Rycina 1
Struktura witaminy B12 [na podstawie 7]
Rycina 2
Szlaki metaboliczne kobalaminy w ustroju; AdCbl - adenozylokobalamina; DHF - 7,8-dihydrofolian, DHFR - reduktaza 7,8 dihydrofolianu; dTMP – monofosforan deoksytymidyny; dUMP - monofosforoan deoksyurydyny; MAT - adenozylotransferaza metioninowa; MCM - mutaza metylomalonyloCoA; MeCbl - metylokobalamina; MS - syntaza metioninowa; MTHFR - reduktaza metylenotetrahydrofolianu; N5 MTHF - N5-metylotetrahydrofolian; SAH – S adenozylohomocysteina; SAM - S-adenozylometionina; THF - tetrahydrofolian; TS - syntaza tymidylanowa [na podstawie 7,12]
Rycina 3
Wpływ niedoboru witaminy B12 na genom komórek prawidłowych i inicjację kancerogenezy; dUMP - mononukleotyd urydynowy; HCY - homocysteina MMA - kwas metylomalonowy; ROS - reaktywne formy tlenu; SAM - S-adenozylometionina; TNF-α - czynnik martwicy nowotworu α [na podstawie 28,29]
Tabela 1
Objawy neurologiczne niedoboru witaminy B12– podział ze względu na lokalizację uszkodzenia [na podstawie 17,40]
| Lokalizacja uszkodzenia | Objawy |
|---|---|
| Sznury tylne rdzenia kręgowego | Niezborność ruchowa, zaburzenia równowagi, utrata czucia wibracyjnego, dodatni objaw Romberga |
| Sznury boczne rdzenia kręgowego | Spastyczne napięcia mięśni, brak siły mięśniowej, dodatni objaw Babińskiego |
| Nerw wzrokowy | Zaburzenie ostrości wzroku, połowiczne niedowidzenie, ślepota |
| Nerwy obwodowe | Zaburzenie odruchów ścięgnistych (głębokich) i funkcji zwieraczy, osłabienie mięśni kończyn i ich zanik |
| Istota biała mózgu | Otępienie podkorowe |
Tabela 2
Objawy niedoboru kobalaminy (z wyłączeniem objawów ze strony układu nerwowego) [na podstawie 3,5]
| Rodzaj zaburzenia | Objawy kliniczne |
|---|---|
| Pokarmowe | Zapalenie języka (tzw. bawoli język), zanik brodawek języka, zaburzenia smaku, uczucie pieczenia w jamie ustnej, biegunka, nudności, bóle brzucha |
| Hematologiczne | Anemia makrocytarna, pancytopenia |
| Ginekologiczne | Zanik błony śluzowej pochwy, infekcje dróg moczowych (grzybice), powtarzające się poronienia |
| Sercowo-naczyniowe | Hiperhomocysteinemia będąca czynnikiem ryzyka zaburzeń zakrzepowo-zatorowych; udar mózgu, niedokrwienie mięśnia sercowego |
| Inne | Przebarwienia (hiperpigmentacje) skóry i błon śluzowych, bladość skóry o odcieniu żołto-cytrynowym z ogniskami bielactwa, zażółcenie białkówek, bolesne owrzodzenia w kącikach ust, przedwczesne siwienie włosów |