Żądanie zmiany oznaczenia płci w kontekście tożsamości człowieka i jego „ja genetycznego”
References
- Adamczyk, M. (2009). Prawna regulacja zabiegów zmiany płci w wybranych krajach europejskich. Przegląd Sądowy, 2, 140–154.
- Ambrożuk, D. (2014). Komentarz do art. 87(a) ustawy – Prawo przewozowe. Lex.
- Bank Pekao. (2025, lipiec). Obrączki płatnicze – Bank Pekao S.A. https://www.pekao.com.pl/klient-indywidualny/bankowosc-elektroniczna/obraczkiplatnicze.html
- Buczkowski, A. (2017). Płeć kulturowa jako kategoria historyczna. Relacje między medyczną koncepcją ciała a pojęciem płci kulturowej. Adeptus. Pismo humanistów, 9, 1470.
- Czarnecka, A. (2003). Czy mózg ma płeć? Różnice płciowe w budowie ludzkiego mózgu. Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych, 52(1), 21–27.
- Daniluk, P. (2007). Prawne aspekty „chirurgicznej zmiany płci” u transseksualistów. Państwo i Prawo, 5, 71–84.
- Daniluk, P. (2008). Stan wyższej konieczności jako okoliczność wyłączająca bezprawność „chirurgicznej zmiany płci”. Państwo i Prawo, 1, 96–107.
- Domański, M. (2023). Zasady systemu rejestracji stanu cywilnego. w: K. Osajda, M. Domański, J. Słyk. (red.), Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz. Legalis.
- Domaradzki, J. (2017). Genetyka, esencjalizm i tożsamość. Studia Socjologiczne, 1(224), 297–328.
- Homiczak, K. (2025). Konstrukcja kategorii płci w polskim systemie prawnym. Państwo i Prawo, 7, 25–44.
- Imieliński, K., Dulko, S. (1988). Przekleństwo Androgyne. Transseksualizm: mity i rzeczywistość. Warszawa. Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Knut, P. (2025). Sąd Najwyższy zmienia procedurę postępowania w sprawach o korektę płci metrykalnej – przełomowa uchwała SN z dn. 4.03.2025 r., sygn. III CZP 6/24. Lex.
- Knyziak, I. (2016). Legalność zabiegu adaptacyjnego (zagadnienia prawnokarne i cywilnoprawne). Państwo i Prawo, 9, 54–66.
- Koniewski, M., Mazelanik, R. (2017). Razem czy osobno? Przegląd badań nad edukacją zróżnicowaną ze względu na płeć, Edukacja, 3, 20–36.
- Lang, J. (2018). Komentarz do art.45(g) ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Lex.
- Łukasiewicz, J. M. (2022). Prawne aspekty zmiany płci w wybranych państwach europejskich. Prawo rodzinne.
- Minister Zdrowia. (2014). Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 grudnia 2023 r. w sprawie wzorów karty urodzenia i karty martwego urodzenia (Dz. U. 2023, poz. 2733).
- Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. (2023, luty). Skąd komórki po podziale znają swą „tożsamość” w organizmie? https://www.gov.pl/web/nauka/skad-komorki-po-podziale-znaja-swa-tozsamosc-w-organizmie
- Notatki Piotra Telusiewicza z 2019 r. ze spotkań odbywanych w kontekście możliwości przygotowania projektu ustawy o roboczym wtedy tytule „Ustawa z dnia …. o ochronie życia i zdrowia dziecka poczętego”.
- Rak, F. (2024a). Postępowanie w sprawie o ustalenie płci metrykalnej. Lex.
- Rak, F. (2024b). Uczestnicy postępowania o ustalenie płci metrykalnej. Lex.
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1964a). Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. z 2024, poz. 1568).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1964b). Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. z 2023, poz. 2809).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1971). Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (t.j. z 2025, poz. 734).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1982a). Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. z 2023, poz. 2151 ze zm.).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1982b). Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. z 2024, poz. 986).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1983). Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (t.j. z 2020, poz. 164).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1984). Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe (t.j. z 2024, poz. 1262).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1985). Ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (t.j. z 2022 poz. 883).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1989). Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. z 2024, poz. 1151).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1990). Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. z 2025, poz. 636).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1991a). Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. z 2024, poz. 425).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1991b). Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (t.j. z 2024, poz. 1001).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1991c). Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (t.j. z 2024, poz. 688).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1991d). Ustawa z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (t.j. z 2024, poz. 1125).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1991e). Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. z 2025, poz. 188).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1991f). Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. z 2022, poz. 2039).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1991g). Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. z 2025, poz. 567).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1995a). Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (t.j. z 2025, poz. 539).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1995b). Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. z 2025, poz. 237).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1996). Ustawa z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych (t.j. z 2025, poz. 529).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1997a). Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2024, poz. 1145).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1997b). Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (t.j. z 2024, poz. 1782).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1997c). Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (t.j. z 2025, poz. 532).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1997d). Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t.j. z 2025, poz. 913).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1997e). Ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (t.j. z 2024, poz. 1113).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1997f). Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. z 2025, poz. 111).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1997g). Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (t.j. z 2021, poz. 1763).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1997h). Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. z 2024, poz. 1646).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1997i). Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t.j. z 2025, poz. 911).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2010). Ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (t.j. z 2022, poz. 671).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2014). Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. 2023, poz. 1378).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2022a). Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j. z 2025, poz. 825).
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2022b). Ustawa z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (t.j. z 2024, poz. 1063).
- Stawicka-Moryc, D. (2025). Tranzycja prawna – poradnik praktyczny dla sędziów orzekających w sprawach korekty płci metrykalnej. Lex.
- Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 1989 r., sygn. akt III CZP 37/89.
- Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2025 r., sygn. akt III CZP 6/24.
- UNESCO. (2025). Międzynarodowa Deklaracja UNESCO w sprawie danych genetycznych z dnia 16 października 2003 r. https://www.unesco.pl/fileadmin/import24/user_upload/pdf/Deklaracja_o_danych_genetycznych_PL.pdf
- Uniwersytet Łódzki. (2023, listopad). Chipy płatnicze – wygoda czy wyzwanie dla konsumenta? Chciałbyś mieć chip pod skórą? https://ksiegowosc.infor.pl/obrot-gospodarczy/finanse-i-inwestycje/6396564,chipy-platnicze-wygoda-czy-wyzwanie-dla-konsumenta-chcialbys-miec-chipa-pod-skora.html
- Wawrzyniak, O. (2024). Sytuacja prawna małżonka i krewnych osoby poddającej się tranzycji. Przegląd Sądowy, 9, 62–77.
- Wiącek, M. (2024). Postępowania w sprawach o uzgodnienie płci. Przewodnik. Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich. Lex.
- Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II CSK 750/11.
DOI: https://doi.org/10.15290/bsp.2026.31.02.05 | Journal eISSN: 2719-9452 | Journal ISSN: 1689-7404
Language: English, Polish
Page range: 91 - 106
Submitted on: Aug 3, 2025
Accepted on: Apr 21, 2026
Published on: Jun 26, 2026
Published by: University of Białystok
In partnership with: Paradigm Publishing Services
Publication frequency: 4 issues per year
Keywords:
Related subjects:
© 2026 Piotr Telusiewicz, published by University of Białystok
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 License.