References
- 1. Bińkowska A, Komorowska Z, Wojciechowska M. Problem agresji wobec pielęgniarek – analiza zjawiska. [w:] Kober L, Zrubcová D, Bratová A, red. Ošetrovateľštvo bez hraníc ÍV. Tatranská Kotlina. 2014; 29-41.
- 2. ACEM Policy on violence in Emergency Departments. Document no. P32, 2017 https://acem.org.au/getmedia/a3358b1b-f126-4e49-8a8b-0a718275c148/P32-Policy-on-Violence-in-EDs-Mar-11-v02.aspx [dostęp 28.02.2020]
- 3. Frydrysiak K, Ejdukiewicz J, Grześkowiak M. Agresja pacjentów i ich bliskich wobec personelu Szpitalnego Oddziału Ratunkowego. Anestezjologia i Ratownictwo. 2016; 10: 46-52.
- 4. Płaszewska-Żywko L, Podstawa M, Milan H, et al. Occurrence of patients’ aggressive behaviours towards nurses and paramedics. Nursing Problems. 2019; 27(3-4): 144-148. doi: https://doi.org/10.5114/ppiel.2019.92535.
- 5. https://www.who.int/violence_injury_prevention/violence/workplace/en/ [dostęp 5.11.2020]
- 6. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny Dz. U. 2019 r. poz. 1950, 2128.http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20190001950/U/D20191950Lj.pdf [access 22.02.2020]
- 7. Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty Dz. U. 2019 r. poz. 537, 577, 730, 1590, z 2020 r. poz. 278. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970280152/U/D19970152Lj.pdf [access 12.02.2020]
- 8. Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej Dz. U. 2019 r. poz. 576, 577, 1490, 1590. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20190000576/U/D20190576Lj.pdf [access 12.02.2020]
- 9. Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym z dnia 8 września 2006 r. Dz.U. 2019 poz. 993, 1590.
- 10. Kodeks postępowania karnego z dnia 6 czerwca 1997 r. Dz. U. z 2020 r. poz. 30. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20200000030/O/D20200030.pdf [dostęp 20.02.2020].
- 11. Augustynowicz A, Czerw A, Wrześniewska-Wal I, Fronczak A. Ochrona prawna pielęgniarki/położnej w razie agresywnych zachowań pacjentów w podmiotach leczniczych. J. Educ. Health Sport. 2015; 5(3): 259-268. doi.org/10.5281/zenodo.16425.
- 12. Tadros A, Kiefer C. Violence in the emergency department: A global problem. Psychiatric Clin. N. Am. 2017; 40: 575-584. doi: 10.1016/j.psc.2017.05.016. Epub 2017 Jul 4. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20190000993/U/D20190993Lj.pdf [dostęp 5.01.2020]
- 13. Abdellah RF, Salama KM. Prevalence and risk factors of workplace violence against health care workers in emergency department in Ismailia, Egypt. Pan. Afr. Med. J. 2017; 26: 21. doi: 10.11604/pamj.2017.26.21.10837.
- 14. Kaeser D, Guerra R, Keidar O, et al. Verbal and Non-Verbal Aggression in a Swiss University Emergency Room: A Descriptive Study. Int. J. Environ. Res. Public. Health. 2018; 15: 1423. doi: 10.3390/ijerph15071423.
- 15. Stene J, Larson E, Levy M, Dohhlman M. Workplace violence in the Emergency Department: Giving Staff the tools and support to report. Perm. J. 2015; 19: e113-e117. doi: 10.7812/TPP/14-187.
- 16. Hassankhani H, Parizad N, Gacki-Smith J, et al. The consequences of violence against nurses working in the emergency department: A qualitative study. Int. Emerg. Nurs. 2018; 39: 20-25. doi: 10.1016/j.ienj.2017.07.007.
- 17. Richardson SK, Grainger PC, Ardagh MW, Morrison R. Violence and aggression in the emergency department is under-reported and under-appreciated. N. Z. Med. J. 2019; 8; 131(1476): 50-58.
- 18. Lickiewicz J, Marzęcka A, Makara-Studzińska M. Analiza porównawcza zachowań agresywnych na SOR i oddziale chirurgii – doniesienie wstępne. Anestezjologia i Ratownictwo. 2018; 12: 266-273.
- 19. Emergency Nurses Association. Emergency Department Violence Surveillance Study; Institute for Emergency Nursing Research: Des Plaines, IL, USA, 2011 https://www.ena.org/docs/default-source/resource-library/practice-resources/workplace-violence/2011-emergency-department-violence-surveillance-report.pdf?sfvrsn=5ad81911_6 [dostęp 15.02.2020]
- 20. Morphet J, Griffiths D, Plummer V, et al. At the cross roads of violence and aggression in the emergency department: perspectives of Australian emergency nurses. Aust. Health Rev. 2014; 38: 194-201. doi: 10.1071/AH13189.
- 21. Knowles E, Mason SM, Moriarty F. I’m going to learn how to run quick: exploring violence directed towards staff in the Emergency Department Emerg. Med. J. 2012; 30(11): 926-931. doi:10.1136/emermed-2012-201329
- 22. Martinez AJ. Managing Workplace violence with evidence-based interventions. A literature review. J. Psychosoc. Nurs. Ment. Health Serv. 2016; 54(9): 31-36. doi: 10.3928/02793695-20160817-05.
- 23. Hogarth KM, Beattie J, Morphet J. Nurses’ attitudes towards the reporting of violence in the emergency department. Australas. Emerg. Nurs. J. 2016; 19: 75-81. doi: 10.1016/j.aenj.2015.03.006.
- 24. Copeland D, Henry M. Workplace violence and perceptions of safety among emergency department staff members: experiences, expectations, tolerance, reporting, and recommendations. J. Trauma. Nurs. 2017; 24: 66-77. doi: 10.1097/JTN.0000000000000269.
- 25. Szkup M, Rączka M, Schneider-Matyka D, i wsp. Ocena ryzyka wystąpienia agresji wśród pacjentów zgłaszających się do placówek medycznych. Assessment of the risk of aggression among patients reporting to medical facilities. Zdrowie Publiczne i Zarządzanie. 2018; 16(2): 119-124. doi 10.4467/20842627OZ.18.014.9084.
- 26. Crilly J, Chaboyer W, Creedy D. Violence towards emergency department nurses by patients. Accid. Emerg. Nurs. 2004; 12: 67-73. doi: 10.1016/j.aaen.2003.11.003.
- 27. Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych. Stop agresji wobec pielęgniarek i położnych. www//nipip.pl/stop-agresji-wobec-pielegniarek-i-poloznych [dostęp 21.02.2020]
- 28. Ridge M, Gaw K, Hopper R. Emergency Care: Reducing violence and aggression in A&D: Through a better experience. World Health Design. http://pearsonlloyd.com/wp-content/uploads/2013/08/World-Health-Design_April-2014.pdf [dostep 13.01.2020].