Płeć a tożsamość płciowa pracownika – rozważania na tle zakazu dyskryminacji w zatrudnieniu
References
- Bieńkowska, M. (2012). Transseksualizm w Polsce. Wymiar indywidualny i społeczny przekraczania binarnego systemu płci. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
- Błaszczak, Ł. (2015). Charakter prawny powództwa o zmianę płci. Dylematy na gruncie prawa procesowego cywilnego. Wrocławskie Studia Erazmiańskie, 9, 148–150.
- Bodio, J. (2023). Uwagi o trybie postępowania o uzgodnienie płci. Gdańskie Studia Prawnicze, 1 (58), 113–132.
- Bojarska, K., & Kłonkowska, A. M. (2014). Transgresja płci, tranzycja ciała, transwersja tożsamości. Czym jest transpłciowość? w: A. M. Kłonkowska, & K. Bojarska (red.), Psychospołeczne, prawne i medyczne aspekty transpłciowości (ss. 63–82). Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
- Borucka-Arctowa, M. (1967). O społecznym działaniu prawa. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
- Breczko, A. (2017). Tradycyjne paradygmaty prawa rodzinnego w dobie rewolucji biotechnologicznej. Białostockie Studia Prawnicze, 3, 89–106.
- Bribosia, E., Rorive I. (2013). Reasonable Accommodation beyond Disability in Europe?, European network of legal experts in the non-discrimination field. DG Just, European Commission. https://www.centreperelman.be/content/uploads/2022/09/bribosia_rorive_reasonable_accommodation_en-2.pdf
- Cieśla, J. (2021). Młodzi nie mieszczą się w granicach płci i płciowej tożsamości. https://www.politvka.p1/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/2118541,1.mlodzi-nie-mieszcza-sie – w-granicach-plci-i-plciowej-tozsamosci.readcontent/uploads/R Zieminska Teoria feministyczna a niebiname pojecie plci.pdf
- Cupriak, Z. (2024). Prawne pojęcie płci człowieka. C.H. Beck.
- Doroszkiewicz, E. (2019). Dyskryminacja osób transpłciowych w sferze zatrudnienia. Pracownik i Pracodawca, 1–2 (4), 40–53.
- Dynarski, W., Grodzka, A., & Podobińska, L. (2010). Tożsamość płciowa – zagadnienia medyczne, społeczne i prawne. w: A. Śledzińska-Simon (red.), Prawa osób transseksualnych. Rozwiązania modelowe a sytuacja w Polsce (ss. 21–38). Wolters Kluwer Polska.
- Dyrektywa Rady 2000/78 z dnia 27 listopada 2000 r., ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz.U.UE.L.2000.303.16).
- Góral, Z. (2021). Różne oblicza dyskryminacji w zatrudnieniu – uwagi wstępne. w: J. R. Carby-Hall, Z. Góral, & A. Tyc (red.), Różne oblicza dyskryminacji w zatrudnieniu (s. 21–46). Wolters Kluwer.
- Grzyb, M. (2022). Tożsamość płciowa to nie płeć – refleksje na tle wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 29.09.2020 r., V Ca 2686/19. Prawo w Działaniu. Sprawy cywilne, 52, 255–271.
- Imieliński, K. & Dulko, S. (1995). Przekleństwo androgyne. Transseksualizm: mity i rzeczywistość. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
- Imieliński, K., Dulko, S., & Filar M. (2001). Transpozycje płci. Transseksualizm i inne zaburzenia identyfikacji płciowej. Wydawnictwo ARC-EN-CICEL.
- Kuba, M. (2017). Podstawy prawne zakazu dyskryminacji w zatrudnieniu. w: M. Kuba, red. n. Z. Góral, Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu pracowników, Wolters Kluwer, Lex online.
- Maliszewska-Nienartowicz, J. (2013). Dyskryminacja ze względu na religię, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną: dyrektywa 2000/78 i orzecznictwo TSUE: komentarz. C.H. Beck
- Masternak, Z. (1979). Obowiązki pracownicze a problem jakości pracy. w: J. Jończyk (red.), Prawne problemy jakości pracy (ss. 13–26). Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
- Michałkiewicz-Kądziela, E. (2020). Prawo do tożsamości człowieka w prawie polskim i międzynarodowym. C.H. Beck, Lex Online
- Rączka, K. (2024). Komentarz do art. 113 k.p. w: M. Gersdorf, W. Ostaszewski, M. Raczkowski, A. Zwolińska, K. Rączka, Kodeks pracy. Komentarz, wyd. IV, C.H. Beck, Lex online.
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1964). Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 z późn. zm.).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1974). Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 277 z późn. zm.).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1997). Ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U.2024.44 t.j.).
- Słownik terminów związanych z płcią. (b.d.). Z. Barczewska, O. Biernacka, J. Bujnarowska, S. Jastrowski, E. Kaczmarczyk, Z. Latoas, K. Lubiszewska, P. Łabaj, J. Nikołajska, M. Pawłowski, I. Piekarz, K. Popławska, A. Rymarz, U. Ruprik, H. Siwiak, S. Szczepek, Z. Szmańda, M. Śliwińska, F. Tryba, D. Wilińska, nadzór merytoryczny M. Grabowska. https://kulturarownosci.ukw.edu.pl/download/65568/S%C5%82owniktermin%C3%B3w zw i%C4%85zanych z p%C5%82ci%C4%85 UKW.pdf
- Smugowska, M. (2015). Specyfika tożsamości oraz funkcjonowania społecznego osób transseksualnych w Polsce. w: D. Majka-Rostek, E. Banaszak, & P. Czajkowski (red.), Genderowe filtry. Różnorodność doświadczania i percepcji płci w przestrzeni publicznej i prywatnej (ss. 1–13). Uniwersytet Wrocławski.
- Sobczyk, A. (2023). Komentarz do art. 113 k.p. w: A. Sobczyk (red.), Kodeks pracy. Komentarz, wyd. VI. Legalis online.
- Stanowisko oficjalne Międzynarodowego Stowarzyszenia Studentów Medycyny IFMSA – Poland nt. Orientacji seksualnej i tożsamości płciowej, przyjęte podczas wiosennego Zgromadzenia Delegatów 14–15 maja 2021 r., sygn. 135/ZG/21. Pobrano 12 maja 2026 r. z https://ifmsa.pl/news/84/stanowisko-oficjalne-ifmsa-poland-nt_-orientacji-s
- Stanowisko Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego (PTS) ws. sytuacji społecznej, zdrowotnej i prawnej osób transpłciowych. (b.d). B. Grabski, S. Dulko, G. Iniewicz, Ł. Muldner-Nieckowski, A. Robacha, D. Baran, M. Dora, M. Mijas, S. Stankiewicz. Pobrano 12 maja 2026 r. z https://pts-seksuologia.pl/sites/strona/83/stanowisko-pts-ws-sytuacji-spolecznej-zdrowotnej-i-prawnej-osob-transplciowych
- Szewczyk, H. (2017). Równość płci w zatrudnieniu. Wolters Kluwer.
- Szewczyk, H. (2021). Dyskryminacja ze względu na płeć w zatrudnieniu pracowniczym. w: J. R. Carby-Hall, Z. Góral, & A. Tyc (red.), Różne oblicza dyskryminacji w zatrudnieniu (ss.193–241). Wolters Kluwer.
- Śledzińska-Simon, A. (2013). Prawna sytuacja osób transpłciowych w Polsce. w: W. Dynarski, & K. Śmiszek (red.), Sytuacja prawna osób transpłciowych w Polsce. Raport z badań i propozycje zmian (ss. 163–164). Fundacja Trans-Fuzja, Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego. https://ptpa.org.pl/wp-content/uploads/2024/10/sytuacja_prawna_osob_transplciowych_w_polsce.pdf
- Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2014 r., III PK 136/13, OSNP 2016, nr 2, poz. 17.
- Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2025 r., III PSKP 21/24, LEX nr 3842497.
- Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2017 r., III PK 100/16, LEX nr 2331696.
- Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2020 r., I NSNc 575/21, LEX nr 3439529.
- Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 29 września 2020 r., V Ca 2686/19, LEX nr 3207506.
- Wyrok TK z dnia 5 grudnia 2000 r., K. 35/99, OTK ZU z 2000 r. Nr 8, poz. 295.
- Wyrok TSUE z dnia 30 kwietnia 1996 r., C-13/94, P. v. S. i Cornwall County Council, ECR 1996, nr 4–5, poz. I–2143.
- Zadykowicz, P. (2023). Zmiana płci w świetle prawa administracyjnego. w: D. Jaroszewska – Choraś, A. Kilińska-Pękacz, A. Wedeł-Domaradzka (red.), Kobieta i prawo (ss. 116–130). Wydawnictwo Difin.
- Zieliński, T. (1977). Zarys wykładu prawa pracy. Część 1. ogólna. Uniwersytet Śląski.
- Ziemińska, R. (2017). Osoby interpłciowe: praktyki medyczne, ruch społeczny i problem trzeciej kate-gorii płciowej. Miscellanea Anthropologica et Sociologia, 18(2), 15–32.
- Ziemińska, R. (2020). Teoria feministyczna a niebinarne pojęcie płci. Avant, XI (3), 1–18). https://avant.edu.pl/wp-Ziemińska, R. (2023). Niebinarne i wielowarstwowe pojęcie płci. Wydawnictwo Naukowe PWN.
DOI: https://doi.org/10.15290/bsp.2026.31.02.13 | Journal eISSN: 2719-9452 | Journal ISSN: 1689-7404
Language: English, Polish
Page range: 229 - 243
Submitted on: Jun 11, 2025
Accepted on: Apr 23, 2026
Published on: Jun 26, 2026
Published by: University of Białystok
In partnership with: Paradigm Publishing Services
Publication frequency: 4 issues per year
Related subjects:
© 2026 Monika Domańska, Justyna Czerniak-Swędzioł, Michał Matuszak, published by University of Białystok
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 License.