Wykonywanie kary pozbawienia wolności wobec osób transpłciowych w Polsce

Magdalena Kowalewska-Łukuć

doi:10.15290/bsp.2026.31.02.14

.blurhash-client-img { display: none !important; }

Wykonywanie kary pozbawienia wolności wobec osób transpłciowych w Polsce

Białostockie Studia Prawnicze

Volume 31 (2026): Issue 2 (June 2026)

By: Magdalena Kowalewska-Łukuć

Open Access

|Jun 2026

Abstract

The article is an analysis of the issue of how transgender people’s prison sentences are implemented in Poland. The basis for highlighting the various problems analysed in the article was the European Court of Human Rights’ judgment of 2024 in the case of W. W. v. Poland. The result of the considerations undertaken here is an argument about the necessity of adjusting Polish criminal executive law to international standards in the field of carrying out the punishment of transgender persons. To this purpose, English and Welsh legal solutions have also been used.

References

Beard, J. (2018). Transgender Prisoners. House of Commons Library.
Search in Google Scholar Back to article
Bielska-Brodziak, A., Gawlik-Starzyk, A., Jakubowski, T., & Trofimiuk-Müldner (2024). Split Genders: Medical versus Legal Understanding of Gender Identity (de lege lata and de lege ferenda). Białostockie Studia Prawnicze, 29(3), 105–130.
Search in Google Scholar Back to article
Dawidziuk, E. (2025). Poszanowanie konstytucyjnych i konwencyjnych praw osób transpłciowych w realiach polskich jednostek penitencjarnych. Przegląd Prawa Konstytucyjnego, 83(1), 261–274.
Search in Google Scholar Back to article
European Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading Treatment or Punishment. (2024). Prison Standard. Extract from the 33rd General Report. Transgender Persons in Prison. Rada Europy.
Search in Google Scholar Back to article
Grabski, B., Iniewicz, G., Mijas, M., & Dora, M. (2020). Dysforia i niezgodność płciowa. Kompendium dla praktyków, PZWL.
Search in Google Scholar Back to article
Grzyb, M. (2022). Płeć za kratami. Tożsamość płciowa jako nowe wyzwanie dla systemu penitencjarnego. w: M. Grzyb, K. Krajewski (red.), Polityka kryminalna: między teorią a praktyką. Księga jubileuszowa profesor Janiny Błachut (ss. 99–117). Krakowski Instytut Prawa Karnego.
Search in Google Scholar Back to article
Jacobs, P. (2024). Transgender Behind Bars. The Transgender Pains of Imprisonment in the Light of the Emerging and Advancement of Human Rights Protection for Transgender Prisoners within the Council of Europe Context. New Journal of European Criminal Law, 15(2), 225–240.
Search in Google Scholar Back to article
Kłak, C. (2023). Badania seksuologiczne skazanego i tymczasowo aresztowanego w znowelizowanym w 2022 r. Kodeksie Karnym Wykonawczym. Probacja, 3, 13–52.
Search in Google Scholar Back to article
Komitet Ministrów Rady Europy. (2006). Zalecenie Komitetu Ministrów dla Państw Członkowskich Rady Europy w sprawie Europejskich Reguł Więziennych, Rec(2006)2-rev
Search in Google Scholar Back to article
Komitet Ministrów Rady Europy. (2010). Zalecenia w zakresie środków zwalczania dyskryminacji opartej na orientacji seksualnej lub tożsamości płciowej, CM/Rec(2010)5.
Search in Google Scholar Back to article
Lachowski, J. (2023). Art. 82. w: J. Lachowski (red.), Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, C.H. Beck.
Search in Google Scholar Back to article
Lasocik, Z. (2023). Sytuacja osób transpłciowych w więzieniu – przegląd standardów międzynarodowych i praktyki. Praca Socjalna, 38(2), 81–104.
Search in Google Scholar Back to article
Ministerstwo Sprawiedliwości Wielkiej Brytanii. (2011). Prison Service Instruction on Care and Management of Transsexual Prisoners, PSI 07/2011.
Search in Google Scholar Back to article
Ministerstwo Sprawiedliwości Wielkiej Brytanii. (2016). Prison Service Instruction, PSI 17/2016.
Search in Google Scholar Back to article
Ministerstwo Sprawiedliwości Wielkiej Brytanii. (2019). Guidance The Care and Management of Individuals who are Transgender.
Search in Google Scholar Back to article
Parlament Wielkiej Brytanii. (2004). Gender Recognition Act.
Search in Google Scholar Back to article
Przesławski, T., & Rokosz M. (2024). Art. 83. w: W. Sych, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz. Wolter Kluwer LEX/el.
Search in Google Scholar Back to article
Rada Europy. (1950) Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.).
Search in Google Scholar Back to article
Sejm RP. (1997). Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 706 z późn. zm.).
Search in Google Scholar Back to article
Sejm RP. (2010). Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1869 z późn. zm.).
Search in Google Scholar Back to article
Sejm RP. (2016). Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2016 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1406).
Search in Google Scholar Back to article
Sejm RP. (2022a). Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2022 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. poz. 2847).
Search in Google Scholar Back to article
Sejm RP. (2022b). Uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw, Druk nr 2376.
Search in Google Scholar Back to article
Wyrok ETPC z dnia 11 lipca 2024 r. w sprawie W.W. przeciwko Polsce, skarga nr 31842/20.
Search in Google Scholar Back to article
Wyrok The High Court of Justice z dnia 21 lipca 2021 r., CO/4198/2019.
Search in Google Scholar Back to article
Zasady Yogyakarty. (2006).
Search in Google Scholar Back to article
Zgromadzenie Ogólne ONZ. (2015). Reguły Mandeli, Rezolucja 70/175.
Search in Google Scholar Back to article
Zoń, M. (2013). Organizacja Służby Więziennej. w: M. Mazuryk, M. Zoń, Służba Więzienna. Komentarz (ss. 35–52), Wolters Kluwer Polska.
Search in Google Scholar Back to article

Articles in this issue

DOI: https://doi.org/10.15290/bsp.2026.31.02.14 | Journal eISSN: 2719-9452 | Journal ISSN: 1689-7404

Journal RSS Feed

Language: English, Polish

Page range: 245 - 259

Submitted on: Jun 23, 2025

Accepted on: Mar 31, 2026

Published on: Jun 26, 2026

Published by: University of Białystok

In partnership with: Paradigm Publishing Services

Publication frequency: 4 issues per year

Keywords:

transgender,

imprisonment,

gender,

prison

Related subjects:

Law,

International law, foreign law, comparative law,

International law, foreign law, comparative law, other,

Political science, other

© 2026 Magdalena Kowalewska-Łukuć, published by University of Białystok
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 License.

Volume 31 (2026): Issue 2 (June 2026)