References
- 1. Szewczyńska M, Ekiert E, Pośniak M. Niekontrolowane procesy spalania jako źródła powstawania dioksyn i furanów. Bezp Pr Nauk Prakt 2006;1:8-11.
- 2. Mlynek V, Skoczyńska A. Prozapalne działanie kadmu. Post Hig 2005;59:1-8.
- 3. Ociepa-Kubicka A, Ociepa E. Toksyczne oddziaływanie metali cięż-kich na rośliny, zwierzęta i ludzi. Inżynieria i Ochrona Środowiska 2012;15(2):169-80.
- 4. IARC Working Group on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans. Cadmium and cadmium compounds. Volume 100 C. A review of human carcinogens. IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum 2012;100(Pt C):121-45.
- 5. Commission Regulation (EC) No 1881/2006 of 19 December 2006 setting maximum levels for certain contaminants in foodstuffs, OJ 2006, L 364/5 of 20.12.2006.
- 6. Czeczot H, Majewska M. Kadm – zagrożenie i skutki zdrowotne. Toksykologia 2010;66(4):243-50.
- 7. Kaczyńska A, Zajączkowski M, Grzybiak M. Toksyczny wpływ kadmu na rośliny i człowieka. Ann Acad Med Gedan 2015;45:65-70.
- 8. Smolders E. Cadmium uptake by plants. Int J Occup Med Environ Health 2001;14(2):177-83.
- 9. Krzywy I, Krzywy E, Peregud-Pogorzelski J, Łukasza K, Brodkiewicz A. Kadm – czy jest się czego obawiać? Ann Acad Med Stetin 2011;57(3):49-63.
- 10. Martynowicz H, Skoczyńska A, Kaczmarek-Wdowiak B, Andrzejak R. Wpływ kadmu na funkcję gonad męskich. Med Pr 2005;56(2):167-74.
- 11. Borawska MH, Socha K, Dziemianowicz M, Soroczyńska J. Dieta a zawartość kadmu i ołowiu w krwi pacjentów z chorobą Hashimoto. Bromat Chem Toksykol 2010;43(3):343-8.
- 12. Wojciechowska-Mazurek M, Starska K, Brulińska-Ostrowska E, Plewa M, Biernat U, Karłowski K. Monitoring zanieczyszczenia żywności pier-wiastkami szkodliwymi dla zdrowia. Część I. Produkty zbożowe pszenne, warzywne, cukiernicze oraz produkty dla niemowląt i dzieci (rok 2004). Rocz Państ Zakł Hig 2008;59(3):251-66.
- 13. Pietrzak-Fiećko R, Bakuła S, Jakubowska D, Smoczyński SS. Zawartość kadmu i ołowiu w mleku spożywczym z wybranych regionów Polski. Environ Med 2013;16(3):15-9.
- 14. List of alerts on the risk related to food contamination. https://webgate.ec.europa.eu/rasff-window/portal/?event=searchResultList (24.09.2018).
- 15. Gadomska J, Sadowski T, Buczkowska M. Ekologiczna żywność jako czynnik sprzyjający zdrowiu. Probl Hig Epidemiol 2014;95(3):556-60.
- 16. Marzec Z, Łukasiewicz M. Kadm, ołów i nikiel w całodobowych racjach pokarmowych z placówek zbiorowego żywienia. Bromat Chem Toksykol 2010;43(3):281-6.
- 17. Czeczot H, Skrzycki M. Kadm – pierwiastek całkowicie zbędny dla organizmu. Post Hig 2010;64:38-49.
- 18. Horiguchi H, Teranishi H, Niiya K, Aoshima K, Katoh T, Sakuragawa N, et al. Hypoproduction of erythropoietin contributes to anemia in chronic cadmium intoxication: clinical study on Itai-itai disease in Japan. Arch Toxicol 1994;68(10):632-6.10.1007/BF03208342
- 19. Bonda E, Włostowsi T, Krasowska A. Metabolizm i toksyczność kadmu u człowieka i zwierząt. Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych 2007;56(1-2):87-97.
- 20. Satarug S. Dietary cadmium intake and its effects on kidneys. Toxics 2018;6(1): pii: E15.10.3390/toxics6010015
- 21. Li X, Zhang X, Wu Y, Li B, Yang Y. Physiological and biochemical analysis of mechanisms underlying cadmium tolerance and accumulation in turnip. Plant Diversity 2018;40(1):19-27.10.1016/j.pld.2017.12.005
- 22. Langelueddecke C, Lee WK, Thévenod F. Differential transcytosis and toxicity of the hNGAL receptor ligands cadmium-metallothionein and cadmium-phytochelatin in colon-like Caco-2 cells: Implications for in vivo cadmium toxicity. Toxicol Lett 2014;226(2):228-35.10.1016/j.toxlet.2014.01.049
- 23. Godt J, Scheidig F, Grosse-Siestrup C, Esche V, Brandenburg P, Reich A, et al. The toxicity of cadmium and resulting hazards for human health. J Occup Med Toxicol 2006;1:22.10.1186/1745-6673-1-22
- 24. Nomiyama K, Nomiyama H. Cadmium-induced renal dysfunction: New mechanism, treatment and prevention. J Trace Elem Exp Med 1998;11(2-3):275-88.10.1002/(SICI)1520-670X(1998)11:2/3<275::AID-JTRA16>3.0.CO;2-O
- 25. Hewison M, Zehnder D, Bland R, Stewart PM. 1alpha-Hydroxylase and the action of vitamin D. J Mol Endocrinol 2000;25(2):141-8.10.1677/jme.0.0250141
- 26. Jin YH, Clark AB, Slebos RJ, Al-Refai H, Taylor JA, Kunkel TA, et al. Cadmium is a mutagen that acts by inhibiting mismatch repair. Nature Genet 2003;34(3):326-9.10.1038/ng1172
- 27. Karri V, Kumar V, Ramos D, Oliveira E, Schuhmacher M. Comparative in vitro toxicity evaluation of heavy metals (lead, cadmium, arsenic, and methylmercury) on HT-22 hippocampal cell line. Biol Trace Elem Res 2018;184(1):226-39.10.1007/s12011-017-1177-x
- 28. Zhang J, Wang Y, Fu L, Feng YJ, Ji YL, Wang H, et al. Subchronic cadmium exposure upregulates the mRNA level of genes associated to hepatic lipid metabolism in adult female CD1 mice. J App Toxicol 2018;38(7):1026-35.10.1002/jat.3612
- 29. Pan YX, Luo Z, Zhuo MQ, Wei CC, Chen GH, Song YF. Oxidative stress and mitochondrial dysfunction mediated Cd-induced hepatic lipid accumulation in zebrafish Danio rerio. Aquat Toxicol 2018;199:12-20.10.1016/j.aquatox.2018.03.017
- 30. Całkosiński I, Dobrzyński M, Cegielski M, Sieja A, Całkosińska M. Wielokierunkowe działanie 2,3,7,8-tetrachlorodibenzo-p-dioksyny (TCDD) na organizm ze szczególnym uwzględnieniem zmian w uzębieniu. Post Hig 2006;60:237-40.
- 31. Stec M, Kurzeja E, Kościołek A, Pawłowska-Góral K. Zagrożenia wynikające z narażenia na dioksyny i dioksynopodobne polichlorowane bifenyle. Probl Hig Epidemiol 2012;93(4):639-46.
- 32. IARC Working Group on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans. Chemical agents and related occupations. Volume 100 F. A review of human carcinogens. IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum 2012;100(Pt F):1-599.
- 33. Słowińska M, Koter-Michalak M, Bukowska B. Wpływ dioksyn na organizm człowieka – badania epidemiologiczne. Med Pr 2011;62(6):643-52.
- 34. Brzeski Z. Dioksyny i furany w środowisku i ich wpływ na organizm. Med Ogólna Nauki Zdr 2011;17(3):161-4.
- 35. Żukiewicz-Sobczak W, Chmielewska-Badora J, Krasowska E, Wojtyła A, Piątek J. Wpływ dioksyn na środowisko i organizm człowieka. Med Ogólna Nauki Zdr 2012;18(1):59-63.
- 36. Piskorska-Pliszczyńska J, Mikołajczyk S, Maszewski S, Warenik-Bany M, Baran M. Zawartość dioksyn w rybach z wybranych polskich rzek i jezior. Proc ECOpole 2013;7(2):685-93.
- 37. Commission Regulation (EU) No 1259/2011 of 2 December 2011 amending Regulation (EC) No 1881/2006 as regards maximum levels for dioxins, dioxin-like PCBs and non dioxin-like PCBs in foodstuffs, OJ 2011, L 320/18 of 3.12.2011.
- 38. Szlinder-Richert J, Barska I, Usydus Z, Ruczyńska W, Grabic R. Investigation of PCDD/Fs and dl-PCBs in fish from the southern Baltic Sea during the 2002–2006 period. Chemosphere 2009;74(11):1509-15.10.1016/j.chemosphere.2008.11.038
- 39. Bezpieczeństwo żywności. http://www.pzh.gov.pl/bezpieczenstwozywnosci/ (24.09.2018).
- 40. Consonni D, Pesatori AC, Zocchetti C, Sindaco R, D’Oro LC, Rubagotti M, et al. Mortality in a population exposed to dioxin after the Seveso, Italy, accident in 1976: 25 years of follow-up. Am J Epidemiol 2008;167(7):847-58.10.1093/aje/kwm371
- 41. Di Domenico A, Cerlesi S, Ratti S. A two-exponential model to describe the vanishing trend of 2,3,7,8-tetrachlorodibenzodioxin (TCDD) in the soil at Seveso, northern Italy. Chemosphere 1990;20(10-12):1559-66.10.1016/0045-6535(90)90313-I
- 42. Całkosiński I, Rosińczuk-Tonderys J, Szopa M, Dobrzyński M, Gamian A. Zastosowanie wysokich dawek tokoferolu w prewencji i potencjalizacji działania dioksyn w doświadczalnym zapaleniu. Post Hig 2011;65: 143-57.10.5604/17322693.935120
- 43. Sato S, Shirakawa H, Tomita S, Ohsaki Y, Haketa K, Tooi O, et al. Low-dose dioxins alter gene expression related to cholesterol biosynthesis, lipo-genesis, and glucose metabolism through the aryl hydrocarbon receptor-mediated pathway in mouse liver. Toxicol App Pharmacol 2008;229(1): 10-9.10.1016/j.taap.2007.12.029
- 44. Stohs SJ. Oxidative stress induces by 2,3,7,8-tetrachlorodibenzo-p-dioxin (TCDD). Free Radic Biol Med 1990;9(1):79-90.10.1016/0891-5849(90)90052-K
- 45. Całkosiński I, Borodulin-Nadzieja L, Wasilewska U, Stańda M, Majda J, Cegielski M, et al. Wpływ dioksyn na procesy rozrodcze u szczurów w badaniach in vivo . Adv Clin Exp Med 2004;13(6):885-90.
- 46. Biernacki B, Bulenger K, Woźniak A, Gawlik B, Krasucka D. Czynniki antropogeniczne a układ endokrynny. Życie Weterynaryjne 2015;90(11):720-4.
- 47. Burleson GR, Lebrec H, Yang YG, Ibanes JD, Pennington KN, Birnbaum LS. Effect of 2,3,7,8-tetrachlorodibenzo-p-dioxin (TCDD) on influenza virus host resistance in mice. Fundam Appl Toxicol 1996;29(1):40-7.10.1006/faat.1996.0004
- 48. Kerkvliet NI, Steppan LB, Brauner JA, Deyo JA, Henderson MC, Tomar RS, et al. Influence of the Ah locus on the humoral immunotoxicity of 2,3,7,8-tetrachlorodibenzo-p-dioxin: Evidence for Ah-receptor-dependent and Ah-receptor-independent mechanisms of immunosuppression. Toxicol Appl Pharmacol 1990;105(1):26-36.10.1016/0041-008X(90)90356-Y
- 49. Rosińczuk J, Dymarek R, Całkosiński I. The protective action of tocopherol and acetylsalicylic acid on the behavior of rats treated with dioxins. Adv Clin Exp Med 2018;27(1):5-14.10.17219/acem/6731429521038