References
- ESPGHAN Committee on Nutrition, Agostoni C, Braegger C, Decsi T, Kolacek S, Koletzko B, Michaelsen KF, Mihatsch W, Moreno LA, Puntis J, Shamir R, Szajewska H, Turck D, van Goudoever J. Breast-feeding: A commentary by the ESPGHAN Committee on Nutrition. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2009;49(1):112-125. doi: 10.1097/ MPG.0b013e31819f1e05.
- Helwich E, Wilińska M, Borszewska-Kornacka MK, Królak-Olejnik B, Nehring-Gugulska M, Bernatowicz-Łojko U, Zawitkowski P, Nowicka K, Pawlus B, Kostuch M, Baszczeska J. Program wczesnej stymulacji laktacji dla ośrodków neonatologicznych i położniczych III poziomu referencyjnego. Early lactation stimulation - program for IIIrd grade reference neonatology and obstetric centers. Stand Med Pediatr. 2014;11(1):9-25, 27-45, 47-57.
- Draft Global Strategy for Infant and Young Child Feeding Developed Jointly by WHO and UNICEF. Annex 1. s. 42-63. Glossary of terms. s. 64-68. IN: Development of a global strategy on infant and young child feeding : report on a WHO/ UNICEF Consultation for the WHO European Region, Budapest, Hungary, 28 May-1 June 2001. Pomerleau J. Copenhagen : WHO, 2001 ; V, 104 s. http://www.eurowho.int/en/health-topics/disease-prevention/nutrition/publications/meeting-reports/technical-meetings-and-workshops/development-of-a-global-strategy-on-infant-and-young-child-feeding.-report-on-a-whounicef-consultation-for-the-who-european-region Dostęp dnia 15.11.2018 r.
- Nehring-Gugulska M., Pietkiewicz A. Korzyści wynikające z karmienia piersią. s. 43-50. W: Karmienie piersią w teorii i praktyce: podręcznik dla doradców i konsultantów laktacyjnych oraz położnych, pielęgniarek i lekarzy. Nehring-Gugulska M, Żukowska-Rubik M, Pietkiewicz A (red.). Wyd. 2. Kraków: Medycyna Praktyczna, cop. 2017; 510 s.
- World Health Organization (WHO), UNICEF. Protecting, promoting and supporting breast-feeding : the special role of maternity services : a joint WHO/ UNICEF Statement. Geneva : World Health Organization, 1989 ; 32 s. http://www.who.int/nutrition/publications/infantfeeding/9241561300/en/ Dostęp dnia: 15.11.2018.
- Szajewska H, Horvath A, Rybak A, Socha P. Karmienie piersią. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Breastfeeding. A position paper by the Polish Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition. Stand Med Pediatr. 2016;13(1):922, 24.
- Section on Breastfeeding. Collaborators (5): Johnston M, Landers S, Noble L, Szucs K, Viehmann L. Breastfeeding and the use of human milk. Pediatrics. 2012;129(3):e827-e841. doi: 10.1542/peds.2011-3552.
- Kamianowska M, Szczepański M, Andryszuk D, Kamianowski G, Milewski R. Analiza wpływu czynników okołoporodowych oraz wiedzy matek z zakresu laktacji na sposób żywienia niemowląt. The influence of perinatal factors as well as mother s knowledge about lactation on the way of infants’ feeding. Pediatr Pol. 2010;85(l):25-34.
- Su LL, Chong YS, Chan YH, Chan YS, Fok D, Tun KT, Ng FS, Rauft M. Antenatal education and postnatal support strategies for improving rates of exclusive breast feeding: randomised controlled trial. BMJ. 2007;335(7620):596. doi: 10.1136/bmj.39279.656343.55.
- Mikiel-Kostyra K. [Komentarz do artykułu pt. Wpływ przedporodowej edukacji i poporodowego praktycznego szkolenia na częstość wyłącznego karmienia piersią]. Med Prakt Pediatr. 2008;(1):107-108. Nastr. 105-107 oprac, na podst. artyk. z czas. BMJ. (Su LL, Chong YS, Chan YH, Chan YS, Fok D, Tun KT, Ng FS, Rauft M. Antenatal education and postnatal support strategies for improving rates of exclusive breast feeding: randomised controlled trial. BMJ. 2007;335(7620):596. doi: 10.1136/bmj.39279.656343.55). https://www.mp.pl/artykuly/36946 zarowno-specjalistyczne-szkolenie-przedporodowe-jak-i-praktyczne-szkolenie-po-porodzie-zwiekszaja-szanse-na-wylaczne-karmienie-piersia-do-6-miesiaca-zycia-dziecka,l Dostęp dnia: 17.11.2018. [Także opublikowane w: Med Prakt Ginekol Położ. 2008;(3):46-47. Na str. 44-46 oprac. na podst. artyk. z czas. BMJ].
- Mikiel-Kostyra K. Ewaluacja w programie upowszechniania karmienia piersią. Evaluation as a component of breastfeeding promotion programme. Med Wieku Rozw. 2000;4(Nr 4 Supl. 1 Modele ewaluacji w programach promocji zdrowia: teoria i praktyka. Pod red. Sito A, Berkowskiej M): 99-109.
- Kramer MS, Chalmers B, Hodnett ED, Sevkovskaya Z, Dzikovich I, Shapiro S, Collet JP, Vanilovich I, Mezen I, Ducruet T, Shishko G, Zubovich V, Mknuik D, Gluchanina E, Dombrovskiy V, Ustinovitch A, Kot T, Bogdanovich N, Ovchinikova L, Helsing E; PROBIT Study Group (Promotion of Breastfeeding Intervention Trial). Promotion of Breastfeeding Intervention Trial (PROBIT): a randomized trial in the Republic of Belarus. JAMA. 2001;285(4):413-20. doi: 10.1001/jama.285.4.413. https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/193490.
- Gawęda A, Woś H. Karmienie naturalne oraz czynniki warunkujące jego długość u dzieci z terenu Górnego Śląska. Breastfeeding and factors influencing its length in children from Upper Silesia region. Nowa Pediatr. 2007;11(1):5-10.
- Bernatowicz-Łojko U, Wesołowska A. Udział pokarmu kobiecego w żywieniu dzieci do 2 r. ż. w Polsce na przykładzie województwa kujawsko-pomorskiego. Share of human milk in feeding children to the second year of life in Poland on the example of Kuyavian-Pomeranian Voivodeship. Stand Med Pediatr. 2012;9(2):285-292.
- Ocena wdrażania praktyk laktacyjnych w ramach obowiązującego standardu opieki okołoporodowej oraz sposobu żywienia dzieci od urodzenia do 12. miesiąca życia: raport z badania : 2014-2015. Oprac. Królak-Olejnik B, Gajewska D; realizacja badania Królak-Olejnik B, Paluszyńska D, Szczygieł A, Gajewska D. Dostępny w Internecie: http://fundacjanutricia.pl/standardy-opieki-okoloporodowej/ Dostęp dnia: 15.11.2018.
- Pietkiewicz A. Czynniki warunkujące przebieg karmienia piersią wśród mieszkanek Miasta Gdańska w 2011, niepublikowany raport z badań zrealizowany w ramach Programu Zdrowotnego „Karmienie naturalne dziecka jako profilaktyka szkodliwych wpływów środowiska” sfinansowany w całości przez Miasto Gdańsk. Dostępny na stronie: https://www.gdanskpl/urzad-miejski/wydzial-rozwoju-spolecznego/programy-profilaktyczne-dla-mieszkancow-gdanska-na-lata-2014-2016,a,31033 Dostęp dnia: 22.11.2018.
- Karmienie piersią w opinii polskich mam. s. 12-24 (15). IN: Karmienie piersią w Polsce : raport 2015. Centrum Nauki o Laktacji, Kampania Mleko Mamy Rządzi. 2015 ; 57 s.
- Taveras EM, Scanlon KS, Birch L, Rifas-Shiman SL, Rich-Edwards JW, Gillman MW. Association of breastfeeding with maternal control of infant feeding at age 1 year. Pediatrics. 2004;114(5):e577-e583. doi: 10.1542/peds.2004-0801.
- Kuflu R, Kara F, Durduran Y, Marakoglu K, Civi S. Assessment of effects of pre- and post-training programme for healthcare professionals about breastfeeding. J Health Popul Nutr. 2007;25(3):382-386.
- Lumbiganon P, Martis R, Laopaiboon M, Festin MR, Ho JJ, Hakimi M. Antenatal breastfeeding education for increasing breastfeeding duration. Cochrane Database Syst Rev. 2016 Dec 6;12:CD006425. doi: 10.1002/14651858.CD006425. pub4.
- de Jager M, Hartley K, Terrazas J, Merrill J. Barriers to Breastfeeding - A Global Survey on Why Women Start and Stop Breastfeeding. European Obstetrics & Gynaecology. 2012;7(Suppl 1):25-30.
- Nehring-Gugulska M, Bębenek D, Żukowska-Rubik M. Opieka sprawowana przez doradców / konsultantów laktacyjnych. s. 25-37 (28). IN: Czy Polska jest krajem przyjaznym matce karmiącej i jej dziecku? : opieka położnej na oddziale położniczym, wizyta u lekarza medycyny rodzinnej oraz wizyty u doradców / konsultantów laktacyjnych : raport 2018. Centrum Nauki o Laktacji, Kampania Mleko Mamy Rządzi. 2018 ; 55 s.
- Flidel-Rimon O, Shinwell ES. Breast feeding twins and high multiples. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed. 2006;91 (5):F377-F380. doi: 10.1136/adc.2005.082305.
- Dzbuk E, Bakalczuk G, Padała O, Orzeł A, Putowski M, Piróg M, Podgórniak M, Wdowiak E, Wdowiak A. Wiedza w zakresie karmienia piersią wśród kobiet po porodzie. Kbnowledge of breastfeeding among women after childbirth. Med Og Nauk Zdr. 2016;22(3):260-263. doi: 10.5604/20834543.1227606.
- Patnode CD, Henninger ML, Senger CA, Perdue LA, Whitlock EP. Primary Care Interventions to Support Breastfeeding: Updated Evidence Report and Systematic Review for the US Preventive Services Task Force. JAMA. 2016;316(16):1694-1705. doi: 10.1001/jama.2016.8882. doi: 10.1001/jama.2016.8882.
- Żołnowska J. Standard opieki okołoporodowej w zakresie karmienia piersią. s. 157-165. In: W: Karmienie piersią w teorii i praktyce: podręcznik dla doradców i konsultantów laktacyjnych oraz położnych, pielęgniarek i lekarzy. Nehring-Gugulska M, Żukowska-Rubik M, Pietkiewicz A (red.). Wyd. 2. Kraków : Medycyna Praktyczna, cop. 2017; 510 s.
- Cesarskie cięcie - opieka nad kobietą s. 22. IN: Raport z monitoringu oddziałów położniczych : opieka okołoporodowa w Polsce w świetle doświadczeń kobiet. Doroszewska A (oprać.), zespół meryt. Adamska-Sala I, Baranowska B, Doroszewska A, Piekarek M, Pietrusiewicz J. Warszawa : Fundacja Rodzić po Ludzku, 2018 ; 125 s. ISBN 978-8360971-29-1.
- Gebuza G, Kaźmierczak M, Gierszewska M, Michalska E. Problemy kobiet w połogu i ich przyczyny. The problems of women in the puerperium and their causes. Perinatol Neonatol Ginekol. 2010;3(4):290-295.
- Klejewski A, Urbaniak T, Bączyk G, Cichocka E. Wiedza o zaletach karmienia naturalnego, wśród kobiet rodzących pierwsze dziecko. Knowlege about breast feeding advantages among primiparas. Prz Lek. 2012;69(10):1021-1025. (13 Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. Palenie tytoniu w kontekście współistniejących uzależnień Poznań 07-09 listopada 2012 roku).
- Deluga A, Olkuska E, Ślusarska B. Wiedza rodziców na temat okresu noworodkowego i ich oczekiwania wobec pielęgniarek i położnych. Parents’ knowledge of the neonatal period and their expectations of nurses and midwives. Med Og Nauk Zdr. 2012;18(4):281-286.
- Żelazko K, Szlączka A, Pałczyńska M, Jaros A. Ocena przygotowania ciężarnej do porodu i macierzyństwa przez Szkołę Rodzenia. Evaluation of preparation of a pregnant woman for a labor and maternity with antenatal class. Współcz Pielęg Ochr Zdr. 2016;5(2):52-55.
- Soet JE, Brack GA, DiIorio C. Prevalence and predictors of women’s experience of psychological trauma during childbirth. Birth. 2003;30(l):36-46. doi: 10.1046/j. 1523-536x.2003.00215.x.
- Spinelli A, Baglio G, Donati S, Grandolfo ME, Osborn J. Do antenatal classes benefit the mother and her baby? J Matern Fetal Neonatal Med. 2003;13(2):94-101. doi: 10.1080/jmf.13.2.94.101.
- Małańczuk D, Woźniak P, Gulczyńska E, Rudnicka B, Wrońska B, Krasomski G. Ocena wdrażania standardu opieki okołoporodowej w aspekcie ‘TO kroków do udanego karmienia piersią”. The assessment of implementation of perinatal care standards in terms of „ten steps to successful breasfeeding”. Ginekol Położ Med Project. 2014;9(2):4353.
- McFadden A, Gavine A, Renfrew MJ, Wade A, Buchanan P, Taylor JL, Veitch E, Rennie AM, Crowther SA, Neiman S, MacGillivray S. Support for healthy breastfeeding mothers with healthy term babies. Cochrane Database Syst Rev. 2017 Feb 28;2:CD001141. doi: 10.1002/14651858.CD001141. pub 5.
- Bonuck KA, Trombley M, Freeman K, McKee D. Randomized, controlled trial of a prenatal and postnatal lactation consultant intervention on duration and intensity of breastfeeding up to 12 months. Pediatrics. 2005;116(6):1413-26. doi: 10.1542/peds.2005-0435.