim wydobyciem soli kamiennej metodą ługowania otworowego (Pogórze Wielickie, Polska)
References
- Andrusikiewicz W., 2017. Effect of salt mining on land surface. Technical Transaction 4: 39–59. DOI: 10.4467/2353737XCT. 17.046.6357.
- Andrusikiewicz W., 2020. Wybrane zagadnienia z zagospodarowania i utylizacji odpadów poeksploatacyjnych pochodzących z górnictwa i przeróbki soli kamiennej. Journal of the Polish Mineral Engineering Society 2(2): 143–146. DOI: 10.29227/IM-2020-02-54.
- Baścik M., 2013. Wody powierzchniowe. W: B. Degórska, M. Baścik (red.), Środowisko przyrodnicze Krakowa. Zasoby – Ochrona – Kształtowanie. Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, Kraków: 33–48.
- Batko A., 1973. Odwiertowa eksploatacja podkarpackiego złoża solnego w Baryczu w świetle badań eksperymentalnych. MS, Archiwum Zakładu Geologii Złożowej i Górniczej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.
- Batko A., 1974. 50 lat Kopalni Odwiertowej Barycz. Wieliczka– Bochnia.
- Bieniasz J., Kurdek D., Marcola-Sadowska J., 2016. System kontroli deformacji poeksploatacyjnych górotworu nad polami eksploatacji w KS „Kłodawa”. Przegląd Solny 12: 28–35.
- Bieniasz J., Pietras J., 2018. Deformacje górotworu wywołane eksploatacją pola nr 2 w Kopalni Soli „Kłodawa” S.A. Przegląd Solny 14: 15–20.
- Burtan J., 1954, Szczegółowa mapa geologiczna Polski, Arkusz Wieliczka, 1:50 000, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa.
- PIG-PIB [Państwowy Instytutu Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy], 2023. Centralna Baza Danych Geologicznych. Online: www.baza.pgi.gov.pl/ (dostęp 27.08.2023).
- Charkot J., 2011. Kopalnia otworowa soli w Baryczy (1924–1998). Studia i Materiały do Dziejów Żup Solnych w Polsce 27: 301–315.
- Chudek M., Janusz W., Zych J., 1988. Studium dotyczące stanu rozpoznania tworzenia się i prognozowania deformacji nieciągłych pod wpływem podziemnej eksploatacji złóż. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, Górnictwo 141.
- Cieślik J., Flisiak D., Flisiak J., Mazurek J., 2008. Przestrzenna analiza numeryczna wytężenia filarów komór pola eksploatacyjnego Pagory w otworowej kopalni soli „Barycz”. Górnictwo i Geoin-żynieria 32(1): 27–35.
- Cooper, A.H. 2020. Geological hazards from salt mining, brine extraction and natural salt dissolution in the UK. W: D.P. Giles, J.S. Griffiths (red.) Geological Hazards in the UK: Their Occur-rence, Monitoring and Mitigation – Engineering Group Working Party Report. Geological Society, London, Engineering Geology Special Publications 29: 369–387. DOI: 10.1144/EGSP29.14.
- Cyran K., 2008. Tektonika mioceńskich złóż soli w Polsce, rozprawa doktorska. Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Kraków: 30–32: 77–81.
- Diehl J., 2006. Projekt Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego obszaru „Barycz” w Krakowie. Łódź: ss. 30.
- Dobos E., Kovács I.P., Kovács D.M., Ronczyk L., Szűcs P., Perger L., Mikita V., 2022. Surface Deformation Monitoring and Risk Mapping in the Surroundings of the Solotvyno Salt Mine (Ukraine) between 1992 and 2021. Sustainability 14: 7531. DOI: 10.3390/su14137531.
- Duda J., 2009. Kopalnia otworowa soli w Baryczy k. Wieliczki (1924–2009). Biblioteczka Wielicka 80: 1–32.
- Dudek J., Klimek D., 2011. Optymalizacja procesu wytwarzania energii odnawialnej na składowisku odpadów komunalnych „Barycz” w Krakowie. Nafta-Gaz 67(8): 568–571.
- Dulias R., 2013. Denudacja antropogeniczna na obszarach górniczych: na przykładzie Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Uniwersytet Śląski, Katowice.
- Flak K., Kultys H., 2010. Składowisko odpadów komunalnych Barycz w Krakowie. Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania Sp. Z.o.o w Krakowie. Materiały informacyjne, Kraków: 1–18.
- Gałuszka A., Migaszewski Z., 2009. Problemy zrównoważonego użytkowania surowców mineralnych. Problemy Ekorozwoju 4(1): 123–130.
- Garlicki A., 1964. Autochtoniczna seria ‘solna w miocenie Podkarpacia na zachód od Wieliczki. Kwartalnik Geologiczny 8(4): 841–853.
- Garlicki A., 1970. Złoża soli kamiennej na obszarze Podkarpacia. Biuletyn Instytutu Geologicznego 251: 609–614.
- Garlicki A., 1979. Sedymentacja soli mioceńskich w Polsce. Prace Geologiczne PAN, Oddział w Krakowie 119: 5–67.
- Garlicki A., 1983. Warunki występowania i perspektywy odkrycia nowych zasobów soli kamiennych na przedgórzu Karpat. Kwartalnik Geologiczny 21(2): 299–306.
- Gaweł A., 1962, Budowa geologiczna złoża solnego Wieliczki. Prace Instytutu Geologicznego 30: 305–331.
- Gilewska S., Starkel L., 1979. Geomorfologia. W: K. Trafas (red.) Atlas miejskiego województwa krakowskiego, PAN, Kraków: 10. Gołda T., 2000. Podstawowe uwarunkowania rekultywacji terenów pogórniczych Kopalni Siarki „Jeziórka”. Inżynieria Ekologiczna 1: 30–34.
- Gołda T., Haładus A., Kulma R., 2005. Geosozologiczne skutki likwidacji kopalń siarki w rejonie Tarnobrzega. Inżynieria Środowiska 10(1): 59–73.
- Gradziński M., Gradziński R., 2013, Budowa geologiczna. W: B. Degórska, M. Baścik (red.), Środowisko przyrodnicze Krakowa. Zasoby – Ochrona – Kształtowanie, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, Kraków, 13–19.
- Grzybowski Ł., 2016. Górnictwo solne w Bośni i Hercegowinie oraz wybrane walory geoturystyczne rejonu Bałkanów – sprawozdanie z wyjazdowego seminarium naukowego PSGS. Przegląd Solny 12: 56–65.
- Hejmanowski R., Malinowska A., 2017. Wykorzystanie metody odwrotnej w estymacji osiadań powierzchni terenu dla złóż soli. Gospodarka Surowcami Mineralnymi – Mineral Resources Management 33(3): 179–200. DOI: 10.1515/gospo-2017-0034.
- Hwałek S., 1977. Górnictwo soli kamiennych i potasowych. Śląsk, Katowice.
- Izmaiłow B., 2013. Rzeźba terenu. W: B. Degórska, M. Baścik (red.), Środowisko przyrodnicze Krakowa. Zasoby – Ochrona – Kształtowanie. Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, Kraków: 22–31.
- Jakubiak M., Śliwka M., 2008. Zagospodarowanie i rekultywacja terenów o podwyższonym zasoleniu zdegradowanych w wyniku działalności górniczej. Gospodarka surowcami mineralnymi – Mineral Resources Management 24(3/3): 129–138.
- Kaszowska O., 2007. Wpływ podziemnej eksploatacji górniczej na powierzchnię terenu. Problemy Ekologii 11(1): 52–57. Klimaszewski M., 1968. The unified key to the detailed geomorphological map of the world 1:25,000 - 1:50,000. Folia Geographica 2.
- Klimaszewski M., 1972. Podział geomorfologiczny Polski Południowej. W: M.Klimaszewki (red.), Geomorfologia Polski, t. 1. Polska Południowa – Góry i Wyżyny, PWN, Warszawa: 5–17.
- Klojzy-Karczmarczyk B., Makoudi S., Mazurek J., Staszczak J., 2016. Składowanie i wpływ na środowisko składowiska odpadów komunalnych Barycz w aspekcie zmian uwarunkowań prawnych w zakresie gospodarki odpadami. Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN 92: 195–210.
- Kortas G., 2017. Po co człowiekowi sól? Przegląd Górniczy 70(7): 42–50.
- Kortas G., Maj A, 2021. O przeszłości i przyszłości górnictwa solnego w Polsce. Przegląd Górniczy 10–12: 69–3.
- Koszarski L., 1985. Tectonic units of the Polish outer Carpathians, W: L. Koszarski (red.) Carpatho-Balkan Geological Association XIII Congress. Cracow, Poland. Guide to excursion 3. Geology of the Middle Carpathians and the Carpathian Foredeep. Wydawnictwa AGH, Kraków: 30–39.
- Kotlarczyk J., 1985. An outline of the stratigraphy of Marginal Tec-tonic Units of the Carpathian Orogene in the Rzeszów–Przemyśl area. W: J. Kotlarczyk (red.), Carpatho-Balkan Geological Association XIII Congress. Cracow, Poland. Guide to excursion 4. Geotraverse Kraków–Baranów–Rzeszów–Przemyśl–Ustrzyki Dolne–Komańcza–Dukla. Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa: 39–64.
- Książkiewicz M., 1972. Budowa geologiczna Polski. T. 4, Tektonika. Cz. 3, Karpaty. Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa.
- Kuc M., 2015. Wpływ eksploatacji soli metodą otworową na zmiany rzeźby terenu na przykładzie Kopalni Otworowej Barycz. MS, Archiwum Prac Dyplomowych UJ, Kraków.
- Kuc W., 2016. Złoża soli w Polsce w ujęciu przeglądowym. Studia i Materiały do Dziejów Żup Solnych w Polsce 31: 151–208.
- Kunstman A., Poborska-Młynarska K., Urbańczyk K., 2002. Zarys otworowego ługownictwa solnego. AGH Uczelniane Wydawnictwa Naukowo-Dydaktyczne AGH, Kraków.
- Langer P., 2007. Rekultywacja i zagospodarowanie poeksploatacyjnych terenów salinarnych. Czasopismo Techniczne A: 310–315.
- CODGiK [Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej], 2014. LIDAR (dane skaningu laserowego), Warszawa.
- Mancini F., Stecchi F., Gabbianelli G., 2009. GIS-based assessment of risk due to salt mining activities at Tuzla (Bosnia and Herzegovina). Engineering Geology 109(3–4): 170–182.
- Mapa topograficzna, 1935. Arkusz Ojców–Kraków–Wieliczka, 1:25 000, Wojskowy Instytut Geograficzny, Warszawa. Mapa topograficzna, 1937. Arkusz Pilzno, 1:100 000, Wojskowy Instytut Geograficzny, Warszawa.
- Mapa topograficzna, 1978. Arkusz Wieliczka, 1:10 000, Główny Geodeta Kraju, Warszawa.
- Mapa topograficzna, 1992. Arkusz Wieliczka, 1:10 000, Główny Geodeta Kraju, Warszawa.
- Mapa topograficzna, 1996. Arkusz Wieliczka, 1:10 000, Główny Geodeta Kraju, Warszawa.
- Margielewski W., Święchowicz J., Starkel L., Łajczak A., Pietrzak M., 2008. Współczesna ewolucja rzeźby Karpat Fliszowych. W: L. Starkel, A. Kotarba, A. Kostrzewski, K. Krzemień (red.), Współczesne przemiany rzeźby Polski, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, Kraków: 57–133.
- Mazurek J., 2007. Deformacje powierzchni w otworowej kopalni soli „Barycz” w likwidacji. Czy mogą jeszcze powstać zapadliska? Górnictwo i Geoinżynieria 31(3/1): 409–422.
- Mazurek J., 2010. Prognozy deformacji górotworu w Polu Pagory kopalni Barycz po podsadzaniu komór poeksploatacyjnych. Górnictwo i Geoinżynieria 34(2): 481–489.
- Mesescu A.A. 2011. The Ocnele Mari salt mine collapsing sinkhole – A NATECH breakdown in the Romanian sub-carpathians. Carpathian Journal of Earth and Environmental Sciences 6(1): 215–220.
- d’Obyrn K., 2010. Likwidacja pustek poeksploatacyjnych w otworowej kopalni soli jako metoda ochrony powierzchni terenu. Przegląd Górniczy 66(10): 67–72.
- d’Obyrn K., 2013. Analiza wpływu otworowej eksploatacji pokładowego złoża soli Barycz na środowisko naturalne. Rozprawy, Monografie, t. 284. Wydawnictwo AGH, Kraków.
- d’Obyrn K., Wójcik W., 2015. Optymalne rozwiązania rekultywacji terenów na wybranych przykładach. Acta Universitatis Nicolai Copernici 46(2): 225–237.
- Olewicz Z.R., 1968. Stratygrafia warstw jednostki bocheńskiej i brzegu jednostki śląskiej między Wieliczką a Bochnią oraz pierwotne ich położenie w basenach sedymentacyjnych Karpat lub Przedgórza, Prace Instytutu Naftowego, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice: 1–75.
- Olewicz Z.R., 1973. Tektonika jednostki bocheńskiej i brzegu jednostki śląskiej między Rabą a Uszwicą, Acta Geologica Polonica 23(4): 701–761.
- Oszczypko N., 2006. Powstanie i rozwój polskiej części zapadliska przedkarpackiego. Przegląd Geologiczny 54(5): 396–403.
- Oszczypko N., Ślączka A., Żytko K., 2008. Regionalizacja tektoniczna Polski – Karpaty zewnętrzne i zapadlisko przedkarpackie. Przegląd Geologiczny 56(10): 927–935.
- Oszczypko N., Krzywiec P., Popadyuk I., Peryt T., 2006. Carpathian Foredeep Basin (Poland and Ukraine): Its Sedimentary, Structural, and Geodynamic Evolution. W: J. Golonka, J. Picha (red), The Carpathians and their foreland: Geology and hydrocarbon resources: AAPG Memoir 84: 293–350.
- Piechota S., 2008. Techniki podziemnej eksploatacji złóż i likwidacji kopalń. Wydawnictwo AGH, Kraków.
- Poborski J., Skoczyslas-Ciszewska K., 1963. O miocenie w strefie nasunięcia karpackiego okolicy Wieliczki i Bochni. Rocznik PTG 33: 339–349.
- Poborska-Młynarska K., 2009. Techniki eksploatacji ługowniczej w złożu solnym Łężkowic – z historii produkcji solanki. Geologia 35(3): 395–405.
- Połtowicz S., 1977. Uwagi o rozwoju tektonicznym złóż soli kamiennej w Wieliczce i Baryczu. Rocznik PTG 47(2): 279–299. Połtowicz S., 1991. Miocen strefy karpackiej między Wieliczką a Dębicą. Kwartalnik AGH, Geologia 17(3): 19–57.
- Projekt miejscowego Planu zagospodarowania przestrzennego obszaru „Barycz” w Krakowie, prognoza oddziaływania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na środowisko. Online: www.bip.krakow.pl (dostęp 28.10.2023).
- Rączkowska Z., Łajczak A., Margielewski W., Święchowicz J., 2012. Recent landform evolution in the Polish Carpathians. W: D. Lóczy, M. Stankoviansky, A. Kotarba (red.), Recent Landform Evolution. The Carpatho–Balcan–Dinaric Region. Springer Geography, Springer: 47–101.
- Rospond H., 2007. Wydobywanie soli kamiennej i siarki otworami wiertniczymi 311[14].Z1.07. Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom: 1–49.
- Skoczylas-Ciszewska K., Poborski J., 1960. Wstępne wyniki badań geologicznych przy brzegu nasunięcia karpackiego w Baryczu koło Wieliczki. Sprawozdania Komisji Nauk Geologicznych PAN, Oddział w Krakowie: 1–3.
- Skoczylas-Ciszewska K., Poborski J., 1961. Z badań geologicznych nasunięcia karpackiego na miocen solonośny w Baryczu koło Wieliczki. Sprawozdania Komisji Nauk Geologicznych PAN, Oddział w Krakowie: 1–3.
- Skoczylas-Ciszewska K., Poborski J., 1962. Nasunięcia karpackie na .miocen solonośny w świetle badań kopalni wielickiej. Sprawozdania Komisji Nauk Geologicznych PAN, Oddział w Krakowie: 280–283.
- Szabó J., 2010. Anthropogenic Geomorphology: Subject and System. W: J. Szabó, D. Lóczy (red.) Anthropogenic Geomorphology. Springer, Dordrecht. DOI: 10.1007/978-90-481-3058-0_1.
- Szuwarzyński M., 2021. Górnicze krajobrazy kulturowe w południowej Polsce. Warsztaty z Geografii Turyzmu 11: 195–214. DOI: 10.18778/8220-576-3.11.
- Tyczyńska M., 1968. Rozwój geomorfologiczny terytorium Krakowa. Prace Geograficzne UJ 39: 5–69.
- Tyczyńska M., 1979. Mapa głównych elementów rzeźby. W: K. Trafas (red.) Atlas miejskiego województwa krakowskiego. PAN, Oddział w Krakowie, Urząd Miasta Krakowa, Kraków: 21.
- Tyczyńska M., Chmielowiec S., 1988. Mapa geomorfologiczna 1:50 000. W: K. Trafas (red.), Atlas miasta Krakowa. Instytut Geografii UJ, Urząd Miasta Krakowa, Warszawa.
- Tyczyńska M., Chmielowiec S., Izmaiłow B., 1979. Mapa miejskiego województwa krakowskiego. MS, Archiwum Zakładu Geomorfologii IGIGP UJ.
- Tyczyńska M., Izmaiłow B., 1996. Mapa geomorfologiczna Miejskiego Województwa Krakowskiego 1:50 000. Instytut Geografii UJ, Urząd Miasta Krakowa, Kraków.
- Wiewiórka J., 1988. Warunki geologiczne eksploatacji soli w żupach krakowskich. W: A.Jodłowski (red.), Dzieje Żup Krakow-skich. Wydawnictwo Muzeum Żup Krakowskich, Wieliczka. Wilk S., Traple J., 2001. Ekologiczne skutki eksploatacji soli kamiennej metodą otworową w kopalni „Łężkowice”. Część 1, Historia eksploatacji. Wiertnictwo, Nafta, Gaz 18(2): 469–483.
- Wódka M, 2019. Działalność górnicza jako jeden z czynników wpływających na rozwój osuwisk. Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego 447: 123–130. DOI: 10.7306/bpig.50.
- Zdjęcie lotnicze, 1975. Okolice Krakowa, Państwowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-kartograficzne, Warszawa, 20.04.1975 r. Zdjęcie lotnicze, 1957. Okolice Krakowa, Państwowe Przedsiębiorstwo Fotogrametrii i Kartografii, Warszawa, 23.03.1957 r.
- Zeng B., Shi T., Chen Z., Xiang L., XiangS., Yang M., 2018. Mechanism of groundwater inrush hazard caused by solution mining in a multilayered rock-salt-mining area: a case study in Tongbai, China. Natural Hazards and Earth System Sciences 18(1): 79–90. DOI: 10.5194/nhess-18-79-2018.
- Żytko K., Zając R., Gucik S., Ryłko W., Oszczypko N., Garlicka I., Nemčok J., Eliaš M., Menčik E., Stranik Z., 1989. Map of the tectonic elements of the Western Outer Carpathians and their foreland 1:5 000 000. W: D. Poprawa, J. Nemčok (red.), Geological Atlas of the Western Outer Carpathians and their Foreland, PIG, Warszawa.
DOI: https://doi.org/10.12657/landfana-043-005 | Journal eISSN: 1429-799X
Language: English
Page range: 47 - 68
Submitted on: Sep 12, 2024
Accepted on: Oct 11, 2024
Published on: Oct 11, 2024
Published by: Association of Polish Geomorphologists
In partnership with: Paradigm Publishing Services
Keywords:
Related subjects:
© 2024 Jolanta Święchowicz, Magdalena Olesińska, published by Association of Polish Geomorphologists
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 License.