Have a personal or library account? Click to login
The depopulation of cities in Poland and Japan as one of the reasons for adapting abandoned buildings to new functions Cover

The depopulation of cities in Poland and Japan as one of the reasons for adapting abandoned buildings to new functions

Open Access
|Feb 2026

References

  1. Buława B., Gachowski M., Nagel P., Ochnik D., Budziński M., 2024, Zachowania i oczekiwania mieszkańców Górnośląsko-Zagłębiowsko Metropolii w stosunku do jej miejskiej i zielonej przestrzeni publicznej i półpublicznej w kontekście poziomu satysfakcji z życia. Perspektywa z roku 2023, Housing Environment, no 49, 152-179.
  2. Cymer A., 2017, Łódzkie fabryki wczoraj i dziś, Culture.pl/pl/artykul/lodzkie-fabryki-wczoraj-i-dziś, opublikowany 13.04.2017, aktualizacja 2025 (dostęp 6.08.2025).
  3. Cysek -Pawlak M. M., Czajkowski M., Misiak J., 2024, Przekształcenia zabudowy mieszkaniowej jako element kształtujący kierunek przemian urbanistycznych w Łodzi, Housing Environment, no 47, 16-25.
  4. Cysek-Pawlak, M.M., 2022, Model ewaluacji procesu rewitalizacji w aspekcie przestrzennym i funkcjonalnym w oparciu o zasady Nowego Urbanizmu, Łódź, Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej.
  5. Funck C., Nan C., 2018, Island in Transition: Tourists, Volunteers and Migrants Attracted by an Art-Based Revitalization Project in the Seto Inland Sea, w: Tourism in Transitions: Recovering Decline, Managing Change, red. Müller D.K., Więckowski M., pp. 81–96, Cham: Springer International Publishing AG. DOI: 10.1007/978-3-319-64325-0_5.
  6. Gasidło K.,2018, Zagospodarowanie terenów i obiektów poprzemysłowych w Polsce, Przegląd realizacji 1989-2016, Cz ł owiek i ś rodowisko, 3,5-29.
  7. Główny Urząd Statystyczny,2017, Prognoza ludno ś ci gmin na lata 2017-2030.
  8. Główny Urząd Statystyczny w Łodzi, 2024.
  9. Grabowski M., Walczak B., 2023, Powierzchowność, lekceważenie i ignorancja w procesie ochrony i konserwacji dziedzictwa poindustrialnego w Polsce, Wiadomo ś ci Konserwatorskie= Journal of Heritage Conservation, 74, 84-99.
  10. GUS, 2023, Prognoza ludności rezydującej dla Polski na lata 2023–2060, Departament Badań
  11. Demograficznych i Rynku Pracy GUS, Warszawa.
  12. https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/prognoza-ludnosci/prognoza-ludnosci-na-lata-2023-2060,11,1.html (dostęp 31.07.2025).
  13. Gyurkovich M., Gyurkovich J., 2021, New Housing Complexes in Post-Industrial Areas in City Centres in Poland Versus Cultural and Natural Heritage Protection With a Particular Focus on Cracow, Sunstainability, 13,418-420.
  14. Gyurkovich M., Dudzic-Gyurkovich K., Matusik A., 2022, Opuszczone browary i destylarnie – adaptacja zabytkowych struktur i kontynuacja tkanki urbanistycznej jako element zrównoważonego rozwoju miast historycznych, Wiadomo ś ci Konserwatorskie = Journal of Heritage Conservation, nr 71, 107-120.
  15. Gyurkovich M., Sotoca A., 2019, Quality of social space in selected contemporary multifamily housing complexes in Poland’s three biggest cities, IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, vol. 471, 092009, 1-9.
  16. Holden S., 2017, The Vacant City: An Ethnography of Alternative Spatial Cultures in Post-growth Tokyo. Praca magisterska, Graduate School of Interdisciplinary Information Studies, University Tokyo.
  17. Hrynkiewicz J., Potrykowska A., (red.), 2017, Sytuacja demograficzna wojew ó dztwa łó dzkiego jako wyzwanie dla polityki spo ł ecznej i gospodarczej, [w:] Rządowa Rada Ludnościowa, Warszawa, tom II .
  18. Jopek, D., Musiał-Malago, M., 2021, Shrinking cities as a process of cities transformation in the light of selected aspects. Teka Komisji Urbanistyki i Architektury PAN Oddzia ł w Krakowie = Urbanity and Architecture Files, tom XLIX, 115–135, https://doi.org/10.24425/tkuia.2021.138706
  19. Kaczmarek S., 2001, Rewitalizacja teren ó w poprzemys ł owych. Nowy wymiar w rozwoju miast, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
  20. Kakiuchi E., 2016, Cultural Heritage Protection System in Japan. Current Issues and Prospects for the Future, Gda ń skie Studia Azji Wschodniej, 7-26.
  21. Kaliński W., Ex Navicula Navis – 600 lecie Miasta Łodzi: Nasza mała Ojczyzna, 2023, Kwartalnik Łó dzki – Biuletyn Łó dzkiej Okr ę gowej Izby In ż ynier ó w Budownictwa, nr 11/(79), 13-20.
  22. Kępczyńska-Walczak A., Walczak B.,2024, Adaptive Re-use of Industrial Heritage in Łódź, International Journal of Conservation Science, vol.15,955-966.
  23. Krzysztofik K., (red), 2019, Przemiany demograficzne miast Polski, Instytut Rozwoju Miast i Regionów, Warszawa-Kraków.
  24. Larsen K.E., 1994, Preservation of Historic Buildings in Japan: Principles and practices in an international perspective, Trondheim, Tapir Publishers, Norway.
  25. Lorens, P., 2007, Rewitalizacja miast w Polsce. Pierwsze do ś wiadczenia. Warszawa, Wydawnictwo Urbanista.
  26. Lorens P., Martyniuk-Pęczek J. (red.), 2009, Wybrane zagadnienia rewitalizacji miast. Miasto – metropolia – region, Gdańsk, Wydawnictwo Urbanista.
  27. Lipski A., 2025, Kulturowe wymiary i dylematy rewitalizacji obszarów i obiektów poprzemysłowych. Od kultury przemysłowej do przemysłów kultury w wybranych miejscach na Górnym Śląsku, Rozw ó j Regionalny i Polityka Regionalna, 73: 151–168, https://doi.org/10.14746/rrpr.2025.73.09
  28. Margono, R.B., Ahdika, A., Sulistiyowati Zuraida S., Dewancker B., 2025, Revitalizing Japan’s Vacant Houses: A Sustainable Approach Through Adaptive Reuse, Sustainability, 17(4), art. 1704. DOI: 10.3390/su17041704
  29. McCormick, A. D.,2022, Augmenting Small-Island Heritage through Site-Specific Art: A View from Naoshima, Okinawan Journal of Island Studies, 3(1), 41–60. DOI: 10.24564/00020178
  30. Miyamoto Y., 2019, An Encounter between Region and Art: Investigation of the Development Process in Naoshima, Kansai Sociological Review, 18, 111–121. DOI: 10.20791/ksr.18.0_111
  31. Mironowicz I., 2010, Proces transformacji teren ó w miejskich wobec dziedzictwa duchowego i materialnego, [w:] Rewitalizacja miast polskich – diagnoza, t. 8, red. Z. Ziobrowski, W. Jarczewski, Kraków, IRM.
  32. Nagahata M., Edahiro K., 2010, Research on regional regeneration and creation through art projects: A case study of the Naoshima art project), Journal of Higher Education, 7, 131–143.
  33. Nakamura H., 2008, The Incremental Improvement of the Area Densely Built-up with Old Wooden Houses in Tokyo, w: Kidokoro T., Okata J., Matsumura S., Shima N. (red.), Vulnerable Cities: Realities, Innovations and Strategies, vol. 8, cSUR-UT Series: Library for Sustainable Urban Regeneration, Springer, Tokio, s. 169–185. DOI: 10.1007/978-4-431-78149-3_8
  34. Oizumi E., 2007, Transformations in housing construction and finance. w: Housing and social transition in Japan, red. Yōsuke H. i Richard R., s. 47–72. Abingdon [UK]; New York, N.Y.: Routledge, Taylor & Francis Group
  35. Piegza M., Rabiej J., 2022, Przekształcenia architektury poprzemysłowej na funkcje mieszkaniowe – analiza wybranych przykładów z terenu Polski w oparciu o kryteria definicji loftów, Housing Environment, 41,50-64.
  36. Pineda A., Hirose M., Serrano-Estrada L., Almazán J., Martí-Ciriquián P., 2025, Face-to-face interviews and location-based social networks: Comparing methods of mapping community spaces in the Tokyo suburb of Minamiashigara. Cities, 164, Article 106071. https://doi.org/10.1016/j.cities.2025.106071
  37. Pineda A.J., 2025, Identifying community places by mapping subjective perceptions: a case study of Tokyo’s peripheries, praca doktorska, Keio University.
  38. Przepiórkowska S., 2023, Architektura Wielorazowa, Dekonstrukcja, ponowne u ż ycie i recykling materia łó w jako ekologiczna alternatywa dla tradycyjnego budownictwa, praca doktorska pod kierunkiem M. Stangla i Ł. Zagały, WA PŚ, Gliwice.
  39. Rejestr zabytków powiatu miejskiego Łodzi, opublikowany na stronie http://www.wuoz-lodz.pl/
  40. Ronald R., 2021, The Housing System and Generational Divides: Housing Pathways and Life-courses in Japan. w: Demographic Change in Japan and the EU (s. 61–94). Düsseldorf: Düsseldorf University Press. DOI: 10.1515/9783110720044-004.
  41. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dn.16.02.2015 w sprawie uznania za pomnik historii “Łódź-wielokulturowy krajobraz miasta przemysłowego” Dz.U.2015, poz. 315.
  42. Sassen S., 2001, The Global City: New York, London, Tokyo, Princeton & Oxford, Princeton University Press.
  43. Sowińska-Heim J.,2018,Transformacje i redefinicje. Adaptacja dziedzictwa architektonicznego do nowej funkcji a zachowanie ci ą g ł o ś ci historycznej miejsca, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
  44. Stefański K., 2008, Atlas architektury dawnej Ł odzi do 1939 roku, Archidiecezjalne Wydawnictwo Łódzkie, Łódź.
  45. Stefański K.,2014, Wielkie rody fabrykanckie Ł odzi i ich rola w ukszta ł towaniu oblicza miasta,
  46. Dom Wydawniczy Księży Młyn, Łódź.
  47. Szpakowska-Loranc E., Matusik A., 2020, Łódź- Towards a resilient city, Cities, vol.107, 102936.
  48. Szukalski P., 2023, Demograficzna przyszłość wielkich miast w Polsce, Demografia i Gerontologia Spo ł eczna – Biuletyn Informacyjny, nr 4, 1-5.UŁ, Łódź.
  49. Szymczyk E., 2024, Wp ł yw czynnik ó w przestrzenno-spo ł ecznych na kurczenie si ę ś redniej wielko ś ci miast w Polsce na podstawie do ś wiadcze ń por ó wnywalnych miast niemieckich, praca doktorska pod kierunkiem K. Racoń-Leji i M. Peterka, WA PK, Kraków.
  50. Śleszyński P., 2016, Delimitacja miast ś rednich trac ą cych funkcje spo ł eczno-gospodarcze, Warszawa, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN.
  51. Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji, 2024, Dz.U. 2024 poz. 2780.
  52. Uto M, Nakagawa M., Buhnik S., 2023, Effects of housing asset deflation on shrinking cities: A case of the Tokyo metropolitan area. Cities, 132, 104062. DOI: 10.1016/j. cities.2022.104062
  53. Walczak B., 2010, Adaptacje łódzkich fabryk- dwadzieścia lat doświadczeń, Renowacje i zabytki, nr 2, 91.
  54. Walczak B., 2023, Przekształcenia budynków poprzemysłowych z perspektywy ochrony i konserwacji zabytków techniki, Wiadomo ś ci Konserwatorskie= Journal of Heritage Conservation, 76,49-63.
  55. Walczak B., Wesołowski J., 2019, Budowa przemys ł owej pot ę gi Ł odzi. Atlas Historyczny Miasta Ł odzi. Łódź, DIALOG, MNiSW.
  56. Wdowiarz-Bilska, M., 2011, Strategie niwelowania zagrożeń w obszarach poprzemysłowych, Technical Transactions, Series Architecture, R.108, z. 6A, 185-197.
  57. Wdowiarz- Bilska M., 2021, Tradycja i współczesność przemysłowego miasta w rewaloryzowanym kwartale FUZJA, Wiadomo ś ci Konserwatorskie= Journal of Heritage Conservation, 2021, 65,95-104. Doi:10,48234/WK65FUZJA
  58. Węcławowicz-Gyurkovich E.,2020, Wyburzać czy zachować dla przyszłości, Wiadomo ś ci Konserwatorskie = Journal of Heritage Conservation, nr 62, 85-96.
  59. Wojnarowska A., 2011, Rewitalizacja zdegradowanych obszar ó w miejskich. Przyk ł ady praktyczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
  60. Wycichowska B., 2012, Rewitalizacja niezrównoważona. Problem Łodzi, Czasopismo Techniczne, z. 12, r.109, 39-45.
  61. Wyrzykowska A., 2022, The land use of decommissioned coal mines areas in the Upper Silesian Agglomeration (Poland), Architecture Civil Engineering Environment, vol.15, no.2, 57-70, DOI 10.2478/ACEE-2022-0015
  62. Yamasaki M., 2005, Control tools for conservation of historic townscape with citizens’ strong property right: Experience of Kyoto, referat przedstawiony na konferencji 15th ICOMOS General Assembly and International Symposium: “Monuments and sites in their setting – conserving cultural heritage in changing townscapes and landscapes”, Xi’an, Chiny.
  63. Zuziak Z.K., 2012, Revitalization of cities and the theory of urbanism, Technical Transactions no. 3A, year 109, 7-18.
  64. https://obserwatorgospodarczy.pl/2025/01/07/najszybciej-wyludniajace-sie-miasta-w-polsce-ranking/#google_vignette (access 10.07.2025)
  65. https://pdm.irmir.pl/narzedziownik/rewitalizacja/manufaktura-w-lodzi (access 18.07.2025)
  66. https://www.medusagroup.pl/projekty/uzytecznoscihttps://www.medusagroup.pl/projekty/uzytecznosci-publicznej/fuzja-etap-1-budynki-historyczne/ (access 18.07.2025)
  67. https://www.medusagroup.pl/projekty/uzytecznosci-publicznej/rewitalizacja-dawnej-fabryki-scheiblera-w-lodzi/ (access 18.07.2025)
  68. https://architektura.info/layout/set/nolayout/architektura/polska_i_swiat/fuzja_lodz_rewitalizacja ( access 26.07.2025)
  69. https://sztuka-krajobrazu.pl/5733/artykul/ogrody-anny-w-lodzi-ndash-rewitalizacja-historycznej-przestrzeni (access 28.07.2025)
  70. https://www.architekturaibiznes.pl/od-manufaktury-do-monopolis,4551.html?srsltid=AfmBOor4LBEaa0PcGCWoCRp2fcx7ncbMjKVCj185PCxaPJ802gvFAt11 (access 30.07.2025)
  71. GZM https://metropoliagzm.pl/ ( access 04.08. 2025).
  72. https://cmwl.pl/ (access 15.07.2025)
  73. https://www.e-stat.go.jp/en/stat-search/files?page=1&layout=datalist&toukei=00200521&tstat=000001136464&cycle=0&tclass1=000001136466&tclass2val=0 (access 06.08.2025)
  74. https://www.stat.go.jp/english/data/jinsui/2024np/index.html access 04.08.2025
  75. https://www.e-stat.go.jp/stat-search/files?page=1&stat_infid=000000036BBC (access 06.08.2025)
  76. https://www.stat.go.jp/data/jyutaku/2023/tyousake.html (access 04.08.2025)
  77. https://michill.jp/lifestyle/a93294 (access 28.08.2025)
DOI: https://doi.org/10.2478/he-2026-0001 | Journal eISSN: 2543-8700 | Journal ISSN: 1731-2442
Language: English
Page range: 115 - 133
Submitted on: Sep 11, 2025
|
Accepted on: Feb 10, 2026
|
Published on: Feb 25, 2026
In partnership with: Paradigm Publishing Services
Publication frequency: 4 issues per year

© 2026 Maja Bielecka, Mateusz Gyurkovich, Ewa Węcławowicz-Gyurkovich, published by Cracow University of Technology
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 License.