Have a personal or library account? Click to login
Defensive Purism in the North-Eastern Borderlands. Selected Issues Cover

Defensive Purism in the North-Eastern Borderlands. Selected Issues

Open Access
|Dec 2025

References

  1. Bednarczuk L., Stosunki etnolingwistyczne na obszarze Wielkiego Księstwa Litewskiego. Zarys problematyki, [in:] Dzieje Lubelszczyzny, t. 6: Między Wschodem a Zachodem, cz. 4: Zjawiska językowe na pograniczu polsko-ruskim, red. J. Bartmiński, M. Łesiów, Lublin 1992.
  2. Bugajski M., Język w komunikowaniu, Warszawa 2006.
  3. Buttler D., Krukowska H., Satkiewicz H. (red.), Kultura języka polskiego. Zagadnienia poprawności gramatycznej, t. 1–2, Warszawa 1986.
  4. Cienkowski W., Kryterium narodowe. Kosmopolityzm i puryzm, tegoż: Język dla wszystkich, cz. 1, pp. 19–30.
  5. Carter R., Language awareness, “ELT Journal” 57, 2003, nr 1, pp. 64–65.
  6. Cenoz J., Introduction to volume 6: Knowledge about of Language and Education, pod red. J. Cenoz, N.H. Hornberger, t. 6: Knowledge about of Language, 2nd Education, New York 2008.
  7. Chomsky N., Zagadnienia teorii składni, Wrocław 1982.
  8. Ciborowska A. B., (Strawińska), O niektórych osobliwościach polszczyzny drugiej połowy XIX wieku (na podstawie “Upominku zecerom od korektora” Aleksandra Walickiego), “Białostockie Archiwum Językowe” 2002, nr 2, pp. 15–25.
  9. Czuczka P. P., Do pochodżennia i znaczennia ukrajinśkych imennykowych utworeń z sufiksami -uk, -czuk, [in:] Tezy dopowidej i powidomłeń XVII naukowoji konferencii. Serija fiłołohiczna, Użhorod 1963, pp. 70–71.
  10. Dacewicz L., Rola sufiksu -uk w kulturze nazewniczej Podlasia, [in:] Munuscula Linguistica. In Honorem Alexanderae Cieslikowa Oblata, red. Kazimierz Rymut, Kraków 2006, pp. 157–162.
  11. Dacewicz L., Historia nazwisk na kresach północno-wschodnich Rzeczypospolitej (XVI–XVIII w.), Białystok 2014.
  12. Didier J., Słownik filozoficzny, [w przekł.] K. Jarosz, Katowice 2006.
  13. Dubisz S. (red.), Nauka o języku dla polonistów, Warszawa 1999.
  14. Dubisz S., Z historii puryzmu i liberalizmu językowego, [in:] Polszczyzna w komunikowaniu publicznym, pod red. W. Gruszczyńskiego, J. Bralczyka, G. Majkowskiej, Warszawa 1999.
  15. Edwards J., Language, Society and Identity, Oxford 1995.
  16. Fichte J., Reden an die deutsche Nation, Berlin 1808.
  17. Gajda S., Nauka o kulturze języka, “Polonistyka” 1987, nr 8, pp. 581–592.
  18. Geben K., Świadomość i kompetencja językowa a warstwy leksykalne w idiolektach młodzieży polskiego pochodzenia na Wileńszczyźnie, Warszawa 2003.
  19. Груша А.И., Был ли древнерусский Изяславль сообществом памяти? [в:] На-роды и культуры славянского мира Восточной Европы в исторической ретроспективе (Беларусь, Украина, Россия, Польша), ред.-сост. А. Д. Дудько, Гродно 2020, с. 28–35. [A.I. Grusha Czy starożytny rosyjski Izyaslavl był wspólnotą pamięci?, [in:] Ludy i kultury słowiańskiego świata Europy Wschodniej w retrospekcji historycznej (Białoruś, Ukraina, Rosja, Polska), pod red. A.D. Dudko, Grodno 2020, pp. 28–35].
  20. Hymes D.H., On Communikative Competence, [in:] Sociolinguistics, pod red. J. Pride, J. Holmes, New York 1972, pp. 269–293.
  21. Karaś H., Rusycyzmy frazeologiczne w polszczyźnie w okresie zaborów, [in:] Studia nad słownictwem XIX i XX wieku, pod red. W. Kupiszewskiego, t. 2, Warszawa 1913, pp. 126–151.
  22. Karaś H., Rusycyzmy słownikowe w polszczyźnie okresu zaborów (na podstawie prasy warszawskiej z lat 1795–1918), Warszawa 1996.
  23. Karpluk M., Słownictwo cerkiewne w polszczyźnie XVI w. Wybór przykładów, [in:] Chrześcijański wschód a kultura polska, pod red. R. Łużnego, Lublin 1989, pp. 127–147.
  24. Kiklewicz A., Znaczenie w języku – znaczenie w umyśle. Krytyczna analiza współczesnych teorii semantyki lingwistycznej, Olsztyn 2012.
  25. Kloch Z., Spory o język, Warszawa 1995.
  26. Kostiuczuk J., Tofiluk J., Ławreszczuk M., Misijuk W., Charkiewicz J., Specyfika polskiej terminologii prawosławnej, Białystok 2016.
  27. Kurcz I., Kompetencja językowa i kompetencja komunikacyjna: ich uwarunkowania biologiczne i społeczne. Model wiedzy językowej człowieka, [in:] Język jako przedmiot badań psychologicznych. Psycholingwistyka ogólna i neurolingwistyka, pod red. I. Kurcz, H. Okuniewskiej, Warszawa 2011, pp. 35–45.
  28. Кур’ян I., Беларуска-польскае моўнае памежжа. Праблема навуковага пады-ходу, “Acta Albaruthenica”, nr 5, 2005, pp. 17–21. [I. Kurjan, Biełaruskapolskajemounaje pamieżża. Prablema nawukowaha padychodu, “Acta Alba-ruthenica”, nr 5, 2005, pp. 17–21].
  29. Kurzowa Z., Polszczyzna Lwowa i kresów południowo-wschodnich do 1939 roku, Warszawa–Kraków 1985.
  30. Kurzowa Z., Język polski Wileńszczyzny i kresów północno-wschodnich XVI–XX w., Warszawa–Kraków 1993.
  31. Kuszak K., Przejawy rozwoju świadomości językowej w okresie dzieciństwa i moż-liwości jej stymulowania, “Cieszyński Almanach Pedagogiczny” 2014, nr 3, pp. 111–127.
  32. Kojder M., Nazwiska patronimiczne z formantem -uk w inskrypcjach nagrobnych na wybranych cmentarzach na południowym Podlasiu, “Studia Białorutenistyczne. Językoznawstwo” 2015, z. 9, pp. 281–294.
  33. Lewicki K., Książę Konstanty Ostrogski a unia brzeska 1596, Lwów 1933.
  34. Likowski K., Unia brzeska (1596), Warszawa 1907.
  35. Lindert B., Formanty -(i)uk, -czuk w językach wschodniosłowiańskich, “Z Polskich Studiów Slawistycznych”, seria 4: Językoznawstwo, Warszawa 1972, pp. 81–87.
  36. Ławreszuk M., Baciuszka, prezbiter czy ksiądz? Poszukiwanie wiodącej denotacji w polskiej terminologii prawosławnej, “Elpis” 2019, nr 21, pp. 15–19.
  37. Maćkowiak K., U źródeł polskiej świadomości językowej (V–XV w.), Poznań 2011.
  38. Markowski A., Postawy użytkowników wobec języka, [in:] Mowa rozświetlona myślą. Świadomość normatywno-stylistyczna współczesnych Polaków, pod red. J. Miodka, Wrocław 1999, pp. 16–17.
  39. Markowski A., Postawy użytkowników wobec języka – od puryzmu do laseferyzmu, [in:] Kultura języka polskiego. Zagadnienia leksykalne, Warszawa 2008, pp. 126–132.
  40. Markowski A., Puzynina J., Kryteria zewnątrzjęzykowe: narodowe, logiczne, autorytetu, uzusu, [in:] Współczesny język polski, pod red. J. Bartmińskiego, Lublin 2001, pp. 56–57.
  41. Maalouf A., Zabójcze tożsamości, Warszawa 2002.
  42. Mironowicz A., Wyznanie a świadomość narodowa Białorusinów, “Białostockie Teki Historyczne” 2011, nr 9, pp. 81–98.
  43. Nowowiejski B., 1997a, Polszczyzna północnokresowa przełomu XIX i XX wieku w świetle ówczesnych wydawnictw poprawnościowych, “Białostocczyzna” 1997/1, pp. 161–170.
  44. Nowowiejski B., 1997b, Wydawnictwa poprawnościowe z 2. połowy XIX wieku i początków XX wieku jako źródła do historii języka polskiego, [w;] Witold Doroszewski – mistrz i nauczyciel, pod red. B. Falińskiej, Łomża 1997, pp. 269–276.
  45. Olechnicki K., Załęcki P., Słownik socjologiczny, Toruń 1997.
  46. Ожегов С. И., Шведова Н. Ю., Толковый словарь русского языка, Москва: Аз-буковник 1997.
  47. Porayski-Pomsta J., Postawy użytkowników wobec języka, [in:] Nauka o języku dla polonistów, pod red. S. Dubisza, Warszawa 1996, 1997, pp. 82–84.
  48. Perużyńska I., Świadomość językowa studentów filologii polskiej Pomorskiej Akademii pedagogicznej w Słupsku, “Słupskie Prace Filologiczne. Seria Filologia Polska” 2005, pp. 215–233.
  49. Polański K. (red.), Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, Wrocław 1993.
  50. Rygorowicz-Kuźma A., Terminologia prawosławna w języku polskim (na przykładzie osób duchownych), “Acta Polono-Ruthenica” 2011/16, pp. 403–413.
  51. Siatkowski J., O cerkwizmach w naistarzsej polskiej terminologii chrześcijańskiej, “Zeszyty Naukowe Wydziału Humanistycznego”, Slawistyka 3: Polskie kontakty z piśmiennictwem cerkiewnosłowiańskim do końca wieku XV, Gdańsk 1982, pp. 97–105.
  52. Skudrzykowa A., Urban K., Mały słownik terminów z zakresu socjolingwistyki i pragmatyki językowej, Kraków–Warszawa 2000.
  53. Słoński S., Historia języka polskiego w zarysie, Warszawa 1953.
  54. Strawińska A.B., Dziewiętnastowieczne rozstrzygnięcia ortograficzne na podstawie “poradnika dla drukarzy” Aleksandra Walickiego, “Białostockie Archiwum Językowe” 2006, nr 6, pp. 141–151.
  55. Strawińska A.B., Aleksander Walicki i Aleksander łętowski o stanie polszczyzny północnokresowej. Ortografia – fonetyka – zagadnienia gramatyczne, Białystok 2018.
  56. Taszycki W., Obrońcy języka polskiego, Wrocław 1953.
  57. Tomlison B., How would you define language awereness?, [in:] R. Bolitho et al., Ten questions about language awereness, “ELT Journal” 57, 2003, nr 3, pp. 251–259.
  58. Walicki A., Błędy nasze w mowie i piśmie ku szkodzie języka polskiego popełniane oraz prowincjonalizmy, Kraków–Warszawa (wyd. 1: 1876, wyd. 2: 1879, wyd. 3: 1886).
  59. Walicki A., Upominek zecerom od korektora, Kraków 1886.
  60. Walczak B., Działalność kulturalno-oświatowa, [in:] tegoż, Zarys dziejów języka polskiego, Warszawa 1995, pp. 272–279.
  61. Umińska-Tytoń E., Słownictwo polszczyzny potocznej XIX wieku, Łódź 2001.
  62. Veisbergs A., Development of the Latvian Language, Purism and Prescriptivism, Humanities and Social Sciences: Latvias. Linguistic Studies in Latvia, volume 18, issue 1, Spring – Summer 2010, University of Latvia, p. 7–32.
  63. Zgółka T., Warstwy świadomości językowej, [in:] Świadomość językowa – kompetencja – dydaktyka. Materiały ogólnopolskiej konferencji “Z badań nad kompetencją i świadomością językową dzieci i młodzieży”, Warszawa 25–26 listopada 1996, pod red E. Sękowskiej, Warszawa 1996, pp. 13–19.
  64. Znosko A., Słownik cerkiewnosłowiańsko-polski, Białystok 1996.
  65. BrücknerSE – A. Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa 1957.
  66. L – S.B. Linde, Słownik języka polskiego, t. 1–6, wyd. 2, Lwów 1854–1860.
  67. Словарь церковно-славянскаго и русскаго языка, t. 1–4, Санкт-Петербург 1847. Słowar’ cerkowno-sławianskago i russkago jazyka, t. 1–4, Sankt-Pietierburg 1847.
  68. SB-P – T. Chylak-Schreoder, J. Gluszkowska-Babicka, T. Jasińska-Socha (red.), Słownik białorusko-polski, Warszawa 2012.
  69. SDor – W. Doroszewski (red.), Słownik języka polskiego, Warszawa , t. 1–11, 1958–1969.
  70. SW – J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki (1900–1927), Słownik języka polskiego, t. 1–8, Warszawa; tzw. słownik warszawski.
  71. SWil – M. Orgelbrand (red.), Słownik języka polskiego, t. 1–2, Wilno 1861; tzw. słownik wileński.
  72. ESBE – Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, t. 1–2, 2-е изд., вновь перераб, СПб. 1907–1909 [Małyj encykłopiediczeskij słowar’ Brokgauza i Jefrona, t. 1–2, 2-je izd., wnow’ pierierab, SPB. 1907–1909].
  73. SGKPol – Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIV: Worowo-Żyżyn, Warszawa 1895, hasło: Zasław, pp. 441.
  74. USJPDub – S. Dubisz (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, t. 1–8, Warszawa 2003.
  75. VasmerREW – M. Vasmer, Russisches etymologisched Wörterbuch, Herdelberg 1950.
DOI: https://doi.org/10.2478/slgr-2025-0025 | Journal eISSN: 2199-6059 | Journal ISSN: 0860-150X
Language: English
Page range: 483 - 509
Published on: Dec 31, 2025
In partnership with: Paradigm Publishing Services
Publication frequency: 4 issues per year
Related subjects:

© 2025 Anetta Bogusława Strawińska, Anna Sakowicz, published by University of Białystok
This work is licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 License.