References
- Abramowicz, A. 1952. Nowe stanowiska jodły na północno wschodniej granicy zasięgu. Rocznik Dendrologiczny, 8, 145–161.
- Aitken, S.N., Yeaman, S., Holliday, J.A., Wang, T., Curtis-McLane, S. 2008. Adaptation, migration or extirpation: climate change outcomes for tree populations. Evolutionary Applications, 1 (1), 95–111. DOI: 10.1111/j.1752-4571.2007.00013.x.
- Bardzajn, W. 2010. Provenance and family variation of silver fir (Abies alba Mill.) in the experiment established in the Siemianice Forest Experimental Station in 1996. Annals of Warsaw University of Life Sciences – SGGW. Forestry and Wood Technology, 73, 51–64.
- Będkowski, M. et al. 2021. Effect of planting method on the growth and silvicultural quality of silver fir (Abies alba Mill.) in the Bieszczady Mountains. Sylwan, 165 (7), 542–553. DOI: 10.26202/sylwan.2021062.
- Bergmann, F., Gregorius, H.-R., Larsen, J.B. 1990. Levels of genetic variation in European silver fir (Abiesalba) – are they related to the species’ decline? Genetica, 82 (1), 1–10.
- Bernadzki, E. 2008. Jodła pospolita: ekologia, zagrożenia, hodowla. In: Drzewa Polskich Lasów. Poradnik Leśnika. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, Poland.
- Boczoń, A., Sałachewicz, A. 2022. Warunki klimatyczne Puszczy Białowieskiej. In: Aktualny stan Puszczy Białowieskiej na podstawie wyników projektu LIFE+ ForBioSensing (ed. K. Stereńczak). Oficyna Wydawnicza Liber Novum, Sękocin Stary, Poland, 19–35.
- Bruchwald, A. 1999. Dendrometria. Wydawnictwo SGGW, Warszawa, Poland.
- Brzeziecki, B., Andrzejczyk, T., Żybura, H. 2018. Natural regeneration of trees in the Białowieża Forest. Sylwan, 162 (11), 883–896.
- Coşgun, S. et al. 2025. Exploring the connection between climatic conditions and genetic properties of Abies alba Mill., including warm and summer-dry Mediterranean environments. Science of the Total Environment, 964, 178559. DOI: 10.1016/j.scitotenv.2025.178559.
- Czuraj, M. 1991. Tablice miąższości kłód odziomkowych i drzew stojących. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, Poland.
- Decyzja Ministra Środowiska o zatwierdzeniu Planu urządzenia lasu dla Nadleśnictwa Białowieża na lata 2012–2021. 2012. Warszawa, DLP--lpn-611-31/40283/12.
- Dobrowolska, D., Olszowska, G., Pawlak, P. 2015. Weryfikacja istniejących zasięgów występowania głównych lasotwórczych gatunków drzew w Polsce na podstawie nowych badań. Jodła pospolita (Abies alba Mill.) w badaniach hodowlanych na terenie Polski. BLP-358, appendix No. 27. Available at: https://tbr.lasy.gov.pl/apex/f?p=102:3:::NO::P3_TE-MAT:3483.
- Dobrowolska, D., Boncina, A., Klumpp, R. 2017. Ecology and silviculture of silver fir (Abies alba Mill.): a review. Journal of Forest Research, 22 (1), 1–10. DOI: 10.1080/13416979.2017.1386021.
- Dyderski, M.K., Paź, S., Frelich, L.E., Jagodziński, A.M. 2018. How much does climate change threaten European forest tree species distributions? Global Change Biology, 24 (3), 1150–1163. DOI: 10.1111/gcb.13925.
- Dziubałtowski, S. 1930. Rezerwat jodłowy w Mieni pod Mińskiem Mazowieckim. Las Polski, 1, 12–21.
- Falińska, K. 2012. Ekologia roślin. PWN, Warszawa, Poland.
- Faliński, J., Kujawa-Pawlaczyk, J., Adamowski, W. 1992. Indeks gatunków roślin odnotowanych w dziele Lasy Bialowieży Józefa Paczoskiego (1930). Phytocoenosis, 4, Supplementum Bibliographiae Geobotanicae, 4, 1–40.
- Graudal, L. et al. 2020. The state of the world’s forest genetic resources – thematic study. Indicators of the genetic diversity of the trees – state, pressure, benefit and response. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome.
- Grygoruk, M., Grummo, D., Osuch, P. 2022. Wizja renaturyzacji hydrologicznej dla Puszczy Białowieskiej. Ekspertyza hydrologiczna. Warszawa, Poland.
- Gunia, S., Kowalski, M. 1968. Jodła pospolita (Abies alba Mill.) w Puszczy Białowieskiej. Sylwan, 3, 59–66.
- Huth, F., Wehnert, A., Tiebel, K., Wagner, S. 2017. Direct seeding of silver fir (Abies alba Mill.) to convert Norway spruce (Picea abies L.) forests in Europe: a review. Forest Ecology and Management, 403, 61–78. DOI: 10.1016/j.foreco.2017.08.017.
- Jaroszewicz, B. et al. 2019. Białowieża Forest – a relic of the high naturalness of European forests. Forests, 10 (10), 849. DOI: 10.3390/f10100849.
- Jaworski, A., Paluch, J. 2007. Charakterystyka cech morfologicznych jodeł w drzewostanach o strukturze przerębowej Beskidów Zachodnich. Leśne Prace Badawcze, 3, 7–31.
- Kabała, C., Ksepko, M., Musiał, P. 2021. Różnorodność typologiczna i fizykochemiczna gleb rdzawych Puszczy Białowieskiej. Soil Science Annual, 72 (4), 143900. DOI: 10.37501/soilsa/143900.
- Kamińska, A., Lisiewicz, M., Kraszewski, B., Stereńczak, K. 2021. Mass outbreaks and factors related to the spatial dynamics of spruce bark beetle (Ips typographus) dieback considering diverse management regimes in the Białowieża Forest. Forest Ecology and Management, 498, 119530. DOI: 10.1016/j. foreco.2021.119530.
- Korczyk, A. 1995. Protection and conservation of gene resources of forest trees in the Białowieża Forest. In: Protection of forest ecosystems biodiversity of Białowieża Primeval Forest (eds. P. Paschalis, K. Rykowski, S. Zajączkowski). Warszawa, Poland, 95–102.
- Korczyk, A.F. 1999. Evaluation of the genetic and breeding value of natural populations of silver fir (Abies alba Mill.) from the eastern range of its occurrence in Poland. Zeszyty Naukowe Akademii Rolniczej im. H. Kołłątaja w Krakowie, 339, 155–170.
- Korczyk, A.F. 2008. Inwentaryzacja drzew starych i drzew gatunków ginących w Puszczy Białowieskiej. Leśne Prace Badawcze, 69 (2), 117–126.
- Kosel, B., Pirożnikow, E., Kulbacka, A., Jędrzejewska, B. (eds). 2022. In the shadow of the Białowieża Forest. An illustrated guide to the interwar history of the forest, its owners and inhabitants. Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie, Gołuchów, Poland.
- Kremer, A., Chen, J., Lascoux, M. 2025. “Chimes of resilience”: what makes forest trees genetically resilient? New Phytologist, 246, 1934–1951. DOI: 10.1111/nph.70108.
- Kujawa, A. et al. 2016. The Białowieża Forest – a UNESCO Natural Heritage Site – protection priorities. Leśne Prace Badawcze, 77 (4), 302–323. DOI: 10.1515/frp-2016-0032.
- Lewandowski, A. 2014. Kwestia rodzimości polskich populacji w świetle XIX-i XX-wiecznego importu nasion – przykład świerka pospolitego. In: Zimowa Szkoła Leśna przy Instytucie Badawczym Leśnictwa, VI sesja: Przyrodnicze, społeczne i gospodarcze uwarunkowania oraz cele hodowli lasu. Sękocin Stary, Poland.
- Marozau, A. et al. 2021. European silver fir – an alternative for the dying Norway spruce in Białowieża Forest? Folia Forestalia Polonica, Series A - Forestry, 62 (1), 150–166. DOI: 10.2478/ffp-2021-0016.
- Marsz, A.A., Styszyńska, A. 2018. Przebieg temperatury zim na obszarze Polski w latach 1720–2015. Prace Geograficzne, 155, 85–138. DOI: 10.4467/20833113PG.18.018.9541.
- Mejnartowicz, L. 1996. Cisovka – the relic population of Abies alba and its relationship to man-made silver fir stands in Białowieża Primeval Forest. Acta Societatis Botanicorum Poloniae, 65 (3/4), 319–328.
- Mysiak, W. 2020. Eksploatacja Puszczy Białowieskiej przez firmę The Century European Timber Corporation w latach 1924–1929. Studia i Materiały Ośrodka Kultury Leśnej, 19, 195–219.
- Nei, M. 1972. Genetic distance between populations. American Naturalist, 106, 283–292. DOI: 10.1086/282771.
- Nowakowska, J.A. et al. 2017. Pochodzenie drzewosta-nów świerkowych (Picea abies L. Karst.) z Puszczy Białowieskiej na tle regionu RDLP Białystok na podstawie analiz mitochondrialnego DNA. Sylwan, 161 (1), 40–51.
- Nowakowska, J.A., Hsiang, T., Patynek, P., Stereńczak, K., Olejarski, I., Oszako, T. 2020. Health assessment and genetic structure of monumental Norway spruce trees during a bark beetle (Ips typographus L.) outbreak in the Białowieża Forest District, Poland. Forests, 11 (6), 647. DOI: 10.3390/f11060647.
- Paczoski, J. 1930. Lasy Białowieży. PROP, Poznań, Poland.
- Paluch, R. 2022. Historia drzewostanów Puszczy Białowieskiej. In: Aktualny stan Puszczy Białowieskiej na podstawie wyników projektu LIFE+ ForBioSensing (ed. K. Stereńczak). Oficyna Wydawnicza Liber Novum, Sękocin Stary, Poland.
- Pilat, K. 1929. Nowoczesna organizacja nasiennictwa leśnego na tle zagadnień genetycznych i wyników badań doświadczalnych. Sylwan, 47 (1), 1–38.
- Środoń, A. 1983. The history of fir in Poland. In: Jodła pospolita Abies alba Mill. Nasze Drzewa Leśne (ed. S. Białobok). PWN, Warszawa–Poznań, Poland.
- Szmyt, J. 2020. Hodowla lasu wobec zmian klimatycznych – wyzwania, ograniczenia, perspektywa. Sylwan, 164 (11), 881–895.
- Szymański, S. 2000. Ekologiczne podstawy hodowli lasu. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, Poland.
- Szymkiewicz, B. 2001. Tablice zasobności i przyrostu drzewostanów. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, Poland.
- Suszka, B. 1983. Rozmnażanie generatywne. In: Jodła pospolita Abies alba Mill. Nasze Drzewa Leśne (ed. S. Białobok). PWN, Warszawa–Poznań, Poland.
- Suszka, B. 2008. Treatment of Abies alba Mill. seeds originating from the Karkonosze National Park. In: Jodła pospolita w Karkonoskim Parku Narodowym (eds. W. Bardzajn, A. Raj). Karkonoski Park Narodowy, Jelenia Góra, Poland.
- Tumiłowicz, J. 1966. Jodła pospolita (Abies alba Mill.) w lasach Krainy Mazursko-Podlaskiej. Sylwan, 110, 1–17.
- Vitasse, Y. et al. 2019. What is the potential of silver fir to thrive under warmer and drier climate? European Journal of Forest Research, 138 (4), 547–560. DOI: 10.1007/s10342-019-01192-4.
- Wesoły, W., Hauke, M. 2009. Szkółkarstwo leśne od A do Z. Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, Warszawa, Poland.
- Więcko, E. 1980. Gospodarka w Puszczy Białowieskiej między pierwszą i drugą wojną światową. Sylwan, 124 (8), 55–65.
- Więcko, E. 1984. Puszcza Białowieska. Ośrodek Badań Naukowych w Białymstoku, PWN, Warszawa, Poland.
- Zeliński, T. 1952. Jodła. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, Poland.