Have a personal or library account? Click to login
The Legal Status of Prison Chaplains and the Violating the Freedom of Conscience and Religion of Incarcerated in Poland Cover

The Legal Status of Prison Chaplains and the Violating the Freedom of Conscience and Religion of Incarcerated in Poland

Open Access
|Dec 2025

References

  1. Abramowicz A. (2016). Duszpasterstwo w instytucjach penitencjarnych a zasada równouprawnienia związków wyznaniowych. In Wolność sumienia i religii osób pozbawionych wolności. Aspekty prawne i praktyczne, eds. J. Nikołajew, K. Walczuk, (pp. 131–141). Warszawa: Wydawnictwo Unitas.
  2. Abramowicz A.M. (2018). Równouprawnienie związków wyznaniowych w prawie polskim, Lublin: Wydawnictwo KUL.
  3. Abramowicz A.M., T. Abramowicz, (2023). Ograniczenie wolności uzewnętrzniania religii w warunkach więziennych w świetle wyroku ETPCz z 12 maja 2020 r. w sprawie Korostelev przeciwko Rosji, Law. Education. Security 119: 253–272.
  4. Bielecki M. (2018). Wolność religijna Kościołów i związków wyznaniowych według regulacji polskiego prawa karnego. NURT SVD 2/144: 215–231.
  5. Borecki P. (2007). Zasada równouprawnienia wyznań w prawie polskim, Studia z Prawa Wyznaniowego 10: 115–160.
  6. Czebotar Ł. (2016). Standardy orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w zakresie wolności sumienia i wyznania osób pozbawionych wolności, In Wolność sumienia i religii osób pozbawionych wolności. Aspekty prawne i praktyczne, eds. J. Nikołajew, K. Walczuk, (pp. 203–221). Warszawa: Wydawnictwo Unitas.
  7. Góralski W. (2003). Wstęp do prawa wyznaniowego, Płock: Płocki Instytut Wydawniczy.
  8. Górowska B. (2009). Specyfika procesu stosowania konkordatu polskiego z 1993 r. In Pro bono Reipublicae. Księga jubileuszowa Profesora Michała Pietrzaka, eds. P. Borecki, A. Czohara, T.J. Zieliński, (pp. 266–278). Warszawa: LEXISNEXIS.
  9. Krukowski J. (1994). Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską podpisany 28 lipca 1993 r. Zagadnienia prawnoustrojowe, In Nowy Konkordat a prawo polskie, eds. J. Krukowski, (pp. 7–61). Warszawa: Civitas Christiana.
  10. Krukowski J. (1999). Konkordat polski. Znaczenie i realizacja, Lublin: Oficyna Wydawnicza VERBA.
  11. Krukowski J. (2000). Kościół i Państwo. Podstawy relacji prawnych. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL.
  12. Krukowski J. (2005). Polskie prawo wyznaniowe. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze PWN.
  13. Krukowski J. (2008). Realizacja Konkordatu z 1993 r. w polskim porządku prawnym. In Konkordat Polski w 10 lat po ratyfikacji. Materiały z konferencji, eds. J. Wroceński, H. Pietrzak, (pp. 87–129). Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
  14. Krukowski J. (1999). Realizacja Konkordatu z 1993 r. w prawie polskim. Studia Prawnicze 3: 5–33.
  15. Krukowski J., K. Warchałowski. (2000). Polskie prawo wyznaniowe. Warszawa: Wydawnictwa Prawnicze PWN.
  16. Kuglarz P. (2010). Konkordat polski z 28 lipca 1993 roku – zarys analizy systemowej. In Vetera novis augere. Studia i prace dedykowane Profesorowi Wacławowi Uruszczakowi, eds. S. Grodziski, D. Malec, A. Karabowicz, M. Stus, (pp. 547–560). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  17. Mazuryk M. (2013). Funkcjonariusze i pracownicy. In Służba więzienna. Komentarz, eds. M. Mazuryk, M. Zoń, (pp. 95–96). Warszawa: Wolters Kluwer SA.
  18. Mezglewski A. (2008). Działalność związków wyznaniowych w sferze publicznej. In A. Mezglewski, H. Misztal, P. Stanisz. Prawo wyznaniowe, (pp. 203–218). Warszawa: C.H. Beck.
  19. Migdał J. (2008). Polski system penitencjarny w latach 1956–2008 w ujęciu doktrynalnym, normatywnym i funkcjonalnym. Kontynuacja czy zmiana? Gdańsk: Wydawnictwo ARCHE.
  20. Nikołajew J. (2022). Kapelan więzienny: osoba godna zaufania czy wykonująca zawód zaufania publicznego? Rozważania na tle wykonawstwa kary. Acta Iuris Stetinensis 4: 127–146.
  21. Nikołajew J. (2012). Wolność sumienia i religii skazanych i tymczasowo aresztowanych, Lublin: Wydawnictwo KUL.
  22. Nikołajew J. (2020). Wolność sumienia i religii sprawców szczególnie niebez-piecznych (art. 88a i 88b k.k.w.), Studia z Prawa Wyznaniowego 23: 245–261.
  23. Nowak B. (2009). Rola kapelanów więziennych w praktyce penitencjarnej. In Osoba i dzieło Ojca Świętego Jana Pawła II. Studium wybranych problemów, eds. P. Marzec, J. Nikołajew, (pp. 333–337). Tomaszów Lubelski–Lublin: Wydawnictwo Muzyczne POLIHYMNIA sp. z o.o.
  24. Różański M. (2016). Kapelan więzienny. Prawne podstawy duszpasterzowania, In Wolność sumienia i religii osób pozbawionych wolności. Aspekty prawne i praktyczne, eds. J. Nikołajew, K. Walczuk, (pp. 237–248). Warszawa: Wydawnictwo Unitas.
  25. Skrobotowicz, G.A. (2022). Wybrane regulacje prawne normujące pozycję oraz rolę kościołów i związków wyznaniowych w procesie wykonywania kary pozbawienia wolności, Kościół i Prawo 1: 145–161.
  26. Sobczyk P. (2016). Konstytucyjne „prawo osób do korzystania z pomocy religijnej tam, gdzie się znajdują”, In Wolność sumienia i religii osób pozbawio-nych wolności. Aspekty prawne i praktyczne, eds. J. Nikołajew, K. Walczuk, (pp. 83–96). Warszawa: Wydawnictwo Unitas.
  27. Stanisławski T. (2016) Finansowe koszty zapewnienia wolności sumienia i religii osób pozbawionych wolności, In Wolność sumienia i religii osób pozbawio-nych wolności. Aspekty prawne i praktyczne, eds. J. Nikołajew, K. Walczuk, (pp. 167–174). Warszawa: Wydawnictwo Unitas.
  28. Stanisz P. (2018). Religious assistance in public institutions in Poland In Reli-gious assistance in public institutions – Assistance spirituelle dans les services publics. Proceedings of the XXVIIIth Annual Conference. Jurmala, 13–16 October 2016 – Actes du XXVIII`eme colloque annuel. Jurmala, 13–16 octobre 2016, eds. R. Balodis, M. R. Blanco, (pp. 275–286). Granada: Editorial Comares.
  29. Storoniak J. (2009). Duszpasterstwo więzienne Kościoła Greckokatolickiego w Polsce za pontyfikatu Jana Pawła II, In Osoba i dzieło Ojca Świętego Jana Pawła II. Studium wybranych problemów, eds. P. Marzec, J. Nikołajew, (pp. 339–344). Tomaszów Lubelski–Lublin: Wydawnictwo Muzyczne POLIHYMNIA sp. z o.o.
  30. Wojtasik-Terech A. (2019). Zarządzanie ryzykiem w jednostce sektora publicznego, In Zarządzanie ryzykiem, eds. K. Jajuga, (pp. 395–453). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  31. Constitution of the Republic of Poland of 2 April 1997 (Konstytucja Rzeczy-pospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r.), Dz. U. 1997, No. 78, item 483, as amended.
  32. Concordat between the Holy See and the Republic of Poland signed in Warsaw on 28 July 1993 (Konkordat miedzy Stolica Apostolska i Rzeczapospolita Polska podpisany w Warszawie 28 lipca 1993 r.), Dz. U. 1998, No. 51, item 318.
  33. Regulation of the President of the Republic of the Republic of Poland of 22 March 1928 on the Relations between the State and the Eastern Old-Rite Church (rozporzadzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o stosunku Państwa do Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego, nie posiadającego hierarchji duchownej), Dz. U. 1928, No. 38, item 363.
  34. Act of 21 April 1936 on the Relations between the State and the Muslim Religious Association in the Republic of Poland (ustawa z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do Muzułmańkiego Zwiazku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej), Dz. U. 1936, No. 30, item 240.
  35. Act of 21 April 1936 on the Relations between the State and the Karaite Association in the Republic of Poland (ustawa z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do Karaimskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej), Dz. U. 1936, No. 30, item 241.
  36. Act of 23 April 1964 – Civil Code (ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny), Dz. U. 2024, item 1061.
  37. Act of 26 June 1974 – Labour Code (ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy), Dz. U. 2025, item 277, as amended.
  38. Act of 16 September 1982 on employees of public offices (ustawa z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych) Dz. U. 2023, item 1917.
  39. Act of 17 May 1989 on the Guarantees of Freedom of Conscience and Belief (ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania), Dz. U. 2023, item 265, as amended.
  40. Act of 17 May 1989 on the Relations between the State and the Catholic Church in the Republic of Poland (ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej), Dz. U. 2019, item 1347, as amended.
  41. Act of 4 July 1991 on the Relations between the State and the Polish Autocephalous Orthodox Church (ustawa z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego), Dz. U. 2014, item 1726, as amended.
  42. Act of 13 May 1994 on the Relations between the State and the Evangelical Church of the Augsburg Confession in the Republic of Poland (ustawa z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej), Dz. U. 2015, item 43, as amended.
  43. Act of 13 May 1994 on the Relations between the State and the Evangelical Reformed Church in the Republic of Poland (ustawa z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w Rzeczy-pospolitej Polskiej), Dz. U. 2015, item 483.
  44. Act of 30 June 1995 on the Relations between the State and the Evangelical Methodist Church in the Republic of Poland (ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej), Dz. U. 2023, item 85.
  45. Act of 30 June 1995 on the Relations between the State and the Baptist Church in the Republic of Poland (ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Chrześcijan Baptystów w Rzeczypospolitej Polskiej), Dz. U. 2015, item 169, as amended.
  46. Act of 30 June 1995 on the Relations between the State and the Seventh-day Adventist Church in the Republic of Poland (ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczy-pospolitej Polskiej), Dz. U. 2022, item 2616.
  47. Act of 30 June 1995 on the Relations between the State and the Polish Catholic Church in the Republic of Poland (ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Polskokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej), Dz. U. 2023, item 51.
  48. Act of 20 February 1997 on the Relations between the State and Jewish Religious Communities in the Republic of Poland (ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej), Dz. U. 2014, item 1798.
  49. Act of 20 February 1997 on the Relations between the State and the Pentecostal Church in the Republic of Poland (ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o sto-sunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Pol-skiej), Dz. U. 2015, item 13.
  50. Act of 20 February 1997 on the Relations between the State and the Old Catholic Mariavite Church in the Republic of Poland (ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Rzeczy-pospolitej Polskiej), Dz. U. 2023, item 47.
  51. Act of 20 February 1997 on the Relations between the State and the Catholic Mari-avite Church in the Republic of Poland (ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o sto-sunku Państwa do Kościoła Katolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej), Dz. U. 2023, item 8.
  52. Act of 6 June 1997 – Penal Code (ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny), Dz. U. 2024, item 1228, as amended.
  53. Act of 6 June 1997 – the Code of Execution of Criminal Sentences (ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy), Dz. U. 2024, item 706.
  54. Act of 24 April 2003 on Public Benefit Activity and Volunteerism (ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie), Dz. U. 2024, item 1491, as amended.
  55. Act of 9 April 2010 The Prison Service (ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej), Dz. U. 2024, item 1869.
  56. Act on Protection of Classified Information of 5 August 2010 (ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych), Dz. U. 2024 item 632.
  57. Regulation of the Minister of Justice of 2 September 2003 on detailed rules for the performance of religious practices and the use of religious services in prisons and detention centres (rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 2 września 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posług religijnych w zakładach karnych i aresztach śledczych) Dz. U. No. 159, item 1546.
  58. Regulation of the Minister of Justice of 23 December 2022 on the organizational and order regulations for the execution of imprisonment sentences (rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2022 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności) Dz.U. 2022, item 2847.
  59. Regulation of the Minister of Justice of 23 December 2022 on the organizational and order regulations for the execution of temporary arrest (roz-porządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2022 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania) Dz.U. 2022, item 2848.
  60. Regulation of the Minister of Justice of 12 January 2011 on the determination of positions in the Prison Service in which only officers may serve (rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie określenia stanowisk w Służbie Więziennej, na których służbę mogą pełnić wyłącznie funkcjonariusze) Dz.U. 2020, item 1946.
  61. Regulation of the Council of Ministers of 22 July 2010 on the types and list of positions in which employees of organizational units of the Prison Service are employed under the principles specified in the regulations on employees of state offices (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów i wykazu stanowisk, na których pracownicy jednostek organizacyjnych Służby Więziennej są zatrudniani na zasadach określonych w przepisach o pracownikach urzędów państwowych) Dz.U. 2021, item 1459.
  62. United Nations Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners (Mandela Rules) (Wzorcowe reguły minimalne Organizacji Narodów Zjednoczonych dotyczące postępowania z więźniami (Reguły Mandeli); https://bip.brpo.gov.pl/sites/default/files/RegulyMandeli.pdf (access date: April 2, 2025);
  63. Ks. Adam Jabłoński, naczelny kapelan więziennictwa: Wszyscy osadzeni są ducho-wo moimi dziećmi; https://www.ekai.pl/ks-adam-jablonski-naczelny-kapelan-wieziennictwa-wszyscy-osadzeni-sa-duchowo-moimi-dziecmi/ (access date: April 2, 2025).
  64. Judgment of European Court of of 10 November 2005, Leyla Şahin v. Turkey, application no. 44774/98.
DOI: https://doi.org/10.2478/slgr-2025-0046 | Journal eISSN: 2199-6059 | Journal ISSN: 0860-150X
Language: English
Page range: 903 - 919
Published on: Dec 31, 2025
In partnership with: Paradigm Publishing Services
Publication frequency: 4 issues per year
Related subjects:

© 2025 Aneta Maria Abramowicz, Tomasz Abramowicz, published by University of Białystok
This work is licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 License.