Zmiany rzeźby terenu na obszarze kopalni Barycz spowodowane wieloletnim wydobyciem soli kamiennej metodą ługowania otworowego (Pogórze Wielickie, Polska)
Abstract
Sól kamienna w Polsce wydobywana jest na sucho i na mokro. Metoda na sucho stosowana m.in. w kopalniach soli w Bochni i Wieliczce, polega na urabianiu skały solnej za pomocą materiałów wybuchowych, narzędzi i maszyn górniczych. Metoda na mokro, bazuje na rozpuszczaniu skał solnych słodką wodą. Korzystano z niej m.in. w kopalni soli w Baryczy w latach 1924–1998. Na obszarze kopalni otworowej Barycz, w której sól pozyskiwano metodą ługowania bez ochrony stropu, wykonano 1024 otwory wiertnicze i wydobyto łącznie 10,6 mln Mg tego surowca. Celem pracy jest określenie stopnia zmian rzeźby terenu na obszarze kopalni Barycz spowodowanych wieloletnim wydobyciem. Stwierdzono, że konsekwencją intensywnej eksploatacji płytko zalegającego pod powierzchnią i silnie zaburzonego tektonicznie złoża soli, były nieciągłe deformacje powierzchni terenu. W ich wyniku powstało około 41 zapadlisk, z których najbardziej katastrofalne w skutkach wystąpiło na Polu Pagory 21 marca 1974 r. Największe zapadliska w centralnej części obszaru zagospodarowano jako składowisko odpadów komunalnych dla miasta Krakowa i Wieliczki. W miejscu składowiska odpadów zapadliska zostały zasypane i utworzono w ich miejscu formy wypukłe. W części wschodniej i zachodniej obszaru, gdzie eksploatacja prowadzona była mniej intensywnie, powstały deformacje ciągłe. Dużym przekształceniom uległy dno doliny i koryto potoku Malinówka.
© 2024 Jolanta Święchowicz, Magdalena Olesińska, published by Association of Polish Geomorphologists
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 License.